Doğuş zamanı temperatur

Doğuş zamanı temperatur (doğuş zamanı infeksiya, Puerperalfieber, MKB 10. Klass XV O85 Doğum sonrası sepsis) — doğuş zamanı yoluxucu infeksiyanın yaratdığı xəstəliklərin kollektiv adı. Bu tip xəstəliklərin təsvirinə Hippokratda artıq rast gəlinir. Xəstəlik XVII əsrdə ilk doğum xəstəxanasının qurulmasından bəri epidemiyaya çevrilmişdir[1]. Epidemiya XVIII və XIX əsrlərdə, doğum evlərində şagirdlərə mamalıq öyrənməyə icazə verməyə başladıqda daha da gücləndi[2].

Doğuş zamanı temperatur
Streptococcus pyogenes.jpg
XBT-10 O85
XBT-9 672, 672.0
MeSH D011645
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Xəstəliyin səbəbi 1847-ci ildə antiseptiklərin istifadəsinə ehtiyac olduğuna işarə edən İqnats Zemmelveys tərəfindən aşkar edildi - kəşfi çağdaşları tərəfindən tanınmadı və antiseptiklər yalnız 1880-ci illərdə cərrahiyyə və mamalıqda istifadə olunmağa başladı[3].

Doğuş zamanı temperaturun törədiciləri zəncir və qasıq bənzər kokklar (streptokoklar və stafilokokklar) və bəzən Escherichia coli, pnevmokok, Leffler difteriya basillusudur. Doğuşdan sonrakı atəşin daha çox yayılmış səbəbi (xüsusilə gec) Gonokokdur. Əksər hallarda infeksiya çirkli əllərlə və ya steril olmayan alətlərlə toxunaraq baş verir (kontakt infeksiya). Çirklənmiş havadan yoluxma (hava yoluxucu infeksiya) yalnız nadir bir istisna olaraq baş verir. Özünə yoluxma ehtimalı hələ də mübahisəlidir.

İnfeksiya yeri ən çox uşaqlıqda, xüsusən də primiparlarda çox rast gəlinən servikal göz yaşlarıdır. Bir əl və ya alətin uşaqlıq boşluğuna daxil olması halında, infeksiya plasentanın damarları ilə bağlanma yerinə tez-tez nüfuz edir. Mikroblar ya limfa yolu ilə, ya da qan damarları vasitəsilə yayılır. Primiparaların yenidən doğuşdan daha çox xəstələnmə ehtimalı yüksəkdir.

İstinadlarRedaktə

  1. GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1545–1602. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMC 5055577. PMID 27733282.
  2. Hiralal Konar (2014). DC Dutta's Textbook of Obstetrics. JP Medical Ltd. səh. 432. ISBN 978-93-5152-067-2. 2015-12-08 tarixində arxivləşdirilib.
  3. WHO recommendations for prevention and treatment of maternal peripartum infections (PDF). World Health Organization. 2015. səh. 1. ISBN 978-9241549363. PMID 26598777. 2016-02-07 tarixində arxivləşdirilib (PDF).

MənbəRedaktə