Mauna Kea — (hav. ˈmɔunə ˈkea — белая гора; ing. Mauna Kea) Havay adalarında vulkan. Dəniz səviyyəsindən 13.803 fut (4,207 m) dayanan zirvəsi, ABŞ-ın Havay əyalətinin ən yüksək nöqtəsi. Mauna Keanın yaşı təxminən bir milyon ildir ki, onun fəaliyyətinin ən fəal dövrü yüz minlərlə il əvvəl idi. Vulkanın son püskürməsi qonşu vulkanlara nisbətən daha qüvvətli olmuşdur. Son püskürməsi təxminən 4500 il əvvəl baş vermişdir. İndi isə vulkan qeyri-aktivdir. Havay dilində Mauna-Kea "Ağ dağ" deməkdir. Onu qəbiləsinin yüksək rütbəli rəhbərləri ziyarət edə bilərlər. 3975 metr yüksəklikdə kiçik Uaiau gölü yerləşir. Vulkanın yamacında yaşayan qədim havaylılar, yemək üçün geniş meşələrdən istifadə edirdilər. Mauna-Keaya XVIII əsrdə Avropalıların gəlişi ilə ekoloji vəziyyət kəskin deyişdir. Vulkan ekoloji cəhətdən 3 zonadan ibarətdir ki, alp zona-ən hündür hissəsidir. Meşələr şəkər sənayesində istifadə edilirdi. Mauna Kea astronomik müşahidələr üçün dünyanın ən yaxşı yerlərindən biridir. 1964-cü ildən yolun yaradılmasından bu yana 11 ölkədən 13 teleskop vulkanın üstündə tikilmişdir. Bu mərkəzlərdən, elektromaqnit spektrinin bütün sahələrində tədqiqat üçün istifadə olunur. Mauna Keanın ekoloji vəziyyətini müəyyən etmək üçün də işlər aparılır.

Manua-Kea
Mauna Kea from the ocean.jpg
Ümumi məlumatlar
Dağ silsiləsi Havay silsiləsi
Son püskürmə 4500 il əvvəl
Tərkibi bazalt
Mütləq hündürlüyü 10203 m
Yerləşməsi
19°49′00″ şm. e. 155°28′00″ ş. u.
Ölkə ABŞ ABŞ
Region Havay adaları

  • VOGRIPA1924
  • GVP332030
  • GeoNames5850911
Manua-Kea xəritədə
Manua-Kea
Manua-Kea
Manua-Kea xəritədə
Manua-Kea
Manua-Kea
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Mauna Loadan Mauna Keaya mənzərə

Xarici keçidlərRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1.  Clague, David A.; Dalrymple, G. Brent. «Гавайский хребет — геологическая эволюция» = «The Hawaiian-Emperor Volcanic Chain – Geological Evolution». — USGS, 1987. — P. 32.
  2.  Sherrod, David R.; Sinton, John M.; Watkins, Sarah E.; Brunt, Kelly M. «Геологическая карта штата Гавайи» = «Geological Map of the State of Hawaii». — USGS, 2007. — P. 44—48.  (англ.) (Проверено 13 февраля 2011)
  3.  What in the world is the Hilo Ridge? (англ.). USGS (8 January 1998). Проверено 13 февраля 2011.Архивировано 16 февраля 2012 г