Polşa milli parkları

Tuxola Meşəsi Milli Parkı

Polşa milli parkları (pol. Parki narodowe Polski) — Polşada yerləşən 23 milli parka verilən ümumi ad.

Polşa milli parkları əvvəllər Polşa Milli Parklar Nazirliyi (pol. Krajowy Zarząd Parków Narodowych) tərəfindən idarə olunurdusa, 2004-cü ildə bu iş Polşa Ətraf Mühit Nazirliyinin əlindədir. Milli parkların çoxu qismən və ya ciddi qorunan hissələrə bölünür. Bundan əlavə milli parklar otulina adlanan bufer zonaları əhatə olunmuşdur.

2004-cü ildə Polşada qəbul edilmiş Təbiət Konservasiya Aktına[1] görə: "Milli park 1000 hektardan az olmamaq şərti ilə təbiəti və təbiətin xüsusiyyətlərini qorumaq məqsədi ilə qurulan, təbii, elmi, sosial, mədəni və təhsil dəyərlərinə görə tanınan ərazini əhatə edir. Milli park biomüxtəlifliyi, təbii ehtiyatları, təbiətin cansız elementlerini və obyektlərini qorumaq, heyvan və göbələklərin dağılmış ekosistemlərini, təbiətin müfaviq komponentlərini yenidən bərpa etmək üçün qurulur.

Polşa milli parkları müxtəlif sahələrə bölünür. Bunlara ciddi qorunan zona, aktiv zona və təbiət zonası aiddir.

Milli parkları əhatə edən ərazilər bufer zonası kimi müəyyən edilmişdir. Bufer zonaları ovçuluq kimi məşğuliyyətlərin qarşısını almaq üçün istifadə olunar. Polşadakı milli parkların hamısını ziyarət etmək mümkündür. Amma ziyarət müəyyən olunmuş sahələr, cığırlar və yollar ilə müəyyən olunur.

Milli parklar mərkəzi büdcə ilə idarə olunur. 1 may 2004-cü ildən milli parklara Polşa Ətraf Mühit Nazirliyi nəzarət edir.

Ən böyük milli park Bebja Milli Parkıdır. (592,23 km2) Ən kiçik milli park isə sahəsi 21,46 km2 olan Oyçov Milli Parkıdır. Ən qərbdə yerləşən milli park Volin Milli Parkı, ən şimalda yerləşən milli park Slovinski Milli Parkı, ən şərqdə yerləşən milli park Byaloveja Milli Parkı, ən cənubda yerləşən milli park Beşad Milli Parkıdır. Bəzi milli parklar digər ölkələrin qorunan təbiət əraziləri ilə sərhəddədirlər. Babeqor Milli Parkı Slovakiyanın Horno Orava Qorunan Təbiət Ərazisi ilə, Byaloveja Milli Parkı Belarusun Belovejskaya Puşça Milli Parkı ilə, Beşad Milli Parkı Slovakiyanın Polonini Milli Parkı ilə, Karkonoş Milli Parkı Çexiyanın Krokonoşe Milli Parkı ilə, Pyenini Milli Parkı Slovakiyanın Pyenni Milli Parkı ilə, Poless Milli Parkı Ukraynanın Şat Milli Parkı ilə, Tatra Milli Parkı Slovakiyada eyniadlı milli parkla qonşudur.

Polşa milli parkları bir neçə layihənin tərkib hissəsidir. Ekologiyada və təhsildə vacib rol oynayırlar. Bütün milli parklarda tarixi muzeylər yerləşir.

Mündəricat

XəritəRedaktə

 
 
Babeqor
 
Byeloveja
 
Bebja
 
Beşadi
 
Tuxola Meşəsi
 
Dravno
 
Qorç
 
Masa Dağları
 
Karkonoş
 
Maqura
 
Narv
 
Oyçov
 
Pyenini
 
Poless
 
Rastoç
 
Sventokşiski
 
Tatra
 
Uyste-Varti
 
Velikopolska
 
Viqer
 
Volin
Polşa milli parklarının xəritədə yeri.

