Saturn I

Saturn I ("Saturn bir" olaraq adlandırılır) - ABŞ-ın dizayn etdiyi ilk orta daşıyıcı raket. Aşağı Yer orbitinə daşıya bildiyi faydalı yük 9 100 kg idi.

Saturn I
SA-1 launch.jpg
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Prezident Con Kennedi Saturn I və xüsusilə, SA-5 ilə ABŞ-ın SSRİ-nin Sputniki buraxmasından sonra geridə qaldığı qaldırma qabiliyyətində rəqibini üstələdiyini qeyd etmişdi.[1][2]

XüsusiyyətləriRedaktə

Parametr S-I – 1-ci mərhələ S-IV – 2-ci mərhələ S-V – 3-cü mərhələ
Hündürlüyü (m) 24.48 12.19 9.14
Diametr (m) 6.52 5.49 3.05
Ümumi çəkisi (kq) 432,681 50,576 15,600
Boş çəkisi (kq) 45,267 5,217 1,996
Motorları Səkkiz – H-1 Altı – RL10 İki – RL10
Çəkmə qüvvəsi (kN) 7,582 400 133
ISP (saniyələr) 288 410 425
ISP (km/s) 2.82 4.02 4.17
Yanma müddəti (s) 150 482 430
Yanacaq LOX / RP-1 LOX / LH2 LOX / LH2

UçuşlarRedaktə

 
Saturn I-in SA-1-dən SA-10-a qədər raket profilləri
Seriya nömrəsi Missiya Uçuş tarixi (UTC) Qeydlər
SA-1 SA-1 27 oktyabr 1961
15:06:04
İlk test uçuşu. Blok I. Yerətrafı. Uzaqlıq: 398 km. Apogey: 136.5 km. Apogey kütləsi: 115,700 lb (52,500 kg). Maket S-IV və S-V mərhələləri.
SA-2 SA-2 25 aprel 1962
14:00:34
İkinci test uçuşu. Blok I. Yerətrafı. 86,000 kg su 145 kmlik apogey məsafəsində buraxıldı. Maket S-IV və S-V mərhələləri.
SA-3 SA-3 16 noyabr 1962
17:45:02
Üçüncü test uçuşu Blok I. Yerətrafı. 86,000 kg su 167 kmlik apogey məsafəsində buraxıldı. Maket S-IV və S-V mərhələləri.
SA-4 SA-4 28 mart 1963
20:11:55
Dördüncü test uçuşu. Blok I. Yerətrafı. Maket S-IV ikinci mərhələ və S-V üçüncü mərhələ. Apogey: 129 km. Uzaqlıq: 400 km.
SA-5 SA-5 29 yanvar 1964
16:25:01
İlk canlı S-IV ikinci mərhələsi. İlk Blok II. Orbitə ilk: 760 x 264 km. Kütlə: 38,700 lb (17,550 kg). 30 aprel 1966-da dağıldı. Prezident Con Kennedi SA-5 ilə ABŞ-ın SSRİ-nin Sputniki buraxmasından sonra geridə qaldığı qaldırma qabiliyyətində rəqibini üstələdiyini qeyd etmişdi.[2]
SA-6 AS-101 28 may 1964
17:07:00
İlk Apollo boylerpleyt CSM uçuşu. Blok II. Orbit: 204 x 179 km. Çəki: 38,900 lb (17,650 kg). Apollo BP-13 1 iyun 1964-də dağıldı.
SA-7 AS-102 18 sentyabr 1964
16:22:43
İkinci Apollo boylerpleyt CSM uçuşu. Blok II. Orbit: 203 x 178 km. Çəki: 36,800 lb (16,700 kg). Apollo BP-15 22 sentyabr 1964-də dağıldı.
SA-9 AS-103 16 fevral 1965
14:37:03
Üçüncü Apollo boylerpleyt CSM. İlk Pegasus mikrometeroid peyk. Orbit: 523 x 430 km. Çəki: 3,200 lb (1,450 kg). Pegasus 1 17 sentyabr 1978-də dağıldı. Apollo BP-26 10 iyul 1985-də dağıldı.
SA-8 AS-104 25 may 1965
07:35:01
Dördüncü Apollo boylerpleyt CSM. Sadəcə gecə uçuşu. İkinci Pegasus mikrometeroid peyk. Orbit: 594 x 467 km. Çəki: 3,200 lb (1,450 kg). Pegasus 2 3 noyabr 1979-da dağıldı. Apollo BP-16 8 iyul 1989-da dağıldı.
SA-10 AS-105 30 iyul 1965
13:00:00
Üçüncü Pegasus mikrometeroid peyk. Orbit: 567 x 535 km. Çəki: 3,200 lb (1,450 kg). Pegasus 3 4 avqust 1969-da dağıldı. Apollo BP-9A 22 noyabr 1975-də dağıldı.

İstinadlarRedaktə

ƏdəbiyyatRedaktə

  • Bilstein, Roger E. Stages to Saturn: A Technological History of the Apollo/Saturn Launch Vehicles. The NASA History Series. Washington: NASA. 1996. ISBN 978-0-16-048909-9. 2004-10-15 tarixində arxivləşdirilib.
  • Cadbury, Deborah. Space Race: The Epic Battle Between America and The Soviet Union for Dominion of Space. New York: Harper Collins Publishers. 2006. ISBN 978-0-06-084553-7.
  • Dawson, Virginia P.; Bowles, Mark D. Taming Liquid Hydrogen: The Centaur Upper Stage Rocket 1958-2002 (PDF). The NASA History Series. Washington: NASA. 2004. ISBN 978-0-16-073085-6. 2006-09-29 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
  • Neufeld, Michael J. von Braun: Dreamer of Space, Engineer of War. New York: Alfred A. Knopf. 2007. ISBN 978-0-307-26292-9.
  • Saturn launch vehicles (PDF)