Ənvər Çingizoğlu

Ənvər Çingiz oğlu Fərəcov və ya Ənvər Çingizoğlu (10 may 1962, Xudayarlı, Cəbrayıl rayonu10 iyul 2022[1], Bakı) — azərbaycanlı yazıçı, publisist, geneoloq, Avrasiya Yazıçılar (2007), Azərbaycan Jurnalistlər birliklərinin (1987), Azərbaycan Tarixi Şəcərə cəmiyyətinin üzvü (2003); "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (2012), Əməkdar mədəniyyət işçisi (2019).[2]; vikipediyaçı

Ənvər Çingizoğlu
Ənvər Çingiz oğlu Fərəcov
Enver Chingizoğlu.JPG
Təxəllüsü Çingizoğlu
Doğum tarixi 10 may 1962(1962-05-10)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 10 iyul 2022(2022-07-10)[1] (60 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
Təhsili
Fəaliyyəti tarixçi, jurnalist, yazıçı, ssenarist
Əsərlərinin dili Azərbaycanca
Üzvlüyü
Mükafatları "Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adı — 2019
"Qızıl qələm" mükafatı (2012)
Vikimənbənin loqosu Ənvər Çingizoğlu Vikimənbədə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

Ənvər Çingizoğlu 10 may 1962-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Xudayarlı kəndində anadan olub. Əslən Füzuli rayonunun Araz Yağlıvənd kəndindəndir. 8-ci sinifə qədər Cəbrayıl rayonu Stansiya Xələfli kənd məktəbində (1969–1977), sonra Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu 2 saylı Dəmir Yolu Litseyində Azərbaycan bölməsində təhsil alıb (1977–1980).

Rusiyanın Xabarovsk şəhərində hərbi xidmətdə olub (1980–1982).

Ənvər Çingizoğlu Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsində oxuyub (1985–1990).

Ənvər Çingizoğlu 1991-ci ildən 1993-cü ilə qədər Füzuli rayonunda "Araz" qəzetində ədəbi işçi kimi çalışıb.

Ənvər Çingizoğlu 1994-cü ildən 2014-cü ilin mart ayınadək Azərbaycan Televiziyası Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin redaktoru, böyük redaktoru, şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb. 2014-cü ilin mart ayından Azərbaycantelefilmin Baş redaktor müavinidir. O, həm də "Soy" dərgisinin baş redaktorudur.

Ənvər Çingizoğlu folklor, etnoqrafiya, geneologiya sahələrində araşdırmalar aparır.

Ənvər Çingizoğlu Azərbaycanın xanlıqlar dövrü tarixi, diplomatiya tarixi və İran tarixinə dair 100-dən çox monoqrafiya, kitab, dərs vəsaiti, elmi, elmi-publisistik məqalə, dövri mətbuatda dərc olunmuş müxtəlif xarakterli yazılar və s. nəşrlərin müəllifidir.

Ənvər Çingizoğlunun tarixçi mövqeyi onun ssenari müəllifi olduğu tarixi-sənədli filmlərdə də əks olunmuşdur. Onun yazdığı ssenarilər əsasında "Avşarlar", Xurşidbanu Natəvan, Nəvvab, "Kəminə" adlı televiziya filmləri çəkilib.

Ənvər Çingizoğlu mütəmadi olaraq Azərbaycanda və onun hüdudlarından kənarda keçirilən nufuzlu beynəlxalq konfrans və simpoziumların iştirakçısıdır və bir sıra beynəlxalq elmi məclislərdə məruzələr etmişdir.

Ənvər Çingizoğlu jurnalistika ilə yanaşı məhsuldar elmi fəaliyyətlə məşğul olan alimlərdəndir. İndiyə qədər onun müxtəlif konfrans, simpozium və elmi məclislərdə, dərgilər, məcmuələr və qəzet səhifələrində 300-ə qədər müxtəlif məzmunlu məqalələri işıq üzü görmüşdür.

Ənvər Çingizoğlunun elmi prioritetlərində türk xalqlarının etnogenezi, etnologiyası, etnoqrafiyası, folkloru, tarixşünaslığın aktual problemləri,mənbəşünaslıq və s. istiqamətlər uğurla işlənməkdədir. Monoqrafiya və məqalələri bir qayda olaraq polemikliyi və fərdi baxış müstəvisi ilə seçilir.

