Fəridə Məmmədova (zooloq)

Fəridə Zöhrab qızı Məmmədova (16 iyul 1973) — AMEA Zoologiya İnstitutunun dosenti, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru.[1]

Fəridə Məmmədova
Fəridə Zöhrab qızı Məmmədova
Fəridə Məmmədova (zooloq).jpg
Doğum tarixi (48 yaş)
Doğum yeri Naxçıvan, Naxçıvan MSSR, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİ
Azərbaycan Azərbaycan
Elm sahəsi biologiya, biokimya
Elmi dərəcəsi biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
Elmi adı dosent
İş yeri AMEA
Təhsili Azərbaycan Dövlət Tibb Universiteti

HəyatıRedaktə

Fəridə Məmmədova Zöhrab qızı 16 iyul 1973-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olumuşdur. 1990-cı ildə Bakı şəhərinin 212 №-li orta məktəbi gümüş medalla, 1995-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin əczaçılıq fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1995-ci ilin dekabr ayından 1998-ci ilin dekabr ayına qədər AMEA Zoologiya İnstitutunun əyani aspiranturasında təhsilini davam etmişdir. 1999-cu il tarixində İtisaslaşdırılmış elmi şurada «Ev toyuqlarının eymeriozu (E.tenella) və müalicəsi zamanı «parazit-sahib» sistemində qlutamatdehidrogenaza, aspartat- və alaninaminotransfaraza fermentlərinin fəallığı» mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir (24 06.02,biokimya). 1998-ci ildə AMEA Zoologiya İnstitutunun protozoologiya şöbəsinin parazit-sahib münasibətlərinin biokimyəvi əsasları laboratoriyasında, kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmış, 2003- cü ildən hal-hazıra qədər böyük elmi işçi vəzifəsində çalışır. 2008-ci ildə dosent elmi adını almışdır. Dissertasiya şurasının nəznində fəaliyyət göstərən elmi seminarın üzvüdür.

Elmi fəaliyyətiRedaktə

Elmi fəaliyyətə 1996-cı ildən başlayan Məmmədova Fəridə Zöhrab qızı hal hazıra qədər AMEA Zoologiya İnstitutunda Parazit-sahib münasibətlərinin biokimyəvi əsasları laboratoriyasınında böyük elmi işçi vəzifəsində çalışır. Onun tədqiqatları parazit-sahib münasibətlərinin öyrənilməsinə həsr edilmişdir. F.Z.Məmmədovanın ağ plimutrok, yerli qara və çil-çil toyuq cinsindən olan ev toyuqlarının eymeriozları zamanı qaraciyərdə aminturşu mübadiləsində iştirak edən fermentlərinin fəallıgının dəyişilməsi, yerli qara və çil-çil toyuq cinslərinin еymerioza qarşı daha dözümlü olduğunu müəyyənləşdirmişdir. Tədqiqatçının əldə etdiyi nəticələr eymeriozların patogenezinin bəzi mexanizmlərini aydinlaşdırmağa imkan vermiş, E.tenella, E.mitis, E.acervulina, E.maxima parazitlərinin oosistalarında qlutamatdehidroqenaza, aspartat- və alaninaminotransferaza fermentlərinin fəallığını öyrənmişdir. E. tenella, E. mitis, E. acervulina, E. maxima ilə yoluxdurulmuş cucələrin qaraciyərində bu fermentlərin fəallığını öyrənmişdir. İlk dəfə E.tenella parazitinin oosistalarının zülallarında aminturşu triptofanın olduğu müəyyənləşdirilmişdir. F.Z.Məmmədova aminturşuların alkil törəmələrinin antieymerioz təsirə malik olduğu müəyyənləşdirilmişdir. Bal arısının həyat fəaliyyəti məhsullarının (arı zəhəri, propolis ) bəzi biokimyəvi xüsusiyyətləri öyrənilmişdir. F.Z.Məmmədovanın 42 elmi əsəri çapdan çıxmış və 1 patentə müəlliflik şəhadətnaməsi almışdır.

