CNN effekti

CNN effekti (ing. CNN effect) — siyasi elmdə və medyaşunaslıqda istifadə olunan CNN effekti fenomeni CNN telekanalinin dünyadakı humanitar vəziyyətlərin şokedici şəkillərinin mediada istifadəsi vasitəsilə Amerika siyasətçilerini bu vəziyyətlərə müdaxilə etməyə səsləsməsidir.[1] 24 saatlıq beynəlxalq televiziya kanalı, Cable News Network və ya CNN kimi tanınan xəbər kanalı, keçmiş Soyuq Müharibə dövründə dövlətlərin xarici siyasətinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Dövlətin "dördüncü qolu" olan azad media həmişə təmsilli demokratiyalarda həmişə siyasətə təsiri var idi. Azad medianın olduğu müddətcə, CNN effektinin demokratik ölkələrin siyasi qərarlarina təsiri böyük olmuşdur. CNN effekti iddiasını təklif edənlərin dediyinə görə, qlobal medianın həcmi, dərinliyi, və sürəti təsirin keçmiş formalardan fərqlənən, yeni təsir etmə növü yaradıblar.[1][2]

TarixRedaktə

1989-cu ilin Tyananmen meydanı hadisələri, Varşava Müqaviləsi Təşkilatının dağılması, Körfəz müharibəsi, Bosniya müharibəsi və 1993-cü ilin Moqadişo döyüşü kimi hadisələr zamanı CNN bu məsələləri ABŞ və dünya ətrafında siyasi gündəmə gətirməkdə və siyasi qərarlarda, o cümlədə hərbi gücü işlətməyə qərarlarda rol oynayırdı.[3]

TəndiqRedaktə

ABŞ diplomatı və beynəlxalq münasibətlərin realist nəzəriyyətçisi, Corc Kennan KİV-in siyasi qərarverməkdə rolunun qalxması və dövlətinin dördüncü qolu kimi sayılmasını təndiq edirdi. O deyirdi ki, beynəlxalq münasibətlərinin sabitliyi və onun təxmin oluna bilən olmağı üçün, siyasi idarə milli siyasi elitaların əlində qalmalı.[1]

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 3 Gilboa, Eytan. "The CNN Effect: The Search for a Communication Theory of International Relations" (PDF). Political Communication. 2005: 28. 2018-12-22 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2019-01-03.
  2. Livingston, Steven. Clarifying the CNN Effect: An Examination of Media Effects According to Type of Military Intervention Arxivləşdirilib 2021-07-31 at the Wayback Machine (PDF). John F. Kennedy School of Government's Joan Shorenstein Center on the Press, Politics and Public Policy at Harvard University. 1997.
  3. Robinson, Piers. "The CNN Effect Revisited". Critical Studies in Media Communication. 20 (4). 20 August 2006: 344–349.