Üç dərə SES

Üç dərə (çin. ənən. 三峽, sadə. 三峡, pinyin: Sānxiá, hərfi mənası: "Üç dərə") — Çinin Hubey əyalətində Yantszı çayının üzərində yerləşən su elektrik stansiyası. Dünyada gücünə görə birinci, hazırlanmasına görə iki ən nəhəng su elektrik stansiyasından ("İtaypu" SES-i ilə birlikdə) biridir. Ən böyük hidrotexniki qurğulardan biridir[4]. SES Hubey əyalətinin İçan şəhər dairəsində Sandoupin şəhərinin yaxınlığında yerləşmişdir. Bu su anbarının qravitasiya beton bəndi dünyada ən böyük bəndlərdən biridir. Su anbarının tikintisi 1,3 milyon insan sözügedən ərazidən köçürdülmüşdür[5]. Bu su elektrik stansiyasının sayəsində SES-in aşağı hissəsində yerləşən milyonlarla insan sel təhlükəsindən qorunur.

Üç dərə SES
çin 三峽大壩
çin 三峡大坝
Three Gorges Dam, Yangtze River, China.jpg
Ümumi məlumatlar
Çay Yantszı
Status istismarda 04.07.2012[1]
Tikilmə tarixi 1992
İstismara verilib 2012
Əsas xüsusiyyətləri
Elektrik enerjisi gücü 18 200 (2009)[2]; 22 500 (2012)[3] MVt
Avadanlıq xüsusiyyətləri
Turbin tipi radial-oxlar
Generatorun gücü 32x700, 2 × 50 MVt
Əsas qurğular
Bənd tipi beton su tullantıları
Bəndin hündürlüyü 185 m
Bəndin uzunluğu 2309 m
Yerləşməsi
30°49′42″ şm. e. 111°00′35″ ş. u.
Ölkə ÇXR ÇXR
Üç dərə SES xəritədə
Üç dərə SES
Üç dərə SES
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ümumi məlumatlarRedaktə

SES-dəki turbinlərin toplam gücü 15 nüvə reaktorunun istehsal etdiyi elektroenerjini almağa imkan verir. Dünyanın ən böyük SES-inin 32 turbininin toplam istehsal gücü 22,5 milyon kVt-dır. İnşası 2.5 milyard dollara başa gəlmişdir. SES-in tikintisinə 1992-ci ildə başlanılmış və SES 4 iyul 2012-ci il istismara verilmişdir. SES-in su anbarının uzunluğu 600 kilometrdir[1]. Su bəndinin tikintisi nəticəsində:

•13 şəhər, 140 qəsəbə və 1300 kənd su altında qalmış, 1,3 milyon insan öz yaşayış yerlərini tərk etməyə məcbur olmuşdur.

•Çinin 1300 arxeoloji abidəsi məhv edilmiş və ya həmişəlik su altında qalmışdır.

•Ekoloji dəyişikliklər baş vermiş, əsasən də, bir çox balıq növləri yox olmuşdur.

•Minlərlə zavod və mədən su altında qalmışdır. Bu isə suya zəhərli maddələrin daxil olmasına şərait yaratmışdır.

•Su bəndindən aşağıda yaşayan 360 milyondan artıq insan daim ciddi təhlükə altındaqalmışdır.

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 "15 nüvə reaktoru boyda 3 dərə". Milli.Az.
  2. Bəndlərin reyestri — SES-in müəyyən edilmiş gücü üzrə təsnifatı
  3.  (rus.)Çində "Üç dərə" SES-nin tikintisi bitmişdir
  4. Acker, Fabian (2009-03-02). "Taming the Yangtze". IET magazine. 2012-02-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-06-24. (#parameter_ignored_suggest)
  5.  (rus.)"Üç dərə SES" (rus). 2012-05-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-04-25.