Klyoçevskaya Sopka (Klyoçevskoye vulkanı) — Kamçatka ərazisində fəaliyyətdə olan vulkandır. Hündürlüyünə görə bütün Avrasiya materikinin ən hündür vulkanıdır. Vulkanın yaşı tərqibi olaraq 7000 il hesablanır[1][2][3].

Klyoçevskaya Sopka vulkanı
rus. Ключевская Сопка
Klyuchevskoi.jpg
Ümumi məlumatlar
Növü Startovulkan
Kraterin diametri 1250 m
Yaşı 7000
Son püskürmə 2013
Tərkibi andezit
Mütləq hündürlüyü 4750 - 4850 m
Yerləşməsi
56°04′00″ şm. e. 160°38′00″ ş. u.
Ölkə Rusiya Rusiya

  • VOGRIPA1638
  • GVP300260
  • GeoNames2124442
Klyoçevskaya Sopka vulkanı xəritədə
Klyoçevskaya Sopka vulkanı
Klyoçevskaya Sopka vulkanı
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Onun hündürlü 4750 – 4850 m arasında dəyişir. 15 avqust 2013-ci ildə sonuncu partlayışdan öncə onun hündürlüyü 4835 metr təşkil edirdi. Klyoçevskaya Sopka Rusiyanın Qafqazda yerləşən zirvələri istisna olaraq ən hündür zirvəsidir.

AktivliyiRedaktə

Aktivlik baxımından son illərdə yalnız Karim Sopkasından qalır. Gücü baxımından isə Avrasiyanın ən güclü vulkanıdır[4]. Tarixə düşmüş məşhur püskürmələr: −1737 il., −1932 il., −1938 il., −1944—1945 illər., −1946 il., −1951 il., −1953 il., −1956 il., −1966 il., −1980 il., −1983 il., −1984 il., −1987 il., −1988-1989 illər., −1993 il., −1994 il., −2002 il., −2004—2005 il., −2008 il., −2009 il., −2012 il. −2013 il

1932 ilRedaktə

Adətən il ərzində 5-6 püskürmə baş verir. 1932-ci ildə vulkanın ətəyində püskürmə baş verir. İlk dəfə vulkanda bu hadisə 25 yanvar 1932-ci ildə bsş verir. Bu zaman vulkanın ətəklərində 450–500 m yüksəklikdə yeni axıntılar baş verir. 1 sentyabr 1935 ildə Kamçatka vulkanik stansiyası tərəfindən uzaq məsafədən vulkanın tətqiqini aparırlar.

1938 ilRedaktə

Bilyakaya konusunda baş verən püskürnə 7 noyabr 1938 ildən başlayır və 13 ay davam etmişdir. Burada 5 km uzunluğunda, xüsusi ilə 1000–1900 m yüksəkliklərdə çatlara rast gəlinir.

1944-45 illərRedaktə

Növbəti güçlü püskürmə dekabr 1944 və yanvar 1945 ildə baş verir. Ətrafa küll yayılır. 1945-ci ildə Krestov novu ilə lava axınları gedir. .

1945 ilRedaktə

19 iyun 1945 ildə vulkanın cənub-şərq yamacında hüdürlüyü 1100–1450 m yüksəklikdə 2 km uzunluqda çat əmələ gəlir və axıntılar baş verir.

1946 ilRedaktə

23 oktyabr 1946 ildə cənub-şərq yamacında 1500 m yüksəklikdə bir ay davam edən püskürmə baş verir.

1994 ilRedaktə

 
Klyoçevskaya Sopka

7 sentyabr 1994 ildə güçlü partlayış baş verir. Bomba effekti verən patlayışlar zamanı vulkan kütlələri 2-2,5 km səmaya atılır. Palçıq axınları 25–30 km məsafədə hərəkət edərək Kamçatka çayına çatır.

2009 ilRedaktə

Püskürmə sentyabrda başlayır. Vulkanın hündürlüyü 5000 metrə çatır.

2012 ilRedaktə

15 oktyabr 2012 ildə fontan şəklində vulkan küskürməsi bsş verir. Pükürmə təhlükə doğururdu. Ətrafa zəhərli qazlar yayılmışdı[5]

2013 ilRedaktə

 
17 oktyabr 2013-cü il püskürməsi

15 avqustda püskürmə başlayır. Dağdan axan dörd lava axını müşahidə edilirdi[6]

GalereyaRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. При написании этой статьи использовался материал из Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона(1890—1907).
  2. Кравчук П. А. Географический . — Киев: Радянська школа, 1988. ISBN 5-330-00384-9
  3. Петр Кравчук. Рекорды природы. — Любешов: Эрудит, 1993. — 216 с. ISBN 5-7707-2044-1.
  4. Klyoçevskaya Sopka
  5. Kamçatkada Klyoçevskaya Sopka vulkanı püskürür
  6. Volcano observatory notification to aviation (VONA) KVERT, ИВиС ДВО РАН

ƏdəbiyyatRedaktə

MənbəRedaktə