Molibdenit

Molibdenit – MoS2 - Heksaqonal sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.

Molibdenit – MoS2
Molibdenit, 100 mm, Paraqaçay yatağı, Ordubad rayonu
Molibdenit, 100 mm, Paraqaçay yatağı, Ordubad rayonu
Ümumi məlumatlar
Kateqoriya Mineral
Formul
(təkrarlanan vahid)
MoS₂
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Növ müxtəliflikləriRedaktə

İordizit – dəmirli molibdenit.

XassələriRedaktə

Rəng – mavi çalarlı qurğuşunu-boz; Mineralın cizgisinin rəngi – parlaq mavi çalarlı boz; Parıltı – metal; Şəffaflıq – qeyri-şəffaf; Sıxlıq – 4,6-5; Sərtlik – 1; Nazik vərəqləri əyilgəndir, lakin elastik deyil; əllə toxunduqda yağlıdır; Ayrılma – {0001} üzrə tam mükəmməl; Başqa xassələr – zəif elektrikkeçiriciliyi qızdırıldıqda artır; elektrikkeçiriciliyi pinakoid üzrə c oxuna nisbətən 103 dəfə çoxdur; Morfologiya – kristallar: heksaqonal-lövhəvari, qısaprizmatik, çəlləkvari; İkiləşmə: nadir hallarda {0001} üzrə; Mineral aqreqatları: vərəqvarı, pulcuqlu, sıx, bəzən toz şəkilli ( iordizit ) kütlələr, püruzlar.

Mənşəyi və yayılmasıRedaktə

Tipik yüksək - və ortatemperaturlu hidrotermal mineraldır, turş püskürmə süxurlarla əlaqədardır. Ən böyük yığınları mis-porfir yataqlarında qeyd edilir. Bir sıra skarn tipli şeelit yataqlarında da geniş inkişaf etmişdir. Bəzən peqmatitlərdə, qreyzenlərdə və misli qumdaşlarında müşahidə edilir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: kvars, xalkopirit, bornit, volframit, şeelit, kassiterit, topaz, flüorit, apatit. Mineralın tapıldığı yerlər: Klaymaks (ABŞ); Sinovets, Krupka (Çexiya); Auerbax (Almaniya); Erdenet (Monqolustan); Qaraoba (Qazaxıstan); Tırnıauz (Rusiya); Qacaran (Ermənistan) və b. Azərbaycanda damar və porfir tipli bir sıra mis-molibden yataqları – Paraqaçay, Qapıcıq, Urumıs, Misdağ, Qoşqarçay, Teymuruçandağ və b. məlumdur.

TətbiqiRedaktə

Metallurgiyada yüksək keyfiyyətli polad növlərinin istehsalında geniş istifadə edilən molibdenin mühüm filizidir. Molibden habelə elektrotexnika, kimya və b. sənaye sahələrində tətbiq olunur. Molibdenitdən molibdenlə yanaşı renium da alınır.

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə

MənbəRedaktə

  • "Azərbaycan mineralları" // Bakı, "Nafta-Press" nəşriyyatı, 2004 ''