Əsas menyunu aç

Tarverdiyev Ramazan Baxşəli oğlu — coğrafiyaşünas alim, hidroloq, coğrafiya elmləri doktoru (1977), professor (1978).

Ramazan Tarverdiyev
Ramazan Baxşəli oğlu Tarverdiyev
Ramazan Tarverdiyev.jpg
Doğum tarixi 5 avqust 1928(1928-08-05)
Doğum yeri Navahı, Hacıqabul, Azərbaycan Azərbaycan SSR
Vəfat tarixi 27 may 1983 (54 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan Azərbaycan SSR
Elm sahəsi coğrafiyaşünas, hidroloq
Elmi dərəcəsi coğrafiya elmləri doktoru (1977)
Elmi adı professor (1978)

HəyatıRedaktə

Ramazan Tarverdiyev 1928-ci il avqustun 5-də indiki Hacıqabul rayonunun Navahı kəndində anadan olmuşdur. 1953-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin coğrafiya fakültəsini bitirmişdir. 1953-1956-cı illərdə Azərbaycan Hidrometeoroloji Xidmət İdarəsində, 1956-1968-ci illərdə Azərbaycan SSR EA Coğrafiya İnstitutunda, 1968-1973-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda fiziki coğrafiya kafedrasında dosent və 1973-cü ildən ömrünün sonuna kimi kafedra müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

Tədqiqatları əsasən Azərbaycanın gölləri və su anbarlarının hidroloji xüsusiyyətlərinə həsr edilmişdir. Azərbaycanın Böyük Qafqaz təbii vilayətində yerləşən Cavanşir, Nohurqışlaq, Qaranohur, Aşıq Bayramlı, Yekəxana su anbarlarının, Tufangöl, Ağrıbir, Taxtagöl, Xalaxı göllərinin hidroloji xüsusiyyətlərini öyrənmişdir. Əsas tədqiqat obyekti Mingəçevir su anbarı, onun suyunun səviyyə rejimi, külək-dalğa rejimi, temperaturu, lillənməsi, donma halları, suyun rəngi, şəffaflığı, su balansını öyrənmişdir. Su anbarının lillənməsinin təkcə çayın gətirdiyi lil materialları ilə deyil, həm də sahillərin yuyulub uçması, külək vasitəsilə gətirilən materiallar hesabına da baş verməsini tədqiq etmişdir. Məhz onun irəli sürdüyü elmi-metodik hesablama üsulları Şəmkir SES-in tikintisində tətbiq olunmuşdur.

Ramazan Tarverdiyev 1980-ci ildə Rusiyanın Baykal gölündə elmi-tədqiqat işləri aparmışdır. Həmçinin 1963-cü ildə Azərbaycanın İsmayıllı rayonu ərazisindəki Qafqaz Albaniyası dövrünə aid Cavanşir qalasının (VII əsr) tam sxemini bussol planaalma yolu ilə tərtib etmişdir.[1][2] ASE-nin I-VII cildlərində göl və su anbarlarına aid bir çox məqalələrin müəllifidir.

R.B. Tarverdiyev "1941-1945-ci illər Böyük Vətən Müharibəsində fədakar əməyə görə" (1945), "Böyük Vətən Müharibəsində Qələbənin 30 illiyi" (1975) və "Sosializm yarışının qalibi" (1980) medalları ilə təltif edilmişdir.

1983-cü il may ayının 27-də Bakıda vəfat etmişdir.

  • Biologiya elmləri namizədi Tahir Tarverdiyevin (Navahı) atasıdır.
  • Pedaqoji elmlər doktoru, professor Akif Abbasovun (Nurağaoğlu) qayınatasıdır.

ƏsərləriRedaktə

  1. Böyük Qafqazın gölləri və su anbarlarının hidroloji xüsusiyyətləri. Bakı: Elm, 1965 (Xəlil Zamanovla birgə)
  2. Заиление Мингечаурcкого водохранилища. Баку: 1974

ŞəkillərRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. "Sinifdənxaric tədbirlər zamanı tarixi şəxsiyyətlərə dair materialların öyrənilməsi". Afaq Qasımova. Yeniyetmələrin tarixi şəxsiyyətlərin nümunəsində tərbiyə edilməsi. Bakı: Nurlan, 2006. - səh. 126.
  2. Tahir Navahı. Bəzz qalası. Bakı: MBM, 2010. - səh. 92.

MənbəRedaktə

  • Əliyev, A. “Xəzərin mahnısı” //Azərbaycan müəllimi.- 1977.- 30 sentyabr.
  • Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası. X cild. Bakı, 1987.  (azərb.)
  • Bəşirov, F. “Cavanşir qalasının ilk sxemini kim çəkib?” //Ekspert.- 2000.- 19-25 iyul.
  • "Professor Ramazan Tarverdiyev - 75". //"Təhsil, mədəniyyət, incəsənət" jurnalı.- 2003.- № 3.- səh. 84.
  • Bəşirov, F. “Cavanşir qalasının ilk sxemini kim çəkib?” //Müasir cəmiyyət.- 2007.- 9 may.
  • Bəşirov, F. “Cavanşir qalasının ilk sxemini kim çəkib?” //Tanıtım.- 2010.- dekabr.