Arxangel rayonu

Arxangel rayonu (başq. Архангел районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon.

Rayon
Arxangel rayonu
Аскынская пещера.jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

54°32′ şm. e. 56°58′ ş. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Arxangel[d][2]
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 20 avqust 1930
Sahəsi 2421,45[1] km²
Hündürlük
114 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Arxangel rayonu xəritədə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Rayonun inzibati mərkəzi Arxangelskoe kəndidir.

Coğrafi yerləşməsiRedaktə

Başqırdıstanın mərkəzində, Ufa şəhəri yaxınlığında yerləşir. Dyoma çayının orta axarında qərarlaşır. Rayonun ərazisi 2422 km² təşkil edir. Rayon ərazisindən KarlamanBeloreskMaqnitoqorsk dəmiryolu və Ufa — Beloresk avtomobil yolu keçir. Karlaman — Beloresk— Maqnitoqorsk dəmiryolu xalq arasında «Başqırd BAM-ı».

TarixRedaktə

Arxangel rayonu 20 avqust 1930-cu ildə Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası kantonları ləğv edərək yerində 48 rayon təşkil etməsi ilə təsis edilmişdir.

ƏhaliRedaktə

Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Arxangel rayonu ərazisin milli tərkibi: başqırdlar — 45,4 %, ruslar — 38,5 %, tatarlar — 10,6%, çuvaşlar — 2,4 %, digər millər — 3,1 %[4]. Arx-Latış kənd sovetliyində kompaktr şəkildə latışlar yaşayır.

İnzibati-ətazi vahidləriRedaktə

Arxangel rayonunda 12 kənd inzivati vahidliyinə 71 yaşayış məntəqəsi daxildir[5].

İqtisadiyyatRedaktə

Arxangel rayonunda ətlik-südlük maldarlıq, arıçılıq və əkinçiliyin müxtəlif sahələri inkişaf etmişdir. Meşə sənayesi inkişaf etmişdir. Ərazisindən neft çıxarılır və kərpiç xammalına sahibdir. 163 min ha meşə ehtiyatına sahibdir. Ehtiyatlar 20 mln kubmetr olaraq qiymətləndirilir.

SəhiyyəRedaktə

Rayon ərazisində 124 yerlik xəstəxana, 250 yerlik poliklinika, 39 fledşer məntəqəsi vardır. 2009-cu ilə hər 10 min nəfərə 52,4 yataq, hər 10 min nəfərə 15,9 həkim düşür[6].

Görməli yerləriRedaktə

Askinski buz mağarası, Klyukvennoe gölü, Arxangel Dövlət Yasaqlığı.

MənbəRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Республика Башкортостан. Общая площадь земель муниципального образования
  2. OKTMO (rus.).
  3. Оценка численности постоянного населения республики Башкортостан на 1 января 2019 г. по муниципальным образованиям.
  4. "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. 2013-03-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-05.
  5. Закон Республики Башкортостан «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Республики Башкортостан в связи с объединением отдельных сельсоветов и передачей населённых пунктов» (Принят Государственным Собранием — Курултаем Республики Башкортостан 18 ноября 2008 года)
  6. Здравоохранение Архангельского района