Atmilçək qaş səhləbi

(Atmilçək qaş səhləb səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)

Atmilçək qaş səhləbi (lat. Ophrys oestrifera) — səhləbkimilər fəsiləsinin ofris cinsinə aid bitki növü.

?Atmilçək qaş səhləbi
Ophrys oestrifera
IMG 2297 Ophrys oestrifera - Karinda - infl - cropped.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:Birləpəlilər
Sıra:Quşqonmazçiçəklilər
Fəsilə:Səhləbkimilər
Cins:Ofris
Növ: Atmilçək qaş səhləbi
Elmi adı
Ophrys oestrifera Bieb.
Sinonimlər
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
NCBI  
IPNI  ???
TPL 

IUCN  Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilmək təhlükəsində  olanlar" kateqoriyasına aiddir  – EN B1ab(iii)+2ab(iii). Endemik növdür.[1][2]

Qısa morfoloji təsviriRedaktə

Çoxillik ot bitkisidir. Gövdə 20-40 sm hündürlükdədir. Soğanaqları şarvari və ya xırda-ellipsvaridir. Yarpaqları gövdənin qaidəsində yerləşir, uzunsov-lansetvari və ya uzunsov-ellipsvari, eni 2-3 sm, uzunluğu 5-10 sm-dır.[3] Çiçək qrupu seyrəkdir, 5-6 çiçəkdən ibarətdir. Çiçəkyanlığının kənar ləçəkləri 12-14 mm uzunluğunda açıq-bənövşəyi rənglidir. Daxili ləçəklər 3-4 mm uzunluqda oval-lansetvari, bənövşəyi və birdamarlıdır. Dodaqcıq məxmərvaridir, yuxarı hissədə irəliyə doğru qısa əlavə çıxıntısı var, qonur, üzəri bir neçə sarımtıl ləkəlidir, hər biri ensiz, açıq-sarı haşiyəlidir [4]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləriRedaktə

Çoxillik bitkidir. Çiçəkləməsi aprel-may aylarına təsadüf edilir. Meşə və kolluqlarda, aşağı dağ qurşağından orta dağ qurşağına qədər rast gəlinir [4]

YayılmasıRedaktə

Böyük Qafqazın qərbi, şərqi və Quba sahəsi. Kür-Araz ovalığı, Kür düzənliyi, Naxçıvan Muxtar Respublikasının dağlıq hissəsi (Batabat) və Lənkəran ovalığı; Samur-Dəvəçi ovalığı (Nabran) [4][5][6]

Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabına daxil edilmiş nadir növdür.[7]

Sayı və tendensiyasıRedaktə

Populyasiyalarının sayı azdır. Azalma tendensiyası artır.[8]

Məhdudlaşdırıcı amillərRedaktə

Dekorativ əhəmiyyətinə görə əhali tərəfindən intensiv toplanılması.

Mühafizə tədbirləriRedaktə

Yayılma yerlərində antropogen təsirlərin azaldılması, yasaqlıqların təşkil edilməsi və toxumlarının toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma yerlərinin müəyyənləşdirilməsi məqsədəuyğundur.

İstinadlarRedaktə

  1. http://redbook.az/?options=project&id=Atmil%C3%A7%C9%99k%20qa%C5%9F%20s%C9%99hl%C9%99bi
  2. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  3. Eldar Şükürov.İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı,Bakı 2016
  4. 1 2 3 Флора Азербайджана,1952;  
  5. Əsgərov A.M., 2005
  6. Məmmədov Q., Yusifov E., Xəlilov M., Kərimov V., 2012
  7. Validə M. Əlizadə, Naibə P. Mehdiyeva,Vüqar N. Kərimov, Aidə Q. İbrahimova BÖYÜK QAFQAZIN BİTKİLƏRİ (Azərbaycan) Bakı 2019
  8. Tərtibçinin məlumatı