Çistopol rayonu

Çistopol rayonu (tatar. Чистай районы) — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Respublikanın mərkəzində, Kama çayının sağ sahilində yerləşir. İnzibati mərkəzi Çistopol şəhəridir.

Çistopol rayonu
"Подкова". Кама (Прость). Змиево. Татария. Октябрь 2012 - panoramio.jpg
Bayraq[d] Gerb[d]
Bayraq[d] Gerb[d]

55°22′ şm. e. 50°38′ ş. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Çistopol
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 10 avqust 1930[1]
Sahəsi
  • 1.823 km²
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Çistopol rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

CoğrafiyasıRedaktə

Rayon respublikanın mərkəzi ovalığında, Qərbi Zakamyedə yerləşir. Nijnekamsk, Novoşeşminsk, Aksubay, Alekseyevsk, Mamadış rayonları ilə, Kuybışev su anbarı sahəsi boyunca Balık Bişməse rayonu həmsərhəddir.

TarixiRedaktə

Rayon 1930-cu ildə qurulub. 1958-ci ildə ləğv edilmiş Kzıl-Ordu rayonunun əksəriyyəti rayona əlavə edilmişdir.

ƏhalisiRedaktə

Urbanizasiya

Şəhər şəraitində (Çistopol şəhər) rayon əhalisinin 78,3 % -i yaşayır.

Milli tərkib

Tatarlar - 59,6 %, ruslar - 34 %, çuvaşlar - 4,9 % və başqaları 1,5[3]. Dini baxımından əhalisi provaslav və müsəlmandır.

Yerli özünü idarəetməRedaktə

Çistopol rayonu ərazisinə 1 şəhər və 23 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 61 yaşayış məntəqəsi daxildir[4].

İqtisadiyyatRedaktə

Rayonda yazlıq və qışlıq buğda, çovdar, arpa, yulaf, noxud becərilir. Əsas heyvandarlıq sənayesi ətlik və südlük heyvandarlıq, donuzçuluq, quşçuluq, qoyunçuluq və heyvandarlıqdır.

NəqliyyatRedaktə

Rayon mərkəzindən Kazana qədər məsafə 144 km-dir. Dəmir yolları yoxdur.

Əsas yollar: R-239 "Kazan - Orenburq - Qazaxıstanla sərhəd" , 16K-1236 "Çistopol - Nijnekamsk", 16K-0098 "Çistopol - Aksubay - Nurlat" və 16K-0207 "Müslim. - Bilyarsk."

Cənub-qərbindən "Qərbi Avropa - Qərbi Çin" inşa edilməkdə olan magistral yolu keçir.

Naviqasiya üçün Kama (Kuybışev su anbarı) və Şeşma (bölgənin sərhədləri daxilində) çayları uyğundur. Çistopoldakı Kama çayı üzərində böyük bir çay limanı vardır.

Əvvəllər yerli hava yollarına xidmət edən Çistopol hava limanı, şəhərdən 7 km cənub-qərbdə yerləşir. Hal-hazırda yerli klub tərəfindən idarə olunur.

Tanınmış şəxsləriRedaktə

Peter Novikov - general-mayor.

Kasim Sitdikov - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, kapitan.

Qali Şamsutdinov - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, tank komandiri.

Eqzam Vəliyev - hərbi pilot, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Abdulahat Vəliyev (1910-1944) - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Pavel Mironov (1919-1945) - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Gəyaz İşhaki - yazıçı.

Flera Tarxanova - şairə, yazıçı, tərcüməçi.

İstinadlarRedaktə

  1. http://arhiv.tatarstan.ru/kratkaya-spravka-po-istorii-administrativno.htm
  2. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаRusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
  3. "Татстат: Национальный состав населения Республики Татарстан" (PDF). 2012-11-21 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2012-11-07. (#parameter_ignored_suggest)
  4. Закон Республики Татарстан от 31 января 2005 года N 44-ЗРТ «Об установлении границ территорий и статусе муниципального образования "Чистопольский муниципальный район" и муниципальных образований в его составе»