Rafael Lemkin

Rafael Lemkin (pol. Rafał Lemkin, ing. Raphael Lemkin; 24 iyun 1900(1900-06-24)[1], Biazvodna[d], Qrodno quberniyası[d], Rusiya İmperiyası28 avqust 1959(1959-08-28)[1], Nyu-York, Nyu-York ştatı) — hüquqşünas, "soyqırım" termininin və BMT-nin Soyqırım cinayətinin qarşısının alınması və cəzalandırılması haqqında Konvensiya layihəsinin müəllifi[2].

Rafael Lemkin
pol. Rafał Lemkin
Raphael Lemkin, Photograph 6 (cropped).jpg
Doğum tarixi 24 iyun 1900(1900-06-24)[1]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 28 avqust 1959(1959-08-28)[1] (59 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi ürək tutması
Dəfn yeri
  • Mount Hebron Cemetery[d]
Vətəndaşlığı
Elmi dərəcəsi fəlsəfə dоktоru
İş yeri
Təhsili
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

BioqrafiyasıRedaktə

Erkən illəriRedaktə

Rafael Lemkin, müasir Belorusiya ərazisində Rusiya İmperiyasının Polşalı bir Yəhudi ailəsində anadan olub. O, Cozef və Bella Lemkinin üç övladından biri idi. Anası rəssamlıq, dilçilik və fəlsəfə öyrənmişdir. Bialistokdakı ticarət məktəbini bitirdikdən sonra Rafael Lemkin Lvov Universitetində filologiya və hüquq (1928) oxudu, çoxbucaqlı idi və doqquzda səlis danışdı və on dörd dildə oxudu[3]. 1929-cu ildən Varşava Prokurorluğunda çalışdı, sonra vəkilliklə məşğul olmuşdur[2].

"Soyqırım" termininin yaradılmasıRedaktə

Çoxsaylı Yəhudi qarışıqlığının şahidi olan "soyqırım" termininin müəllifi Rafael Lemkin hələ universitetdə olarkən etnik qrupların məhvi üçün qanuni məsuliyyət məsələsi ilə məşğul olmağa başladı. Berlində qətliamlarda günahkar olan keçmiş bir türk nazirinin öldürülməsindən sonra əvvəlcə erməni soyqırımı problemi ilə mübarizə apardı[4]. 1930-cu illərin əvvəllərində cəzasızlıqdan qəzəbləndi beynəlxalq hüquqda bu mövzuda fəal lobbiçilik etməyə başladı[5].

1933-cü ildə R.Lemkin, Madriddə beynəlxalq hüququn birləşdirilməsinə dair beynəlxalq konfransda soyqırıma qarşı beynəlxalq konvensiyanın hazırlanmasını təklif etdi və aşağıdakı soyqırım əlamətlərini də vurğuladı[6]:

  • Mədəniyyət dəyərlərinin və tarixi irsin bir etnik qrupun uşaqlarının digərinə köçürülməsi, sivil və mədəni elementlərin məcburi və sistemli şəkildə geri çəkilməsi, ana dilinin istifadəsinə qadağa qoyulması, ana dilindəki kitabların sistematik şəkildə məhv edilməsi bu qrupun tarixi və mədəni irs obyektlərinin (abidələr, dini qurumlar, muzeylər və s.) məhv edilməsi
  • Fərdlərə və sosial şəxslərə qarşı zorakı təcavüz aktları; xüsusi qrupların üzvlərinin məxfiliyinə zorakılıqla müdaxilə; bu qrupların tarixi, mədəni və iqtisadi əsaslarının məqsədyönlü şəkildə məhv edilməsi.

1941-ci ildə ABŞ-a mühacirət etdi, burada Dyuk Universitetində dərs verdi, əyalət və hərbi şöbələrdə müşavir vəzifəsində çalışdı[7].

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 3 4 5 6 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru: açıq məlumat platforması — 2011.
  2. 1 2 Hyde, Jennifer (2008-12-02), Polish Jew gave his life defining, fighting genocide, CNN, İstifadə tarixi: 2008-12-02
  3. "What is Genocide?". Holocaust Encyclopedia. United States Holocaust Memorial Museum. İstifadə tarixi: 7 February 2017. In 1944, Polish Jewish lawyer Raphael Lemkin coined the term "genocide" in a book documenting Nazi policies of systematically destroying national and ethnic groups, including the mass murder of European Jews
  4. William Schabas. (2000). Genocide in international law: the crimes of crimes. Cambridge University Press. 25.:

    Lemkin’s interest in the subject dates to his days as a student at Lvov University, when he intently followed attempts to prosecute the perpetration of the massacres of the Armenians

  5. Hartwell, Leon. "Raphael Lemkin: The Constant Negotiator". Negotiation Journal (ingilis). n/a (n/a). doi:10.1111/nejo.12359. ISSN 1571-9979.
  6. The Historiography of Genocide. Palgrave Macmillan.
  7. Dan, Stone (2008). The Historiography of Genocide. Palgrave MacMillan. səh. 10.

Xarici keçidlərRedaktə