Elmi əsərləriRedaktə

  • Алиева Ф.З. Белковый и аминокислотный состав ооцист эймерий и цист саркоспоридий /Елчиев Я.Я., Мадатов Р.И., Aхмедов Э.И. // Тезисы докладов 2-го совещ. Паразитол. общества при РАН, Санкт-Петербург, 1996, с.34.
  • Aliyeva F.Z.Koksidilerin (Apicomplexa, Coccidia) biokimyasal karakerkistiği /Yolçiyev Y.Y., Medetov R.İ., Ahmadov E.İ. // XІІІ Ulusal bioloji konqresi. Molekular Bioloji ve Genetik Seksiyonu, İstanbul, 1997, səh. 519-526
  • Aliyeva F.Z. Eymeriyalarla yoluxdyrylmuş (E. tenella) ev toyuqlarının qaraciyərində aminotransferaz fermentlərinin fəallığının və aminturşularının miqdarının dəyişmə asıllığı / Yolçiyev Y.Y., Musayev M.Ə.// Heyvanlar aləminin öyrənilməsi və qorunması. Akademik M.Ə. Musayevin 75-illiyinə həsr olunmuş elmi konf. mater., Elm, Bakı, 1997, səh. 43-46.
  • Aliyeva F.Z. Eymeriyalarla (E. tenella) yoluxdurulmuş və ximkoksidlə müalicə olunmuş toyuq cücələrinin qaraciyərində sərbəst aminturşularının miqdarının dəyişməsi /Yolçiyev Y.Y. // 3-cü Respublika biokimya konf. materialları. Bakı, 1997, səh. 23-24.
  • Aliyeva F.Z. Aminturşu törəmələrinin ev toyuqlarının eymeriozunun patogenizinə təsiri // Azərbaycan Baytarlığı jurnalı -1999.-№ 1.s.62-66.
  • Əliyeva F.Z. Aminturşu törəmələrinin protozoy xəstəliklərinin müalicə və profilaktikasında istifadə edilə bilməsi perspektivləri /Yolçiyev Y.Y., Əhmədov E.İ.// Azərbaycanda ali əczaçılıq təhsilinin 60 illiyinə həsr edilmiş yubley konfransın materialları- Bakı, 1999, səh. 194-197.
  • Əliyeva F.Z. Ev toyuqlarının eymeriozu və müalicəsi zamanı aminotransfera fermentlərinin fəallığnın dəyişməsi mının dəyişliməsi // Azərbaycan Elmlər Akademiyası aspirantlarının elmi konfransının materialları., Bakı, Elm, may 2000, 60-61.
  • Əliyeva F.Z. Aminturşuların bəzi alkil törəmələrinin eymeriyaların reproduktivliyinə və oosistaların xarici mühitdə inkişafına təsiri /Əhmədov E.İ., Musayev M.Ə., Yolçiyev Y.Y., Babayev E.F.// XX əsrin sonunda heyvanlar aləminin öyrənilməsi və qorunması, akademik M.Ə.Musayevin anadan olmasının 80 illiyinə həsr olunmuş elmi konfransın materiaları, Bakı, Elm, 2001, səh. 34-36.
  • Əliyeva F.Z. Bəzi karbamatların Eimeria tenella (Apicomplexa, Coccidia) oosistalarına in vitro təsiri. / Yolçiyev Y.Y., Əhmədov E.İ., Xıdırov C. // XX əsrin sonunda heyvanlar aləminin öyrənilməsi və qorunması, akademik M.Ə.Musayevin anadan olmasının 80 illiyinə həsr olunmuş elmi konfransın materiaları, Bakı, Elm, 2001, səh. 42-44.
  • Əliyeva F.Z. Bakterisid və antiparazitar təsir göstərən «REOR-49» N-sianetil ,/-ditiobis (-amino-propion turşusunun) monoetil efiri / Yolçiyev Y.Y., Babayev E.F., Əhmədov E.İ. // Azərbayjan Respublikası Dövlət Elm və Texnika Komitəsi, İ 20010100, №991001372, qeydiyyat tarixi 04.07.2001-ci il.
  • Əliyeva F.Z. Eymeriozların ev toyuqlarının qara ciyərində qlutamatdehidroqenazanın fəallığına təsiri / Yolçiyev Y.Y.// Azərbaycan biokimyaçılar və molekulyar bioloqlar cəmiyyətinin 1ci konfransı. tezislər toplusu Bakı, Elm, 2001, 27-29.
  • Məmmədova F.Z. Koksidi və koksidiozların biokimyası /Musayev M.Ə., Yolçiyev Y.Y., Əhmədov E.İ.// Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Baytarlıq İnstitutunun yaradılmasının 100 illik yubileyinə həsr edilmiş beynəlxalq elmi konfransın materialları, Bakı, Nərgiz-R, 2002, səh. 306-312.
  • Məmmədova F.Z. Содержание триптофана в белках ооцист Е. tenella / Yolçiyev Y.Y. // Azərbaycan Zooloqlar Cğmiyyəti. I qurutayın materialları, Bakı, Elm, 2003, s. 19-21.
  • Məmmədova F.Z. Е.tenella (Apicomplexa, Coccidia) ilə уoluxdurulmuş ağ plimutrok və yerli qara toyuq cinslərindən olan cücələrin qaraciyərində bəzi fermentlərin fəallığı // AMEA Zoologiya Institutunun XXVIII Əsərləri, 2006-cı il, Bakı, Elm, s. 611-617.
