Konstantinopolun mühasirəsi (1391)

Konstantinopolun mühasirəsi (1391)Osmanlı dövləti Konstantnoplu Bizans imperiyasından alana qədər bir neçə dəfə şəhəri mühasirəyə almış, lakin sonda uğursuz olmuşdurlar. Osmanlının 1391-ci il mühasirəsi Konstantinopolun ələ keçirilməsinə qədər baş vermiş bir neçə mühasirəsindən birincisidir.[1]

Konstantinopolun mühasirəsi
Tarix 1391
Yeri Konstantinopol
Münaqişə tərəfləri

Osmanlı imperiyası

Bizans imperiyası

Arxa planRedaktə

V İonnisin ölümünün ardından Bursada əsir olaraq saxlanılan oğlu Manuilin Konstantinopola gedərək II Manuil adı ilə taxta çıxması I Bəyazidin qəzəblənməsinə səbəb olmuşdu. Sultanın qəzəblənməsinin səbəbi Manuilin bunu edərkən ondan icazə almaması və bu işdə onun razılığının soruşulmaması idi. Buna cavab olaraq, I Bəyazid ödənən vergilərin artırılmasını, paytaxtda türklər üçün məhəllə yaradılmasını, məscid tikilməsini və şəhərdəki türklərin məhkəmələrinə qazıların baxmasını tələb etmişdir. Manuilin bu tələbləri rədd etməsindən sonra Çandarlı Əli paşa komandnalığı altındakı Osmanlı ordusu şəhər qalasının divarları önünə gələrək mühasirəyə başlamışdır.[2]

MühasirəRedaktə

Manuil mühasirənin yeddinci ayında ikən şəhərin iaşə problemlərinə görə, Osmanlı tələblərini qəbul etməyə məcbur etdi. Osmanlılar da manar ordusunun Osmanlı torpaqlarına girməsinə görə, mühasirəni davam etdirməkdən çəkindi.[3] Mühasirənin qaldırılmasından sonra şəhərin müdafiə divarlarının xaricindəki ərazilər ələ keçirilmiş, şəhər xaricində qarnizon buraxılaraq, təcridə davam edilmiş və şəhərə giriş-çıxışlar nəzarət altına götürülmüşdür. Osmanlılar macarlar ilə olan problemlərini həll etdikdən sonra 1394-1396-cı illər arasında şəhəri yenidən mühasirədə saxladılar.[4]

Tarixşünaslıqda yeriRedaktə

1391-ci ildə mühasirə qaldırılarkən şəhərin hələ də təcrid altında tutulmasından yola çıxan bəzi Osmanlı tarixçiləri 1391-ci ildə başlayan mühasirənin 1396-cı ildə sonlandığını, bu illər arasında iki fərqli deyil, şiddəti bəzən artan, bəzən azalan tək bir mühasirənin olduğunu bildirməkdədir. Bəzi tarixçilər isə, 1397-ci ildə başlayan üçüncü Osmanlı mühasirəsini də bu mənada dəyərləndirərək, 1391-1402-ci illər arasında tək bir mühasirə olduğunu müdafiə etməkdədirlər.

Lakin əsasın müasir tarixçilər müəyyən səbəblərə görə bu mühasirələri bir-birindən ayrı mühasirələr olaraq dəyərləndirirlər. Buna əsas kimi isə, bu mühasirələrin hər birinin sonunda iki dövlət arasında müəyyən razılaşmanın əldə edilməsini göstərirlər.

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Âşık Paşazâde (2003). Osmanoğulları'nın Tarihi. Kemal Yavuz; M. A. Yekta Saraç, çev. İstanbul: Koç Kültür Sanat Tanıtım. s. 130. ISBN 975296043X.
  2. Arslan, Murat; Kaçar, Turhan (2017). Byzantion'dan Constantinopolis'e İstanbul Kuşatmaları. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü. s. 387. ISBN 9786054642670.
  3. Yinanç, Mükrimin Halil (1979). "Bayezid I". İslâm Ansiklopedisi. 2. İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Devlet Kitapları Müdürlüğü. ss. 369-392.
  4. Danişmend, İsmail Hami (1971). İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi. 1. İstanbul: Türkiye Yayınevi. s. 94.