Ənvər Çingizoğlu regional etnoqrafiya və folklor nümunələrinin toplanılıb araşdırılması və nəşri istiqamətində 30 ilə yaxındır ki, zəhmət sərf edir. Onun son dövrlərdə Azərbaycan, İranTürkiyədə yaşayan Avşar elinin etnqorafiyası, etnik-milli düşüncə tərzi və şifahi yaradıcılığı ilə bağlı araşdırmaları türk ellərinin mənəvi mədəniyyətini öyrənmək baxımından maraqlıdır.

Onun müxtəlif illərdə yazdığı dərslik, dərs vəsaitləri, monoqrafiyaları, folklor-etnoqrafik araşdırmaları oxucular və mütəxəssislər tərəfindən dəyərləndirilir.

Ənvər Çingizoğlunun elmi-tədqiqat fəaliyyəti başlıca olaraq iki istiqamətdə aparılır:

  1. Azərbaycan xalqının soy-kökünün araşdırılması;
  2. Azərbaycan xanlıqları tarixinin tədqiqi.

10 iyul 2022-ci ildə vəfat edib.[3]

MükafatlarıRedaktə

KitablarıRedaktə

  1. Məhəmməd bəy Aşiqin şeirləri. Bakı: Şuşa, 2000, (tərtibatçı)
  2. Rzaqulu bəy Vəzirovun əsərləri. Bakı: "Şuşa", 2005, (tərtibatçı)
  3. Qarabağ 1918–1920-ci illərdə. Sumqayıt: "SDU-nun nəşriyyatı", 2010, (tərtibatçı)
  4. Ağaməhəmməd xan Qacarın ölümünə qədər baş vermiş əsas hadisələrin qısa xülasəsi ilə tərcümeyi-halı, Bakı: "Mütərcim", 2011, (tərtibatçı)
  5. Bayram xan Baharlı, Əsərləri, Bakı: "Mütərcim", 2013, (tərtibatçı)
  6. Aleksandr Sokolov, Gündəlik qeydlər, Bakı: "Mütərcim", 2013, (tərtibatçı)
  7. Pyotr Berje, A.P. Yermolovun İrana səfirliyi, Bakı: "Mütərcim", 2014, (tərtibatçı)
  8. Mahal Qacar-75,Bakı: "Mütərcim", 2014, (tərtibatçı)
  9. Abbas Ramazani, Fətəli şah Qacar, Bakı: "Mütərcim", 2015, (tərtibatçı)
  10. Məhəmməd Rəfi Ənsari, Dəstur ül-müluk, Bakı: "Mütərcim", 2015, (tərtibatçı)
  11. Mirzə Rza xan Ərfə, Xatirat, Bakı: "Mütərcim", 2017, (tərtibatçı)

VerilişləriRedaktə

  • O kənd bizim kəndimizdir…
  • Yurdumuzu gəzə-gəzə…
  • Mənim dostlarım
  • Dünya bizim evimizdir
  • GünAzTv-də "Türk Elləri" verilişində Ənvər Çingizoğlu: I hissə, II hissə

FilmoqrafiyaRedaktə

  1. Avşarlar (film, 1996)
  2. Xurşidbanu Natəvan (film, 2012)
  3. Zəngəzur qartalı (film, 2012)
  4. Ucalıq düsturu (film, 2012)
  5. Nəvvab (film, 2014)
  6. Sarı simin sızıltısı (film, 2016)
  7. Aydın Ziyadlı: Aydın və ziyalı (film, 2016)
  8. Cəsarətin anatomiyası (film, 2017)
  9. Kəminə (film, 2018)

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 Ənvər Çingizoğlu vəfat etdi.
  2. 1 2 "Azərbaycan Respublikasının televiziya və radio işçilərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". www.president.az (Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytı) (az.)). 06.11.2019. 2022-02-03 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 06.11.2019.
  3. Mədəniyyət TV. "Əməkdar mədəniyyət işçisi, Yazıçı publisist Ənvər Çingizoğlu vəfat edib" (az.). Youtube.com. 12.07.2022. İstifadə tarixi: 2022-07-12.

Xarici keçidlərRedaktə

Vikianbarda Ənvər Çingizoğlu ilə əlaqəli mediafayllar var.

Vikikitabda Ənvər Çingizoğlu ilə əlaqəli kitablar var.

Vikimənbədə Ənvər Çingizoğlu ilə əlaqəli məlumatlar var.