  • Məmmədova F.Z. Yerli toyuq сinsləri eymeriozunun patogenezi (Apicomplexa, Coccidia, E.tenella) / Əhmədov E.İ., Məmmədova S.M.// AMEA Zoologiya Institutunun XXVIII Əsərləri, 2006-cı il, Bakı, Elm, s.170-175
  • Məmmədova F.Z. Glutamate dehydrogehase, alanine- and aspartate aminotransferase of E. tenella (Apicomplexa, Coccidia) oocysts and effect of amino acids alkyl derivatives on their activities / Yolçiyev Y.Y. // International Journal of Natural and Engineering Sciences Turkey, 2007, s. 25-27.
  • Məmmədova F.Z. Eymerioz zamanı (Apicomplexa, Coccidia) yerli çil-çil toyuq cinslərindən olan cücələrin qaraciyərində aspartataminotransferaza, alaninaminotransferaza və qlutamatdehidrogenazanın fəallığı // Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyətinin əsərləri. Bakı, Elm, 2008, s.32-27.
  • Мамедова Ф.З. Влияние N– алкилпроизводных и α – аминокислот на некоторые биохимические показатели сыворотки крови и печении цыплят, зараженных Eimeria tenella /Ахмедов Э.И. // Bakı Dövlət Universitetinin 90 illik yublileyinə həsr olunmuş “Biologiyada Elmi naliyyərtlər” mövzusunda Respublika Elmi Konfransının materialları, Bakı, 2009, s.369
  • Məmmədova F.Z. Активность некоторых ферментов в ооцистах E.acervulina (Apicomplexa, Coccidia) / Əhmədov E.İ. // Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyəti» 2-ci cild . Bakı, Elm 2010, s. 61-65.
  • Məmmədova F.Z. Influence of radiation on products of ability to live melliferous bee Apis Mellifere K / Sh. A. Topchieva, R.Y. Yusifov, Mehrabova M.A. // Recent Researches in Chemistry, Biology, Environment and Culture Montreux, Switzerland, 2011, p. 99-102.
  • Мамедова Ф.З. Влияниe экологических факторов (тяжелых металлов) на химический состав яда медоносной пчелы Apis Melliferа K /Топчиева Ш.А., Юсифов К.Ю. // Zoologiya institutunun əsərləri Bakı, Elm, 2011, s. 469-473.
  • Məmmədova F.Z. Assosiativ eymeriozların ev toyuqlarının qaraciyərində bəzi fermentlərin aktivliyinə təsiri / Əhmədov E.İ. // AMEA Zoologiya Institutunun XXIX Əsərləri, 2011, Bakı, Elm, s.187-193.
  • Məmmədova F.Z. Ev toyuqlarında parazitlik edən koksidilərdə (Eimeria tenella, E.acervulina, E.mitis, E.maxima) alaninaminotransferaza, aspartat-aminotransferaza və qlutamatdehidrogenaza fermentlərinin izospektri / Əhmədov E.İ. // Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyəti 3-cü cild . Bakı, Elm 2011, s. 201-206.
  • Мамедова Ф.З. Изучение воздействия экологических загрязнителей (нефти) на продукты жизнедеятельности медоносной пчелы (Apis Melliferа L. Caucasica) методом газовой хроматографии /Топчиева Ш.А. // Вестник ЗНУ (Украина), 2012, №2, с. 35-40.
  • Мамедова Ф.З. Влияние излучения на продукты жизнедеятельности медоносной пчелы (Apis Melliferа L. Caucasica)/ Топчиева Ш.А.// Вестник ЗНУ (Украина), 2012, №3, с. 66-71.
  • Məmmədova F.Z. Sarcocystis crusi ilə yolumuş inəyin bəzi biokimyəvi göstəriciləri / Əhmədov E.İ. Topçiyeva Ş.Ə., Məmmədova M.Ə. Mədətov R.İ.// Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyəti .2012, cild 4, N1, s. 140-145.
  • Məmmədova F.Z. Sarcocystis fusiformis ilə yoluxmuş camışın (Bubalus bubalus) bəzi biokimyəvi göstəriciləri / Məmmədova M.Ə., Mədətov R.İ., Məmmədova S.M. // Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyətinin əsərləri.Bakı, Elm, 2013, s.46-51.
  • Мамедова Ф.З. Определение нефтепродуктов в яде и пыльце медоносной пчелы (Аpis Мellifera Сacasica L.)// Zoologiya institutunun əsərləri Bakı, Elm,2014,cild 32, №2,s. 171-176.
  • Мамедова Ф.З. Влияние малых доз гамма радиации на токсичность пчелиного яда // Zoologiya institutunun əsərləri Bakı, Elm, 2014,cild 32, №1,s.181-184.
