Gövdəsiz çaşır

<td_align="right"_width="40%">Cins:<td_align="left">Praqnos&action=edit&preload=Şablon:RedTaxLink/preload&editintro=Şablon:RedTaxLink/intro&preloadparams%5B%5D=<td%20align="right"%20width="40%">Cins:<td%20align="left">Praqnos}}, taksonun sistematikasını təsvir etməlidir [[]].
:
† 
(Praqnos]])[1]
???:
Gövdəsiz çaşır

Gövdəsiz çaşır (lat. Prangos acaulis) — çətirkimilər fəsiləsinin praqnos cinsinə aid biki növü.

Gövdəsiz çaşır
Elmi təsnifat
XƏTA: taksonomik şablon yoxdur{{
Cins:Praqnos
Cins:Praqnos
Cins:Praqnos
Cins:Praqnos
Cins:Praqnos
Beynəlxalq elmi adı

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Təhlükəli həddə yaxın olanlar” kateqoriyasına aiddir –NT. Azərbaycanın nadir növüdür. [2][3]

Qısa morfoloji təsviriRedaktə

Çoxillik sıx, qısa və bozumtul tükcüklü, ot bitkisidir. Ləçəkləri bayırdan saqqalcıqlıdır, Hündürlüyü 40-sm-dir. Kökətrafı yarpaq lövhələri enli üçküncdür, üçər-dördər yarılmış lələklidir, son ayları kütdür, uzunsov xətvaridir, eni 2-3 mm-dir. Gövdə yarpaqları kiçikdir və az yarılmış, uzun-xətvari ayalıdır. Çətirləri 5(4)-6 şüalıdır. Meyvələri uzunsovdur (uzunluğu 12-13 mm-dir), enli dalğalı-pərdəli qanadları vardır. [4]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləriRedaktə

Çiçəkləmə aprel-may, meyvəvermə may-iyun aylarına təsadüf edir. Kserofitdir. Düzənlik və aşağı dağ qurşaqlarında, gipsli, gilli yerlərdə və quru dərələrdə rast gəlinir. 

YayılmasıRedaktə

Naxçıvan düzənliyi və Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Darıdağ, Ardıc dağ, Qaraquş dağ, Kotamdağ ətəkləri).[5]

Sayı və tendensiyasıRedaktə

Antropogen amillərin məhdudlaşdırıcı təsiri azalma tendensiyası yarada bilər.

Məhdudlaşdırıcı amillərRedaktə

Yaz aylarında qida və dərman bitkisi kimi kütləvi şəkildə toplanılması təbii bərpasını ləngidir.

Mühafizə tədbirləriRedaktə

Təhlükə altında olduğundan qorunması vacibdir. Akademik H.Əliyüv adına Zəngəzur Milli Parkı və Arpaçay Dövlət Təbiət Yasaqlıqlarının ərazisində təbii populyasiyaları mühafizə altına alınmalıdır. [6][7]


İstinadlarRedaktə

  1. Cins:Praqnos
  2. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  3. http://redbook.az/?options=project&id=G%C3%B6vd%C9%99siz%20%C3%A7a%C5%9F%C4%B1r[ölü keçid]
  4. İbadullayeva S.C., 2004
  5. Флора Азербайджана, 1955
  6. İbadullayeva S.C., və b., 2001
  7. Naxçıvan Mr-in Qırmızı Kitabı, 2010