Əsas menyunu aç

Alban Silahlı Qüvvələri (alb. Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë (FARSH)) Albaniya ordusudur və 1912-ci ildə müstəqillik elan edildikdən sonra formalaşmışdır. Bu gün Baş Qərargah, Alban Quru Qüvvələri, Alban Hava Qüvvələri və Alban Dəniz Qüvvələrindən ibarətdir.

Albaniya Silahlı Qüvvələri
Albanian Armed Forces.svg
Qurulub4 dekabr, 1912[1]
QərargahStema e Bashkisë Tiranë.svg Tirana
Rəhbərlik
Prezidentİlir Meta
Müdafiə naziriOlta Xaçka
Baş qərargah rəisiBardil Korçaku
İnsan gücü
Hərbi yaş18

Albaniyanın prezidenti, millətin hərbi baş komandanıdır.[2] Sülh dövründə prezidentin baş komandanı kimi səlahiyyətləri Baş nazir və Müdafiə naziri tərəfindən icra edilir.[3]

Missiya və vəzifələrRedaktə

Alban Konstitusiyasına əsasən, Alban Silahlı Qüvvələrinə: ölkənin ərazi bütövlüyünü qorumaq, təhlükə yaradan ərazilərdə olmaq, təbii və sənaye fəlakətlərinə qarşı əhaliyə kömək etmək və hərbi və qeyri-hərbi təbiət təhlükələrini xəbərdar etmək, konstitusiya qaydalarını qorumaq, qanunla müəyyən edilmiş və çoxmillətli qüvvələrin tərkibində beynəlxalq əməliyyatlarda iştirak etmək.

TarixRedaktə

4 dekabr 1912-ci ildə Albaniya hökuməti və Baş naziri İsmayıl Qemali Alban Milli Ordusunu qurdular. Ordunun ilk baş komandanı Polkovnik-leytenant Ali Şaffat Şkupi idi[4] . 1923-cü ilə qədər Alban Silahlı Qüvvələri hərbi polis qüvvələri də daxil olmaqla 10.691 aktiv qoşun toplamışdır. O zaman Albaniyanın donanması yox idi.[5]

1927-ci ildə Alban Silahlı Qüvvələri təxminən 8,000 nəfər idi. Bu qoşunlar Tiranada, Şkoderin şimalında və Beratın cənub istiqamətində üç qrup halında təşkil edildi. Hər bir qrup 500 - 300 nəfərlik üç batalyon halına gətirilmişdir. Tiranada 350 nəfərlik mühafizə batalyonu təşkil edilmişdir. Tanklar və zirehli avtomobillərin yanında ehtiyatda olan dörd sərhəd battalionu təşkil edildi. Bundan əlavə, paytaxtda bir kadet məktəbi, bir maşın pulemyot məktəbi və bombalama məktəbi yerləşdirilmişdir. Alban Silahlı Qüvvələrinə İtaliyanın cəlb edilməsi əhəmiyyətli idi, hər üç əsas dəstə qrupu və hər bir batalyona və batareyaya əlavə İtaliya məmuru və hər tibbi, baytarlıq və nəqliyyat vahidinə birləşdirilən İtalyan polkovnikinin olması əhəmiyyətli idi. Yalnız 1927-ci ildə Alban ordusu 20 min tüfəng, 40 dağ topçusu, 120 ədəd pulemyot və İtaliyadan digər təchizatları sifariş etdi.[6]

Kral Alban ordusuRedaktə

Alban əsgərləri, 1939-cu ilin aprelində Albaniyanın İtalyan işğalı zamanında. Kral Alban ordusu ( (alb.)) 1928-ci ildən 1939-cu ilədək Kral Zoqun ordusu idi. Baş komandir özü idi; ordunun komandiri General Xhemal Aranitasi; Baş Qərargahı General Gustav von Myrdacs idi. Ordu əsasən İtaliya tərəfindən maliyyələşdirilmişdir [7]. 7 aprel 1939-cu ildə İtalyan əsgərləri ölkəni işğal etdi.

Soyuq müharibəRedaktə

İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Albaniya Sovet İttifaqına uyğun bir ölkə oldu. Alban Silahlı Qüvvələrinin sıraları və strukturu sovet konsepsiyalarına əsaslanaraq təşkil edilmişdi, beləliklə Silahlı Qüvvələr üzərində Dövlət-Partiyasının siyasi nəzarəti artırdı. Bu dövrdə mülki-hərbi əlaqələrin müəyyən xüsusiyyətlərindən biri, ordunun sadiqliyini kommunist sistem dəyərlərinə və qurumlarına uyğun təmin etmək üçün sivil rəhbərliyin təşkili idi.

Dövlətin bütün orqanları , hərbi kommunist partiyasının nəzarəti altına alındı. Bütün yüksək rütbəli hərbi zabitlər, orta və aşağı təbəqənin əksəriyyəti Kommunist Partiyasının üzvü idi və ona sadiq qaldılar. Siyasi komissarlar tərəfindən əsgərlərin hərbi təlimləri ilə yanaşı hərbinin geniş kommunist siyasi təhsilində Partiya hüceyrələrinin yaradılması ilə yenidən qurulmuşdur. Alban Kommunist Partiyası, siyasi nəzarətini daha da artırmaq üçün, çağırış sistemini genişləndirdi və Silahlı Qüvvələrin heyətinə alban ərazisindəki kəndlilər daxil olurdular.

Dövlət və Partiya 1966-cı il mayın 1-dən başlayaraq, Çin Xalq Qurtuluş Ordusu nümunəsi ilə yaradılan hərbi rütbələri ləğv etdi, mədəni inqilab illərində Maoizm çox təsir göstərirdi və buna görə də partizan formaları ilə bağlı strateji konsepsiyalar qəbul edildi. Əsgərlər hələ də bu dövrdə onların əsas strukturlarına çevrilmişdilər, Lakin hərbi komandanın rolu siyasi komissarların əmrli roluna görə əhəmiyyətsiz idi. 1991-ci ildə rütbə sistemi Ramiz Ali tərəfindən bərpa olundu[8].

İstinadlarRedaktə

  1. HISTORIKU I FORCAVE TE ARMATOSURA TE RSH Archived 19 June 2012 at the Wayback Machine., Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Republikës së Shqipërisë (in Albanian)
  2. Şablon:Cite constitution
  3. Şablon:Cite constitution
  4. Albanian Army
  5. Zimand, Savel (19 April 1925). "Armies of the Nations Still Huge and Costly". New York Times. https://www.nytimes.com/1925/04/19/archives/armies-of-the-nations-still-huge-and-costly-league-of-nations.html. İstifadə tarixi: 16 July 2016.
  6. Swire, John (1971). Albania: The Rise of a Kingdom. New York: Arno Press, 506–07.
  7. https://books.google.com/books?id=FEkEAAAAMBAJ&pg=PA20&dq=King+Zog&hl=nl&ei=qjHuTavcEsftOaC8rZII&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CD0Q6AEwAg#v=onepage&q=King%20Zog&f=false (Life, 17 April 1939)
  8. Miranda Vickers. The Albanians: A Modern History. New York: I.B. Tauris, 2000. p. 224.