Əsas menyunu aç

Məhməd İsgəndər Paşa (Orijinal adı: Antoni Aleksander Ilinski) (türk. Mehmet İskender Paşa) (18141861) — Polşa əsilli Osmanlı generalı. Polşada müstəqillik hərəkatının fəalı və üsyançı, o, Avstriya-Rusiya ittifaqına qarşı PolşaMacarıstandakı müstəqillik mübarizəsində iştirak etmişdi. 1844-cü ildə İslamı qəbul etdi və Sultan I Əbdülməcidin hakimiyyəti illərində (1839–1861) BosniyaHerseqovina, Dunay çayı bölgəsi, Krım, ZaqafqaziyaBağdadda Osmanlı ordusunun müxtəlif vəzifələrində xidmət etmişdir. 1855-ci ildə Krım müharibəsi zamanı General (türk. Paşa) rütbəsinə yüksəldi.

Məhməd İsgəndər Paşa
türk. Mehmet İskender Paşa
Iskender Pasa Ret.jpg
Məhməd İsgəndər Paşa (Antoni Aleksander İlinski)

Ləqəbi "Ebû'n-nar"
Doğum tarixi 1814
Doğum yeri Jilina, Macarıstan krallığı
Vəfat tarixi 1861
Vəfat yeri İstanbul, Osmanlı İmperiyası
Vətəndaşlığı
Xidmət illəri 1844-1861
Rütbə General-mayor
Döyüşlər 1848-ci il inqilabı, Krım müharibəsi
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

BioqrafiyaRedaktə

Antoni Aleksander İlinski 1814-cü ildə Macarıstan krallığının Jilina şəhərində anadan olmuşdur. 1830-cu ildə Noyabr iğtişaşları zamanı gənc zabit kimi Litva legionunda iştirak etdi. Şahzadə Adam Eji Çartorskiyin başçılıq etdiyi Polşalı sürgün hərəkatının fəal üzvü idi. Cozef Bemin (sonralar Murad Paşa adlandırıldı) komandirliyi altında Portuqaliya legionunda, İspaniya, Çin, Hindistan və Fransa legionunda xidmət göstərdi.

1844-cü ildə İstanbulda Mixayl Çaykovskinin (daha sonralar Məhməd Sadiq Paşa kimi tanınırdı) rəhbərliyi altında "Şərq Agentliyi" adı altında xidmət göstərərkən rusların ittihamı ilə həbs edildi. Ruslar onları özlərinə təslim etmək üçün təzyiq göstərirdilər. Xilas olmaq üçün həbsxanada olarkən dinini dəyişdi və özünü Məhməd İsgəndər adlandırdı. Baş məmur rütbəsi ilə orduya qoşuldu. Ömər Paşanın rəhbərlik etdiyi Rumeli ordusuna qoşuldu.

1854-cü ildə Krım müharibəsində iştirak etdi. Döyüşdə göstərdiyi qəhrəmanlıqlara və müvəffəqiyyətlərə görə polkovnik rütbəsinə yüksəldi. Növbəti gün Evpatoriya döyüşündə göstərdiyi qəhrəmanlıqlara görə general-mayor rütbəsinə yüksəldi və paşa oldu.

1857-ci ildə Bağdad valisi və general komandanlığına təyin edilən Ömər Paşa ilə birlikdə Bağdada getdi. NəcdBəsrədə tayfaların işğal edilməsinə qarşı üsyanlarının yatırılması üçün həyata keçirilən hərbi hərəkata rəhbərlik etdi. Burada "Ebû'n-nar" (azərb. Atəş saçan‎) ləqəbi ilə tanınırdı.

Məhməd İsgəndər Paşa 1861-ci ildə İstanbul şəhərində vəfat etmişdir.

Həmçinin baxRedaktə

MənbəRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə