Antonimlər

(Antonim səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)

Antonim (yun. αντί όνομα - leksik mənalarına görə bir-birinin əksi olan sözlərə deyilir. Antonim qarşılıqlar köklərinə görə fərqli olmalıdır. Əsl antonimlik müxtəlif köklü sözlərin əksliyi şəklində tazahür edən leksik antonimlərdir. Məsələn : ağ - qara, dost - düşmən, gülmək – ağlamaq. Ağıllı va ağılsız kimi sözlər bir-birinə əks mənalar versələr də, kökləri eyni olduğundan onları antonim adlandırmaq olmaz. Antonim qarşılıqlar da, sinonimlər kimi, eyni nitq hissəsinə mənsub olur yaxud (hər ikisi isim), gəliş- gediş (isim), acı- şirin (sifət) enis ağlağan-güləyən (sifət), uzun- qısa (sifət), yuxarı-aşağı, gecə-gündüz (zərf), oturmaq- durmaq, gülmək - ağlamaq, açmaq-bağlamaq (feil), az-çox (say).[1]

Nəzərə almaq lazımdır ki, frazeoloji söz birləşmələrinin antonimi də ancaq özü kimi frazeoloji birləşmə olmalıdır. Məsələn: dilotu yemək - ağza su alıb oturmaq.

xeyirliRedaktə

Söz Sözün əksi
İsti Soyuq
Gecə Gündüz
Arıq Kök
İgid Qorxaq
Sülh Müharibə
Oturmaq Durmaq
Ölü Diri
Səhər Axşam
Böyük Kiçik
Sakit Coşqun
Şirin Acı
Nazik Qalın

İstinadlarRedaktə