Qulliverin səyahəti

Qulliverin səyahəti ing. Gulliver's TravelsConatan Sviftin romanı.

Qulliverin səyahəti
ing. Travels into Several Remote Nations of the World, in Four Parts. By Lemuel Gulliver, First a Surgeon, and then a Captain of several Ships
Gullivers travels.jpg
Müəllif(lər) Conatan Svift
Orijinalın dili ingiliscə
Orijinalın nəşr ili 28 oktyabr 1726
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Romanın məzmunuRedaktə

Qulliverin səyahətləri, İrland yazıçı Conatan Sviftin 1726-cı ildə tamamladığı satirik romandır. Svift bu romanda həm insan təbiətini, həm də səyahət yazılarını satirik edir. Qulliverin səyahətləri yalnız Sviftin ən məşhur əsəri deyil, eyni zamanda ingilis ədəbiyyatı klassikləri arasındadır.

Qulliverin səyahətləri Lemuel Qulliver adlı bir həkimin bir-birindən çox fərqli zaman və məkan ölçüləri olan ölkələrdə yaşadığı və dəniz qəzalarından qaçaraq səyahətlərinə sığındığı torpaqlarla qarşılaşdığı ölkəsi İngiltərədən yaşadığı fövqəladə hekayələri izah edir.

Qulliverin gəzdiyi yerlər və yaşadıqları təcrübələr vasitəsilə 18-ci əsr İngiltərəsini, Avropalılığını və Avropa perspektivini simvollarla təsvir edir və qeyd edir. Siyasi satirik əsər kimi yazıldığı halda, nəşrindən səksən il sonra Qlazqoda bir kitab mağazası tərəfindən sadələşdirilmiş və şəkillərlə bəzədilmiş və uşaq ədəbiyyatının klassiklərinə çevrilmişdir.

Dörd ayrı səyahətin təsvir olunduğu dörd fəsildən ibarət olan kitabda müəllif oxucunu qəbul etdiyi standartların, dəyərlərin, qanunların və idarəetmə sistemlərinin ümumi etibarlılığını şübhə altına almağa və fərqlilik anlayışını inkişaf etdirməyə yönəldir. [3] Dövrün ictimai, siyasi və dini qurumlarına qarşı yönəlmiş sərt tənqid və daşlama keyfiyyətini özündə cəmləşdirən əsər müəllifin yeganə romanıdır.

MövzuRedaktə

Gəminin kapitanı olan macəraçı həkim Lemuel Gulliver, işlədiyi gəmi batdıqda üzür və sahilə çıxır. İlk macərasına düşdüyü yer, kiçik insanların ölkəsi olan Lilliputdur. Liliputlular onu bağladılar və köhnə bir məbəddə həbs etdilər. Bu ölkədə nəhəng olan Gulliver, Liliputun cırtdan insanları ilə yaxından ünsiyyət qurmaq istəyir, baxmayaraq ki, onları məğlub edəcək qədər güclüdür və qurtuluşunun qarşılığında düşmənləri ilə mübarizə aparmağa kömək edir. Liliput bişmiş yumurtanı özləri kimi kiçik insanlar olan qonşusu Blefesku ilə necə qıracağına dair güzəştə gedə bilmir və ölümlə mübarizə aparır. Gulliver, Blefescu donanmasını zərərsizləşdirir, ancaq dövlət zabitləri, qələbəsini qısqanaraq düşmən donanmasını onlara təslim etmədiyi üçün xəyanətdə günahlandırır və əməliyyatla kor olmasına qərar verirlər. Gulliver, Blefescunun evə qayıtmasına imkan verəcək bir qayıq tapır və sağ-salamat vətəninə dönür.

Lemuelin gəmisi yenidən yoldan çıxanda özünü nəhənglər ölkəsi Brobdingnada tapır. Nəhənglər arasında kiçik bir kukla kimi yaşamağa çalışan Qullliver, bir falçı sevən bir insanın əlinə düşür və kraliçaya satılır. Sarayda bir ev heyvanı və oyuncaq kimi davranılan Gülliver, kobud insanların yaşadığı bu ölkədən qaçaraq ölkəsinə qayıtmağı bacarır.

Lemuelin üçüncü səfərində gəmisi bir pirat tərəfindən hücuma məruz qalır və çətinliklə çıxa bilmədiyi Barnibaldi adasına düşür və Balnibarbi çimərliyində bu adanı idarə edən uçan ada olan Laputanı görür və buraya aparılmasına icazə verilir. Bu adada yaşayan Laputa ölkəsinin insanları həyatda yalnız iki şeylə maraqlanırlar: musiqi və riyaziyyat. Mücərrəd düşüncələrlə məşğul olduqları üçün konkret və praktik işi başa düşməyən bu insanlar normal ölçüdədirlər, ancaq bədənlərinə sığmayan gülünc paltarlarla gəzirlər, normal düşünmək üçün qulluqçuların köməyinə ehtiyac duyurlar.

Son səfəri, Yahoo adında insan kimi vəhşilərin və onlara hakim olan Houyhnhnm adlı nəcib atların ölkəsinə olur. Oradakı həyatı müşahidə edən Gullliver atlara hörmət etməyə və heyran olmağa başlayır və zərgərlik üçün mənasız bir sevgi göstərən mənasız insanlara nifrət edir. Soylu atlar isə Gülliverin Avropa, müharibələr və lazımsız döyüşlər barədə söylədiklərini başa düşməkdə çətinlik çəkirlər. İndi həmişə yanında qalmaq istəyən Gülliverə icazə vermirlər, onu evlərinə göndərirlər. İndi insanlardan tamamilə sərin olan Gulliver, insanlarda özünü mümkün qədər təcrid edərək həyatına davam edir. Onu Avropaya gətirən Portuqaliyalı kapitan Pedro de Mendez səbrlə insanlara qarşı mənfi hislərdən çəkindirməyə çalışır. Gulliver kapitanın tövsiyəsini qulaq asır və evə qayıdır. İki at alır və vaxtının çox hissəsini onlarla keçirir. Əvvəlcə özünü ailəsindən və qonşularından təcrid edərkən bu qorxunu tədricən dəf etdi və ailəsi və qonşuları ilə yenidən görüşməyə başladı və səyahətlərini dərc etməyə qərar verdi.

İstinadlarRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə