Çarekvəng monastırı

Çarek VəngGədəbəy rayonunda Şəmkir çayının sahilində yerləşən qədim alban məbədi.

Mahrasa məbədi
Çarekvəng monastırının (həmçinin Mahrasa kimi bilinir) görüntüsü.jpgMonastırın ümumi görünüşü
40°32′16″ şm. e. 45°53′15″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Şəhər Gədəbəy
Yerləşir Şəmkir çayının sahili
Xəritədə yeri

TarixiRedaktə

Şəmkir çayı ətrafındakı şəhər xarabalığında müasir dövrə qədər salamat qalmış abidələrdən biri də Çarekvəng məbədidir. "Çarek" sözünün etimologiyasına görə bu ad "çahar" və "yek" sözlərindən törəmiş, "dörddəbir" mənasına gəlir.

Abidənin "Mahrasa" məbədi olması ilə bağlı əsassız iddialarRedaktə

Monastırın divar simvolları
Monastırın tağları

İnternet səhifələrin məbədin adının "Mahrasa" olmağı ilə bağlı iddialara görə guya Strabonun "Coğrafiya" əsərində, "Albania" başlığında yazılanlar məhz bu məbədi nəzərdə tutur:

"Heliusa (Günəşə), Zeusa (Göy, İldirim vs) və Selene (Ay) tanrı qəbul edirlər. Özəlliklə Ayı. Onun məbədi İberiya yaxınlığındadır. Dini rəhbər, ölkənin şahından sonra ikinci vəzifəli şəxsdir, o, müqəddəs torpaqlardan məsuldur. Müqəddəs torpaq əraziləri genişdir, əhalisi çoxdur. Məbəd qulları da bura aiddir. Onları dini qurbanlıq və kəhanət üçün istifadə edirlər."[1]

Lakin, qeyd edilən əsərdə, konkret olaraq hansı məbəddən söhbət getmədiyi kimi, Gədəbəydəki bu məbədin adının "Mahrasa" olduğuna dair heç bir işarə yoxdur. Bundan başqa yerli əhalinin bu məbədin adına "Mahrasa" demədiyi müəyyənləşdirilmişdir. 

Monastrın Tarixi və RahibləriRedaktə

Alban Katolikos (Kilsə rəhbəri) Petros - 1653-1675[2]

Prior Astvatzatur - 18xx-18xx

Arximandrit - Sərkis Davtiants - 1850-1854[3]

1877-ci ildə Tiflisdə fəaliyət göstərən Nersisyan Erməni məkətbinin yataqxanası Çarekvəngdən gələn maddi yardımla tikilərək, 1878-ci ildə təhvil verilmişdir.

1883-cü ildə, Erməni ruhanilər Çarekvəng Monastrına illik 100 rubl olmaqla Daşkəsəndəki Zəylik məktəbinə ianə etmək göstərişi verirlər.

İstinadlarRedaktə

  1. http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11D*.html
  2. "Şimali Arxax", Samvel Karapetyan, İrəvan, 2007, səh. 154
  3. Ermənistan Milli Arxivi, fond 53, list 1, sənəd 3831, səh. 38.

Xarici keçidlərRedaktə