SiyahıRedaktə

Şəkil Adı Voyvodalıq Qurulma tarixi Sahəsi (km²) Emblemi YUNESKO statusu Koordinatları
  Babeqor Milli Parkı[2][3]   Malopol 1955 (1933) 33,92 Laserpitium archangelica  
Laserpitium archangelica
Biosfer qoruğu 49°35′ şm. e. 19°32′ ş. u. / 49.583° şm. e. 19.533° ş. u. / 49.583; 19.533
  Byeloveja Milli Parkı[4][5]   Podlya 1947 (1932) 105,02 Zubr  
Zubr
Ümumdünya irsi, Biosfer qoruğu 52°40′ şm. e. 23°50′ ş. u. / 52.667° şm. e. 23.833° ş. u. / 52.667; 23.833
  Bebja Milli Parkı[6][7]   Podlya 1933 592,23 Cüllüt  
Döyüşkən quş
Biosfer qoruğu 53°35′ şm. e. 22°46′ ş. u. / 53.583° şm. e. 22.767° ş. u. / 53.583; 22.767
  Beşad Milli Parkı[8]   Podkarpatiya 1973 292,01 Adi vaşaq  
Vaşaq
Biosfer qoruğu 49°06′ şm. e. 22°40′ ş. u. / 49.100° şm. e. 22.667° ş. u. / 49.100; 22.667
 
Tuxola Meşəsi Milli Parkı[9][10]   Pomeraniya 1996 47,98 Tetra  
Tetra
53°36′ şm. e. 18°00′ ş. u. / 53.600° şm. e. 18.000° ş. u. / 53.600; 18.000
 
Dravno Milli Parkı[11][12]   Qərbi Pomeraniya 1990 114,41 Su samuru  
Su samuru
53°07′ şm. e. 16°15′ ş. u. / 53.117° şm. e. 16.250° ş. u. / 53.117; 16.250
 
Qorç Milli Parkı[13]   Kiçik Polşa 1981 70,29 Ləkəli salamandra  
Ləkəli salamandra
49°34′ şm. e. 20°10′ ş. u. / 49.567° şm. e. 20.167° ş. u. / 49.567; 20.167
 
Masa Dağları Milli Parkı[14][15]   Aşağı Sileziya 1993 63,40 Qumdaşı  
Qumdaşı
50°28′ şm. e. 16°20′ ş. u. / 50.467° şm. e. 16.333° ş. u. / 50.467; 16.333
 
Kampinos Milli Parkı[16]   Mazoviya 1959 385,44 Sığır  
Sığır
Biosfer qoruğu 52°19′ şm. e. 20°28′ ş. u. / 52.317° şm. e. 20.467° ş. u. / 52.317; 20.467
 
Karkonoş Milli Parkı[17][18]   Aşağı Sileziya 1959 55,76 Dağ  
Dağ
50°46′ şm. e. 15°37′ ş. u. / 50.767° şm. e. 15.617° ş. u. / 50.767; 15.617
 
Maqura Milli Parkı[19][20]   Podkarpatiya 1995 194,39 Adi sar  
Adi sar
49°31′ şm. e. 21°31′ ş. u. / 49.517° şm. e. 21.517° ş. u. / 49.517; 21.517
 
Narv Milli Parkı[21][22]   Podlya 1996 68,1 Bataqlıq belibağlısı  
Bataqlıq belibağlısı
53°04′ şm. e. 22°53′ ş. u. / 53.067° şm. e. 22.883° ş. u. / 53.067; 22.883
 
Oyçov Milli Parkı[23]   Kiçik Polşa 1956 21,46 Yarasa  
Yarasa
50°13′ şm. e. 19°50′ ş. u. / 50.217° şm. e. 19.833° ş. u. / 50.217; 19.833
 
Pyenini Milli Parkı[24][25]   Kiçik Polşa 1954 (1932) 23,46 Trzi Koroni dağı  
Trzi Koroni dağı
49°25′ şm. e. 20°22′ ş. u. / 49.417° şm. e. 20.367° ş. u. / 49.417; 20.367
 
Poless Milli Parkı[26][27]   Lublin 1990 97,62 Boz durna  
Boz durna
51°27′ şm. e. 23°09′ ş. u. / 51.450° şm. e. 23.150° ş. u. / 51.450; 23.150
 
Rastoç Milli Parkı[28][29]   Lublin 1974 84,83 Konik  
Konik
50°36′ şm. e. 23°01′ ş. u. / 50.600° şm. e. 23.017° ş. u. / 50.600; 23.017
 
Slovinski Milli Parkı[30][31]   Pomeraniya 1967 186 Qağayı  
Qağayı
Biosfer qoruğu 54°40′ şm. e. 17°13′ ş. u. / 54.667° şm. e. 17.217° ş. u. / 54.667; 17.217
 
Sventokşiski Milli Parkı[32][33]   Sventokşiski 1950 76,26 Maral  
Maral
50°52′ şm. e. 20°58′ ş. u. / 50.867° şm. e. 20.967° ş. u. / 50.867; 20.967
 
Tatra Milli Parkı[34][35]   Kiçik Polşa 1954 (1947) 211,64 Tatra chamois  
Tatra chamois
Biosfer qoruğu 49°15′ şm. e. 19°56′ ş. u. / 49.250° şm. e. 19.933° ş. u. / 49.250; 19.933
 
