Buveyhilər sülaləsi

Büveyhilər - 934-cü ildən 1062-ci ilə qədər əsasən İraq, mərkəzi və cənubi İran üzərində hökmranlıq edən Deylam mənşəli şiə İran sülaləsi idi[1][2]. Bölgədəki digər İran sülalələrinin yüksəlişi ilə birlikdə Büveyhilərin hakimiyyətinin təqribən əsri İran tarixində bəzən "İran İntermezzo" adlandırılan dövr müsəlmanların Farsları fəth etməsindən sonra Abbasi Xilafətinin hakimiyyəti ilə Səlcuq İmperatorluğu arasında bir fasilə idi.

Buveyhilər 970.

TarixiRedaktə

İranda hökm sürən Buveyhilər 945-ci ildə Bağdada suveren oldular. Bundan sonra Abbasi xəlifələri Büveyhilerin icazəsiylə başda qala bildilər. Xəlifə Qaimin (1031-1075) çağırışı üzərinə Böyük Səlcuqlu dövləti hökmdarı Toğrul bəy, 1055-ci ildə Büveyhileri Bağdaddan çıxardı və Abbasilərə yenidən möhtərəmlik qazandırdı.

Sülalənin hökmdarlarıRedaktə

Boyük hökmdarlarRedaktə

Büveyh hökmdarları dövləti əsasən Fars, Cibal və İraqı idarə etmişlər. Ölke üç yerə bölünmüş olduğundan üç ayrı hökmdar tərəfindən idarə edilirdi.

Fars qolu

Səlcuqlulara daxil olmuşdur.

 
İranda X yüzildən qalma bir süslü Büveyh tabağı

Rey qolu

Qəznəlilərə daxil olmuşdur.

İraq qolu

Səlcuqlulara daxil olmuşdur.

Kiçik hökmdarlarRedaktə

Bəzi kiçik bölgələri idarə esən Büveyhi hökmdarlarıdır.

Bəsrə Büveyhləri

  • Ziyaəddövlə 980-?

Fars Büveyhlərinə qatılmışdır.

Həmədan Büveyhləri

Kerman Büveyhleri

Fars Büveyhlərinə qatılmışdır.

Xuzistan Büveyhleri

  • Tacüddevle 980-?

Fars Büveyhlərinə qatılmışdır.

Xarici keçidlərRedaktə

  1. Sajjadi, Sadeq; Asatryan, Mushegh; Melvin-Koushki, Matthew. "Būyids". In Madelung, Wilferd; Daftary, Farhad (eds.). Encyclopaedia Islamica Online. Brill Online.
  2. https://www.worldcat.org/title/encyclopaedia-islamica/oclc/778057211