Əli Qaramanlı

Əli Qaramanlı — Osmanlı Tripolitaniyası hakimi, Əhməd Qaramanlının ikinci oğlu, paşa. 40 il hakimiyyətdə qalmışdır.

Əli Qaramanlı
bayraqOsmanlı Tripolitaniyasının XXXXVII paşası
24 iyul 1754 — 30 iyul 1793
Sələfi Mehmet Qaramanlı
Xələfi Əli Burğul Paşa
Şəxsi məlumatlar
Vəfat tarixi
Sülalə Qaramanlı sülaləsi
Atası Əhməd Qaramanlı
Hərbi xidmət
Rütbəsi Admiral

HakimiyyətiRedaktə

Əli Qaramanlı qardaşından sonra hakimiyyətə gəlmiş, 1754-1758-ci illərdə Manşiya və Sahil bölgələrində üsyanları yatırtmaq məcburiyyətində qalmışdır. Onun ordusunda 400 yeniçəri, 200-300 müsəlmanlaşdırılmış keçmiş-xristian, 500 alban və 600 ərəb əsgər var idi. Dənizçilərin çoxu ya alban ya da ərəb idi. 1767-ci ildə ölkədə yayılan yoluxucu xəstəlik və 1784-cü ildəki aclıq fəlakəti hakimiyyətinin sarsılmasına səbəb olmuşdu.[1] Fransız konsulu onun haqqında yazırdı[2]:

  O idarə edir amma əmrlərinə itaət edilmir. Öz hərəminə girib və susur. Heç nə ucaltmır, heç nə təmir etmir, hər şey uçub tökülür.  

1790-cı ildə oğlu Həsən, digər oğlu Yusif tərəfindən güllələnərək öldürülmüşdü. Əli, Həsənin yerinə vəliəhd olaraq digər oğlu Əhmədi təyin etmişdi. Lakin yerli əhali Yusifi dəstəkləyirdi. Bəni Nüveyr qəbiləsinin köməyi ilə 1792-ci ildə üsyana başlayan Yusif tezliklə Əlcəzairdən gələn Əli Burğul paşanın gözlənilməz hücumu ilə qarşılaşdı. 30 iyul 1793-cu ildə Əli Qaramanlı Tunisə qaçmalı oldu.

Əli Burğul dövründəRedaktə

1793-cü ildə Tunisə qaçan Əli, Tunis paşası Həmmud paşa köməyi ilə 20 yanvar 1795-ci ildə Əli Burğul paşanı devirərək Tripolitaniyanı geri aldı. Özü Tunisdə qalsa da, hakimiyyəti oğlu II Əhməd Qaramanlıya verdi.

İstinadlarRedaktə

  1. E. Rossi. Storia di Tripoli e della Tripolitania dalla conquesta araba el 1911, Roma 1968
  2. John Wright - A history of Libya, səh. 80