Uyste-Varti Milli Parkı[36][37]   Lubus 2001 80,38 Əkin qazı  
Əkin qazı
52°35′ şm. e. 14°42′ ş. u. / 52.583° şm. e. 14.700° ş. u. / 52.583; 14.700
 
Velikopolska Milli Parkı[38][39]   Böyük Polşa 1957 75,84 Bayquş  
Bayquş
52°17′ şm. e. 16°51′ ş. u. / 52.283° şm. e. 16.850° ş. u. / 52.283; 16.850
 
Viqer Milli Parkı[40][41]   Podlya 1989 150,86 Su samuru  
Su samuru
54°02′ şm. e. 23°06′ ş. u. / 54.033° şm. e. 23.100° ş. u. / 54.033; 23.100
 
Volin Milli Parkı[42][43]   Qərbi Pomeraniya 1960 109,37 Ağquyruq dəniz qartalı  
Ağquyruq dəniz qartalı
53°55′ şm. e. 14°30′ ş. u. / 53.917° şm. e. 14.500° ş. u. / 53.917; 14.500
Rənglərin relyef göstəriciləri
Baltik dənizi sahili Düzənlik Sudet dağları
Göl Dağlıq Karpat dağları

İstinadlarRedaktə

  1. Tekst ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220)
  2. "Babeqor Milli Parkı". Official site. http://www.bgpn.pl/informacje-o-bgpn. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  3. "Babeqor Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/babi.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  4. "Byaloveja Milli Parkı". Official site. http://bpn.com.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=104&Itemid=178. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  5. "Byaloveja Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/bial.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  6. "Bebja Milli Parkı". Official site. http://www.biebrza.org.pl/14,biebrzanski-pn.html. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  7. "Bebja Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/bieb.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  8. "Beşad Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/bies.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  9. "Tuxola Milli Parkı". Official site. http://www.borytucholskie.org.pl/rezerwaty.php. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  10. "Tuxola Meşəsi Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/tuch.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  11. "Dravno Milli Parkı". Official site. http://dpn.pl/park. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  12. "Dravno Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/draw.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  13. "Qorç Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/gorc.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  14. "Masa Dağları Milli Parkı". Official site. http://pngs.com.pl/index_gb.html. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  15. "Masa Dağları Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/stol.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  16. "Kampinos Milli Parkı". PTMN. http://www.mos.gov.pl/. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  17. "Karkonoş Milli Parkı". Official site. http://www.kpnmab.pl/pl/wirtualna-wycieczka,399. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  18. "Karkonoş Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/kark.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  19. "Maqura Milli Parkı". Official site. http://www.magurskipn.pl/index.php?d=artykul&kat=15&art=716. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  20. "Maqura Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/magu.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  21. "Narv Milli Parkı". Official site. http://www.npn.pl/przyroda. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  22. "Narv Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/narw.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  23. "Oyçov Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/ojco.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  24. "Pyenini Milli Parkı". Official site. http://www.pieninypn.pl/en/1148/0/about-pieniny.html. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  25. "Pyenini Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/pien.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  26. "Pyenini Milli Parkı". Official site. http://www2.poleskipn.pl/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=26&id=86&Itemid=219. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  27. "Poless Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/pole.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  28. "Rastoç Milli Parkı". Official site. http://roztoczanskipn.pl/pl/. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  29. "Rastoç Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/rozt.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  30. "Slovinski Milli Parkı". Official site. http://slowinskipn.pl/en/en-history-legal-status.html. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  31. "Slovinski Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/slow.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  32. "Sventokşiski Milli Parkı". Official site. http://www.swietokrzyskipn.org.pl/o_parku/witamy-w-swietokrzyskim-parku-narodowym/. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  33. "Sventokşiski Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/swie.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  34. "Tatra Milli Parkı". Official site. http://tpn.pl/. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  35. "Tatra Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/tatr.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  36. "Rastoç Milli Parkı". Official site. http://tpn.pl/. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  37. "Uyste-Varti Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/wart.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  38. "Velikopolska Milli Parkı". Official site. http://www.wielkopolskipn.pl/index.php/park/kategoria/pl/informacje_o_parku/1. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  39. "Velikopolska Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/wiel.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  40. "Viqer Milli Parkı". Official site. http://www.wigry.org.pl/index.html. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  41. "Viqer Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/wigi.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  42. "Volin Milli Parkı". Official site. http://www.wolinpn.pl/index.php?page=18. İstifadə tarixi: 2015-05-18.
  43. "Volin Milli Parkı". Polish national parks. http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/pnp/woli.htm. İstifadə tarixi: 2015-05-18.

Xarici keçidlərRedaktə

Həmçinin baxRedaktə