Ahəng qanunu - eynicinsli saitlərin bir-birini izləməsi. Ahəng qanunu bütün türk dillərinin əsas qanunudur. Ahəng qanunu fonetikanın mövzusu olduğu kimi, həm də morfoloji xüsusiyyət daşıyır. Bu xüsusiyyətinə görə ahəng qanunu morfonoloji hadisə adlanır.

Ahəng qanununa görə şəkilçilər 2 yerə bölünür: 2 və 4 cür.

Alınma sözlər əsasən ahəng qanununa tabe olmur. Lakin ərəb mənşəli sözlər bəzən ahəng qanununa tabe olur. Türk mənşəli sözlər əsasən ahəng qanununa tabe olur. Amma bunlar istisnadır: ilan, işartı, ilıq ,ilxı, ildırım, tikan, islaq, islanmaq, işıq, işıldamaq, inam, inan, inanc, sanki, gedişat, quzey. Milli mürəkkəb sözlərimiz ahəng qanununa tabe olmaya bilər. Məsələn: Aygün, Elnur, taxtabiti, dəvədabanı və s.

Ahəng qanununun 3 növü var.

  1. Saitlər ahəngi
  2. Samitlər ahəngi
  3. Saitlərlə samitlərin ahəngi

Saitlər ahəngi də dilə və dodağa görə iki növü var:

  1. Dil ahəngi
  2. Dodaq ahəngi

Dilə görə fərqlənən saitlər də iki cür olur:

  1. Arxa sıra ahəngi (qalın saitlər)
  2. Ön sıra ahəngi (incə saitlər)

MənbəRedaktə

  • 5-ci sinif Azərbaycan dili dərsliyi

Xarici keçidlərRedaktə