Sirkə – üzümdən, almadan, baldan və s.-dən hazırlanan turş maye.

Nanə ilə doldurulmuş sirkə

Ümumi məlumatRedaktə

Sirkə üzüm, xurma, əncir, bal və s.-dən çəkilir. Ən çox üzüm sirkəsi işlənir.

Hazırlanma qaydasıRedaktə

Sirkə təbabətdəRedaktə

Sirkə soyuqluq və quruluq verir, bədənə tez sorulur, dərmanların təsirini sürətləndirir. Susuzluğu yatırır, həzmə kömək edir, iştahı artırır, bəlğəmi əridir və onun xaric olmasını asanlaşdırır, mədə iltihabı üçün münasibdir. Acqarına bir müddət sirkə işlətmək bağırsaq qurdunu öldürür. Onu isidib içərək özünü qusdurmaqla mədəni təmizləyirlər. Sirkə ilə qarqara etmək boğaz, qırtlaq və diş ağrısı üçün xeyirlidir. Ona duz qataraq ağızı qarqara etmək diş dibinin qanamasını kəsir. Yaralı yerlərin kənarlarına sirkə sürtmək yaranın ətraflara yayılmasının qarşısını alır. Qızıl yel, dəri şişləri, təzə yaraların şişməsi, qızdırma ilə müşahidə olunan baş ağrısı, qaşınma və s. hallarda onu sürtdükdə faydalıdır, həşərat dişləməsi və od yanığı zamanı müsbət təsir göstərir. Sirkədə bişən əncir təpitməsini bədənin ağrıyan nahiyələrinə sürtdükdə ağrını sakitləşdirir. Onu gül yağı ilə sürtdükdə gündəymədən olan baş ağrısını kəsir. Arpa unu ilə təpitməsi difteriya, döş şişi, qulaq dibi şişi, gül ilə təpitməsi isə soyuq şişlər üçün faydalıdır. Bədən orqanlarının keyləşməsində və oynaqların ağrısında üzərlik ilə təpitməsi xeyirlidir. Öd yolları xəstəliklərini, hamamdan sonra yaranan baş ağrısını sakitləşdirmək üçün gülabla qaynadır, parçanı isladaraq başa qoyurlar.

Xronik baş ağrısı, öskürək və qrip zamanı möhkəm qızdırılmış daşın üzərinə sirkə səpir, başı onun buxarına verirlər. Əncir və kişmişi sirkədə isladıb yedikdə dalaq üçün xeyirlidir. Zirə və kəklikotunu sirkədə qaynadıb diş ağrısı zamanı ağızı qarqara edirlər. Bu, damaq yarası üçün də faydalıdır. Qulağı və burunu onun buxarına vermək qulaq uğultusunu aradan qaldırır, qulaq və burun tutulmasını açır.

Qocalara, sinir sistemi xəstəlikləri, təzə və quru öskürəyi, oynaq ağrıları olanlara sirkə ziyandır. Çox sirkə işlətmək bəzən bədəndə su yığlımasına səbəb ola bilər. gözə zərərdir, adamı arıqladır.

Təmizlik işləriRedaktə

Ağ sirkə tez-tez məişət təmizləyicisi kimi istifadə olunur.[1][2] Əksər hallarda təhlükəsizlik baxımından və təmizlənəcək səthlərə zərər verməmək üçün su ilə seyreltmə tövsiyə olunur. Turşu olduğu üçün şüşə, qəhvə hazırlayanlar və digər hamar səthlərdəki mineral çöküntüləri həll edə bilir və qoxuları aradan qaldırmaqda əladır.[3][4] Sirkənin paslanmayan polad və şüşə üçün effektiv təmizləyici olduğu bilinir. Əzilmiş qəzetə səpilmiş səməni sirkəsi, yağları təmizləmək üçün ənənəvi və hələ də məşhur üsuldur pəncərələr və güzgülər.[5] Sirkə mis, mis, bürünc və ya gümüşü cilalamaq üçün istifadə edilə bilər. Epoksi, eləcə də qiymət etiketlərindəki rezin bantları təmizləmək üçün əla həlledicidir - stikerlər. Kanalizasiya təmizləyicisi kimi də istifadə edilə bilər.

İstinadlarRedaktə

  1. "Vinegar". hsph.harvard.edu. 2022-11-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-22.
  2. "Универсальное моющее средство — уксус!". countrysideliving.net. 2022-11-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-22.
  3. "Ministry of the Environment, Conservation and Parks". ene.gov.on.ca. 2010-04-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-22.
  4. "Топ-5 способов избавиться от запаха на диване". yavitrina.ru. 2022-11-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-22.
  5. "Get housekeeping tips from Glamis Castle's housekeeper, Betty". bbc.co.uk. 2022-11-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-22.