Əsas menyunu aç
Rəvan Mehdiyeva.jpg

Rəvan Nadir qızı Mehdiyeva - Azərbaycan alimi, fizika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent [1]

Mündəricat

HəyatıRedaktə

Rəvan Nadir qızı Mehdiyeva 1 mart 1955-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası, Ordubad şəhərində anadan olmuşdur.

Rəvan Mehdiyeva AMEA Radiasiya Problemləri İnstitutunda 1978-ci ildən, BDU-nun fizika fakultəsini bitirdikdən sonra fəaliyyətə başlayıb. Radiasiya Tədqiqatları Sektorunun “Kimyəvi fizika” laboratoriyasında baş laborant vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlayan R.Mehdiyeva institutun elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsinə kimi yüksəlib.

R.N.Mehdiyeva 1982-1985-ci illərdə AMEA-nın aspiranturasında təhsil almış və 1988-ci ildə "InSe və GaSe əsasında hazırlanmış heterokeçidlərin fotoelektrik xassələri və enerji zona diaqramları" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

Radiasiya Problemləri İnstitutunun 1995-2003-cü illərdə elmi katibi vəzifəsində çalışmış R.Mehdiyeva 15.01.2003 tarixində AMEA Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Radiasiya Problemləri İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. Bütün bu müddət ərzində o, İnstitutda əməkdaşların elmi işinin səmərəli və məzmunlu qurulması üçün bütün bilik və bacarığını sərf etmiş, yüksək səylə çalışaraq bir çox təşkilati və ictimai işlər yerinə yetirmiş, İnstitutun müxtəlif ölkələrin elmi qurumları ilə əlaqələrinin yaranmasında xeyli işlər görmüşdür.

2005-ci ildən başlayaraq R.N.Mehdiyeva ABŞ Energetika Nazirliyinin Nüvə Təhlükəsizliyi Departamentinin dəstəyi və Arqonn Milli Laboratoriyasının əməkdaşları ilə birgə respublikamızda idxal-ixracda nüvə və ikili təyinatlı materialların sərhədlərdə monitorinq sisteminin işlək halının, bu sahədə kadrların peşəkar hazırlığının təşkili üzrə Dövlət Gömrük Komitəsi və Sərhəd Xidməti əməkdaşları üçün təlim kurslarının hazırlanıb keçirilməsində, eləcə də Beynəlxalq Yayılmama və İxraca Nəzarət Proqramı Çərçivəsində nüvə və ikili təyinatlı materialların dərin ekspertizasının həyata keçirilməsi üzrə texniki ekspertlərin işçi qrupunun tərkibində fəal iştirak etmişdir.

R.Mehdiyeva vətənpərvər ziyalı kimi 1988-ci ildən olkədə baş verən ictimai-siyasi proseslərdə fəal iştirak etmiş, Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv olmuş, H. Cavid 31aünvanda yerləşən ilk partiya təşkilatının sədri seçilmişdir.

R.N.Mehdiyeva elmi kadrların hazırlanmasında fəal iştirak edir. Onun rəhbərliyi ilə 3 doktorant, 2 dissertant fizika üzrə fəlsəfə doktoru dissertasiyası müdafiə etmişdir, 3 dissertant isə hazırda elmi-tədqiqatla məşğuldur. Rəvan Nadir qızı Mehdiyeva 39 il çalışdığı AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunda məhsuldar elmi fəaliyyətlə yanaşı İnstitutun ictimai işlərində də fəal iştirak edir, elmi nüfuz, dərin hörmət və ehtiram qazanmış bir alim, alicənab, səmimi, humanist, hər yerdə ədalətli və obyektiv bir ziyalıdır.

Rəvan Mehdiyeva 125 elmi əsərin (65 xaricdə, 42 beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan), 1 müəlliflik şəhadətnaməsi,10-patentin müəllifidir. Rəvan xanım müntəzəm olaraq Beynəlxalq və yerli elmi konfranslarda, simpozium və seminarlarda iştirak edir və müxtəlif qrant layihələrinin iştirakçısıdır.

