IntelH77 çipseti

“Yeddinci” seriya yeni Intel çipsetlərin bazasında – yeni səssiz sistem plataları çoxlu sayda mağazalarda görünməyə başladı. Bu ona görə baş verdi ki, əvvəlki elanlardan fərqli olaraq, bu mikrosxemlərin işıq üzü görməsi yeni bir platformanın ortaya çıxması ilə bağlı deyil. Hətta yeni prosessorların meydana çıxması ilə əlaqəsi çox deyil, baxmayaraq ki, bəzi əlaqəsi var. İş ondadır ki, Intel prosessorlarının II nəsli Sandy Bridge və İvy Bridge vəd olunduğu kimi bir-birinə tam uyğun idi. Müasir prosessorları köhnə LGA1155 soketində (biznes-xətli çipsetlərdəki soketlərdən fərqli olaraq), köhnə prosessorları isə müasir soketdə quraşdırmaq olar. LGA775 soketi zamanında tam asudəlik idi və hətta daha yaxşı idi, məsələn Pentium D ailəsindən (seriyasından) ilk 2 nüvəli prosessorların çıxması çipset xətlərinin yenilənməsini tələb edirdi, belə ki onlar köhnələri ilə uzlaşmırdı (bir araya gəlmirdi). Yeni çıxan Core 2 Duo çipsetlərinin mövcud çipsetlərlə heç bir problemi müşahidə olunmurdu, ancaq yeni soketlər tələb olunurdu. Təbii ki, Intel çipsetləri yeniləmək üçün bundan istifadə etdi, baxmayaraq ki, xətlərin dəqiq bölünməsi baş vermədi – bazarda (satışda) Core 2 və 945P üçün yeni sistemlər çıxdı, bəzi istifadəçilər P965-ə soket aldı və onlarda müxtəlif Pentium 4 quraşdırdılar.

Ümumiyyətlə, uzun müddət çipset istehsalı yeni prosessorların (minimum kimi) və hətta platformaların (maksimum kimi) ortaya çıxması ilə nəticələndi, xüsusilə son illərdə. Bazara LGA1366 soketi çıxır. Deməli, X58 çipseti satılmağa başlayır. LGA1156 soketi meydana çıxır və P55 çipsetinin satışına start verilir. Qrafik nüvəli düzülüşlü prosessorların buraxılması ilə platformalar təzələndi. Nəticədə, H55 və H57 çipsetlərinə yeni soketlər lazım oldu. Əvvəlki platformanın dəyişdirilməsi üçün LGA1155 platforması istifadədən çıxır, P67, H67 çipsetlərinə kütləvi platforma elanı başlayır. LGA1366 platformasının əvəzinə LGA2011 irəliləməyə başlayır. Artıq X79 çipsetini öyrənmək vaxtıdır.

Fikirləşib indiki vəziyyətdən çıxmaq üçün bir nümunə tapdıq: Təxminən bir il əvvəl LGA1155 platforması üçün həll variantı Z68 Express çipseti oldu. Platformada köklü dəyişiklik baş vermədi – yalnız P67 (multi-GPU dəstəyilə sürətlənməsi) və H67 (videoçıxış üçün dəstəyilə) qarışdırılır və Smart Response şəklində əlavələr edilmişdir. Son zamanlara qədər qalan ən uzun və universal həll alınmışdır. Lakin platforma əsaslı dəyişməyib. Bu nöqteyi-nəzərdən “Yeddinci” seriya bir qədər maraqlıdır: birincisi, İvy Bridge-nin yeni imkanları çipset tərəfindən xüsusi dəstək tələb edir, ikincisi, istifadəçilərin kütləvi tələbatı nöqteyi-nəzərindən funksional imkanların siyahısı genişləndirilmişdir. Yeni həll variantı həm “Altıncı” seriyadan, həm də köhnə prosessor sistemi almaq istəyənlər üçün daha cəlbedicidir. Bəs niyə hay-küylü elanlarsız keçdi? Sadəcə ona görə ki, əvvəldən İvy Bridge-nin həyata vəsiqə alması ilin əvvəlinə planlaşdırılmışdı. Platforma istehsalçıları bu hadisəyə hazırlaşmışdılar, ancaq Intel prosessorlarının elanını bir qədər irəli çəkməyə qərar verdilər. Tərəfdaşlara yeni platformaların satışını başlamağa mane olmamaqla, əvvəl qeyd etdiyimiz kimi, yeni çipsetlərin bəzi xüsusiyyətləri köhnə prosessorlarla birlikdə də yararlı olacaq.

Intel H77 Express

Əgər Z68 özünün sələfləri – P67 və H67 ilə müqayisədə irəliyə doğru addım idisə, bu çipsetin texnologiyası onu bir nömrə hesab edirdisə, bu çipset ilə sonrakı nəsil çipsetləri H77 və Z77 arasında fərq çox az idi. Bizə elə gəlir ki, siz artıq onların necə olduğunu başa düşdünüz: Həqiqətən, yeni ailədəki bütün çipsetlər videonu ekrana çıxarmağı bacarır (GPU sürətlənməsi biznes-xətlərin nümayəndələrinin istifadəsi zamanı belə mümkündür), baxmayaraq ki, yeni meynstrim artıq çıxarılıb, ancaq GPU sürətlənmə PCL “hissələrə bölünmə” funksiyaları qalır. Bütün digərləri yerində qalıb. Smart Response şirkəti özü də daxil olmaqla, ola bilsin orta səviyyədən başlayaraq bütün kompüterləri standart funksionallı etməyi qərara almışdır. Bununla əlaqədar mövcud texnologiyanın Z75-də olmaması qəribə görünür, çünki bu texnologiya orta təminatlı entuazist (böyük ruh yüksəklikli adam) insanlar üçün nəzərdə tutulmuşdur, hansı ki, normal toplayıcı tutumlu SSD almağı çətin özünə rəva bilər. Digər tərəfdən Z77 çipsetinin heç olmasa hansısa üstünlükləri olmalıdır, ya yox?

Üstünlüklər müxtəlif olur – xüsusilə, H77 ilə müqayisədə hətta bu xüsusiyyətlər daha yeni çipset sayılan Z75-də də var. Hər halda Smart Response texnologiyasından istifadə etməyi planlaşdırmayan istifadəçilərin fikri belədir. Üstünlük – daha dəqiq, mahiyyətcə, alıcıların böyük əksəriyyətindədir. Gördüyünüz kimi, topdan satış qiyməti 43 dollar olan H77 çipsetindən daha ucuz olan Z75 çipseti daha funksional həll sayılır.