Emulsiya

Emulsiya - qaba dispers sistemlərdə həm dispers mühiti və həm də dispers fazanı bir-birində həll olmayan mayelər təşkil edir. Emulsiyanın tipik misalı süd ola bilər. Süddə kiçik yağ hissəcikləri maye mühitdə asılı vəziyyətdə olur..

Süd — emulsiyadır

DavamlılığıRedaktə

 
Süddə kiçik yağ hissəciklərinin mikrofotoqrafiyası

Emulsiyanın davamlılığı nisbətən az olur. Belə sistemdə kiçik damcılar tədricən bir-biri ilə qarışaraq iriləşir və emulsiyada təbəqələşmə gedir. Məsələn, süd bir müddət qaldıqda yağ hissəcikləri ayrılaraq onun üzərində qaymaq təbəqəsi əmələ gətirir. Emulsiyanın dağılması müəyyən vasitələrlə sürətləndirilə bilər. Məsələn, sentrifuqalama, elektrik sahəsinin təsiri, müəyyən elektrolit və qeyri-elektrolitlərin daxil edilməsi emulsiyanın dağılmasını sürətləndirir. kifayət dərəcədə davamlı emulsiya yalnız stablizator adlanan müəyyən maddələrin iştirakı ilə alınır. Belə maddələr (onlara emulqatorlar da deyilir) hissəciklərin səthində adsorbsiya olunaraq, emulsiya aqreqativ davamlılıq aşılayır.

TətbiqiRedaktə

Əczaçılıqda bir çox dərman preparatları emulsiya şəklində hazırlanır.

Emulsiyanın əsas növləriRedaktə

Emulsiyanın növü onun maye fazasının tərkibindən və nisbətindən, emulqator-un miqdarından və kimyəvi təbiətindən, emulsifikasiya üsulundan və bəzi digər amillərdən asılıdır.


Emulsiyaların tərkibinin dəyişdirilməsivə birbaşa emulsiyanın tərs və ya əksinə çevrilməsinə səbəb ola bilər.

Emulsiyanın növü Dispersiya mühiti Dispers faza
Düz Su Yağ
Tərs Yağ Su

Emulsiya həmçinin liofilliofob növlərinə bölünür:

  • Liofil emulsiyalar öz-özünə əmələ gəlir və termodinamik cəhətdən sabitdir.
  • Liofob emulsiyalar mexaniki, akustik və ya elektrik emulsifikasiyası (dispersiya) zamanı, həmçinin kondensasiya həddindən artıq doymuş [[ içində dispers faza damcılarının əmələ gəlməsi nəticəsində yaranır.

MənbəRedaktə

  • Z.Qarayev "Qeyri-üzvi kimya", Maarif-1975