Əsas elmi nailiyyətləriRedaktə

1. 4,5 Мев enerjiyə və 1кВт gücə malik ЭЛУ-4 elektron sürətləndiricisində sürətlənmiş elektronlar vasitəsi ilə nazik təbəqəli yarımkeçiricilərin zona quruluşu tədqiq edilmış, radiasiyanın təsiri ilə yaranan defektlərin bu kristalların fiziki xassələrinə, fotopleoxraizm və anizotropluğuna təsiri öyrənilmişdir. Laylı yarımkeçiricilərin və onlar əsasında heterokeçidlərin, MDY strukturların elektrik, fotoelektrik, xassələri tədqiq edilmiş, ifrat yüksək tezlikli elektromaqnit sahəsinin (İYT), ionlaşdırıcı şüaların, sürətlənmiş elektronların bu çeviricilərin fiziki xassələrinə təsiri öyrənilmişdir. Son illərdəki tədqiqatlar müxtəlif maddələrdə radiasiya defektlərinin əmələ gəlmə mexanizmləri, onların maddənin fiziki, kimyəvi, səthi xassələrinə təsiri qanunauyğunluqlarının aşkar edilməsinə həsr olunmuşdur.

2. Radiasiyaya davamlı material kimi kosmik texnikada və nüvə texnologiyasında geniş tətbiq sahəsinə malik olan nanosilisium və onun oksidli birləşmələrinin neytron şüalarının təsiri altında fiziki xassələrində baş verən dəyişikliklər geniş tədqiq edilmiş, radiasiyaya davamlılıgın artırılması yolları araşdırılmış, bu sahədə mühüm nəticələr əldə edilmışdir.

Əsas elmi əsərləriRedaktə

1.  Кязым-заде А.Г., Ахмедов А.А., Мехтиева Р.Н. Сэндвич фоторезисторы на основе гетеропереходов InSe-GaSe, ФТП, т.25, №8, 1991, с. 1392-1396

2.  Z. Sadixov, R.Mextieva. Scintillation detectors for operation in high magnetic fields: recent developments based on arrays of avalanche microchannel photodiodes, J. Nuclear İnstruments and Methods in Physics Research  A 581, 2007, p. 443-446.

3.  З.Садыгов, А.Ольшевский, Р.Н.Мехтиева и др. Микроканальный лавинный фотодиод с широким диапазоном линейности, Письма в ЖТФ, 2010, том 36, вып.11, стр.83-89

4.  Л.Тайыбов, Р.Н.Мехтиева. Расчет эффективной доли запаздывающих нейтронов и времени жизни мгновенных нейтронов в реакторе ИБР-2М, Журнал Атомная Энергия, Т.111, Вып.2, 2011, s.88-92

5.  Л.Тайыбов, Р.Н.Мехтиева. Экспериментальная оценка параметров кинетики ИБР-2М по стохастическим шумам мощности, Атомная энергия. 2012, т.114, № 4, с. 202-205.

6.  L.Tayıbov, R.N.Mehdiyeva. Measurement of the pulse shape and pulse energy distribution at the İBR-2M reactor, Azerbaijan Journal of  Physics, 2012, v. XVIII, No. 3, section: En., pp. 50–53.

7.  М.Н. Мирзоев, А.А.Гарибов, Р.Н.Мехтиева и др. Исследование уранилортосиликатов методами ИК-спектроскопии и дериватографии, Вопросы атомной науки и техники, сер.Физика радиационных повреждений и радиационное материаловедение №2 (78) стр. 134-138, 2012

8.  Shiraz Mammadov and R.N.Mehdiyeva. Radiation-chemical structure of acrylo-nitrile butadiene rubber with copolymer vinil chloride and vinil acetate, American Journal of Polymer Science 2013, 3(4), p. 76-82

9.   E.M.Hüseynov, A.A.Qaribov, R.N.Mehdiyeva. Influence of neutron irradiation and temperature on the electric conductivitu of SiO2 nanoparticles, Joural of Electrostatics 74, 2015 p. 73-78 ELSEVIER

10.   Э.Б. Аскеров, Р.Н.Мехтиева и др. Электронографические исследования образования фаз Tl−Fe−Se и кинетики фазовых превращений пленок TlFeSe2. Физика и техника полупроводников, 2014, том 48, вып. 11, стр. 1484-1486

11.   Huseynov E., Garibov A., R.Mehdiyeva. Study of blend composition of nano silica under the influence of neutron flux, Nano Convergence, Springer, 2014, v.1, pp. 21.1–21.8

E. Huseynov, A.Qaribov, R.N.Mehdiyeva. TEM and SEM study of nano SiO2 particles exposed to influence of neutron flux Journal of Materials Research and Technology 5, 3, 213–218, 2016, Elsevier

Təltif və mükafatlarıRedaktə

“Tərəqqi” medalı, Vəsiqə № 0066  Azərbaycan Respublikasının prezidenti İ.Əliyevin 14 dekabr 2005-ci il tarixli Fərmanı, AMEA-nın Fəxri Fərmanları (2005 və 2010 və 2016-cı illərdə)[2]

İstinadlarRedaktə