Çardaş

Çardaş (mac. csárdás - aşxana, meyxana) — macar xalq rəqsi.

Voivodina Hungarians national costume and dance 6.jpg
Disambig.svg Bu məqalə macar xalq rəqsi haqqındadır. Digər mənalar üçün Çardaş (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın.

TarixçəRedaktə

1801-ci ildə macar qaraçısı Yanoş Bixari Peşt şəhərində orkestr yaradır və həmin kollektiv üçün mahnı və rəqs melodiyalarını işləyir. Çox şıdırğı skripkaçı olan Y. Bixari 80-dən artıq əsərdə verbunkoş üslubunu son dərəcə yetkinləşdirir ki, sonralar onun əsasında çardaş janrı yarandı. Verbunkoşun mahiyyəti hələ lazımlı şəkildə öyrənilməyib, lakin burada əski xalq rəqsləri (haydut və çoban rəqsləri) ilə yanaşı müsəlman şərqinin və digər üslubların təsiri duyulur. Verbunkoş dil-üslubu rəmzlər, bədii surətlər və qeyri-adi melodik «gəzişmələrlə» zəngindir[1].

ÖzəllikləriRedaktə

Çardaş rəqsi 2 hissədən ibarətdir: yavaş və cəld. Ölçüsü 2/4-dir, kəskin sinkopa ritmi ilə seçilir. Çardaş rəqsinin elementlərindən bir sıra məşhur musiqi əsərlərində istifadə edilmişdir: F. Listin "Macar rapsodiyaları", Y. Bramsın "Macar rəqsləri", Pyotr Çaykovskinin "Qu gölü" baleti və s.[2]

İstinadlarRedaktə

  1. Eldar İskəndərov. Çardaş və markarlar və yaxud markalarda əksini tapan macar rapsodiyası. "Musiqi dünyası" jurnalı.
  2. Sevda Əliqızı. Hekayətli musiqi lüğəti - Ç hərfi

VideoRedaktə

Həmçinin baxRedaktə