  • Мамедова Ф.З. Сравнительное влияние температуры и -излучения на токсичность яда медоносной пчелы Аpis Мellifera Сacasica L.// Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyətinin əsərləri. Bakı, Elm, cild 6, № 2, 2014, s. 128-132.
  • Мамедова Ф.З. Влияние -излучения на общее содержание белка яда медоносной пчелы (Аpis Мellifera Сaucasica L.) // Azərbaycan təbabətinin müasir nailiyyətləri. Rüblük elmi -praktiki jurnal. Bakı, № 2, 2014, s. 193-194.
  • Мамедова Ф.З. Сравнительная оценка влияния различных доз -излучения на токсичность яда медоносной пчелы Аpis Мellifera Сaucasica L// Azərbaycan Tibb Jurnalı. Bakı, № 3, 2014, s. 30-33.
  • Мамедова Ф.З. Влияние температуры на спектральные характеристики яда медоносной пчелы Аpis Мellifera Сaucasica L /Топчиева Ш.А.// Azərbaycan Tibb Jurnalı. Bakı, № 4, 2014, s. 38-43.
  • Мамедова Ф.З. Влияние температуры нагрева на uv-vis спектры поглощения яда медоносной пчелы Аpis Мellifera Сaucasica L / Топчиева Ш.А.// Azərbaycan təbabətinin müasir nailiyyətləri. Rüblük elmi -praktiki jurnal. Bakı, № 3, 2014, s. 137-140.
  • Mammadova F.Z. Influence of ionizing radiation on the venom of bee Apis Mllifere L. Caucasica /Topchieva Sh. A. // J. Appl. Environ. Biol. Sci., (JAEBS) (Thomson Reuters ISI indexed) 4(7), 2014, 916-4.
  • Mammadova F.Z. Electrophysical Properties Of Propolis Of A Honey Bee - Apis Mellifera Caucasica / Topchieva Sh.A.//Journal of Applied Environmental and Biological Sciences. (JAEBS) (Thomson Reuters ISI indexed)4(8)1-1, 2014 , 3158-5.
  • Мамедова Ф.З. Применение растительных экстрактов при эймериозе (Eimeria bateri) перепелов (Coturnix coternix) /Ахмедов Э.И., Гасанова Ж.В., Топчиева Ш.А.// Ассоциация паразитологов Грузии. Актуальные проблемы паразитологии в Грузии. XII международная научная конференция паразитологов Грузии, посвященная 90-летию со дня основания Грузинского научно-исследовательского института медицинской паразитологии и тропической медицины им. С.С.Вирсаладзе. Тбилиси, с.103-109.
  • Mammadova F.Z. Influence of the degree of pollution on biosphere azerbaijan venom Apis Mellifere L. Caucasica / Topchieva Sh.A. // 52nd Annual Meetinq of the Sosiety for Laboratory Animal Science GV-SOLAC and 15th Advanced Training Course of the IGTP, September 10-12, 2014, Frankfurt Main, Germany
  • Mammadova F.Z. To the stady of prodacts of honey bee Apis Mellifere L. Caucasica /Topchieva Sh. A.// Journal of Applied Environmental and Biological Sciences. (JAEBS) (Thomson Reuters ISI indexed)4(8)1-1, 2015, s. 50-54.
  • MəmmədovaF.Z. Cücələrin (Gallus domesticus) eymeriozunun bitki ekstrakti ilə müalicəsi zamani qanin biokimyəvi və fizioloji göstəriciləri /Əhmədov E.İ., Həsənova J.V., Kərimova R.K. // Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyətinin əsərləri, 2015, cild 7, №1, s.87-93.
  • Мамедова Ф.З. Динамика Т- и В- лимфоцитов в лимфоидных органах бройлерных цыплят, зараженных E.tenella / Ахмедов Э.И., Гасанова Ж.В., Мадатов Р.И., Топчиева Ш.Э.// 5-я Межрегиональная конференция«Паразитологические исследования в Сибири и на Дальнем Востоке» «Новые знания о паразитах»14-16 сентября 2015 года, г. Новосибирск, 2015, c.9-10.
  • Mammadova F.Z. The study on activity of bee venom phospholipase A2 from Apis Mellifera Caucasica L in honey bees. / Topchieva Sh. A. // Nova Explore Publications Nova Journal of Medical and Biological Sciences Vol. 4(3) 2015: p.1-4

Həmçinin baxRedaktə

Zoologiya İnstitutu

KeçidlərRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. http://science.gov.az/forms/doktora-filosofii-instituta-zoologii/735