Kontrol sistemi

Nəzarət sistemi — İdarəetmə sistemi birbaşa və ya dolayı yolla digər cihazların və ya sistemlərin davranışını idarə edən, idarə edən cihaz və ya cihazlar qrupudur. Sənaye məhsulları üçün sənaye nəzarət sistemi istifadə olunur.

Nəzarət sistemi variasiya və birləşməyə görə əsas qrupa bölünür: məntiqi və ya ardıcıl idarəetmələr və ya Əlaqə və ya xətti idarəetmələr. Xətti idarəetmə proqramlarından istifadə edərək məntiqin strukturunu sadələşdirən qeyri-səlis məntiq də var. Bəzi qurğular və ya sistemlər mahiyyətcə (təbiətinə görə) idarəolunmazdır.

NümayişiRedaktə

"İdarəetmə sistemi" təhlükəsizlik maneələri mövcud olduğu müddətcə, məsələn, hidravlik presdə hərəkət etməsinə (açılmağa/bağlanmağa) mane olan məntiqi idarəetmədən başqa, əl ilə açılan və ya bağlanan idarələrə də tətbiq oluna bilər.[1]

Avtomatik kaskad idarəetmə sistemi müəyyən bir işi yerinə yetirmək üçün müvafiq ardıcıllıqla bir sıra mexaniki aktuatorları işə salır. Müxtəlif elektrik və pnevmatik çeviricilər, məsələn, karton qutunu qatlaya və yapışdıra, məhsulu içəriyə qoya və sonra avtomatik qablaşdırma maşını ilə qablaşdıra bilər. Belə işlərin görülməsi üçün proqramlaşdırıla bilən məntiqi nəzarətçilərdən (PLC) istifadə olunur. Ancaq bunlar başqa texnologiyalardır. Xətti (geri əlaqə) sistemlərdə təyinat nöqtəsi və ya istinad dəyəri əsasında dəyişəni tənzimləmək üçün sensorlar, idarəetmə alqoritmləri və aktuatorlardan ibarət idarəetmə dövrəsi təşkil edilir. Məsələn, tərkibində mineral yağ olan təzyiqli qazanda ölçülmüş təzyiq ölçüsü referans dəyərdən aşağı düşdükdə, idarəetmə sistemi tələb olunan təzyiqi təmin etmək üçün boru sistemi ilə qazana qoşulmuş nasosu işə salır və yağı qazana vurur.[2]

Məntiqi nəzarətRedaktə

PLC və ya mikroprosessor sənaye və xüsusi təyinatlı məntiqi idarəetmə sistemlərində idarəetmə elementi kimi istifadə olunur.

Məntiqi idarəedicilər, açar, fotosel, təzyiq açarı və s. müxtəlif hadisələri yerinə yetirmək üçün dövrəni işə sala və ya söndürə bilər. PLC proqramı nərdivan məntiqi kimi müxtəlif yollarla yazıla bilər.

Lift, qabyuyan, paltaryuyan və s. Yerlərdə start-stop əməliyyatlarını yerinə yetirən idarəetmə sistemi var.

İstinadlarRedaktə

  1. Kuphaldt, Tony R. "Chapter 6 LADDER LOGIC". Lessons In Electric Circuits -- Volume IV. 12 September 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 September 2010.
  2. Brady, Ian. "Programmable logic controllers - benefits and applications" (PDF). PLCs. 2 February 2014 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 December 2011.