Talış (Tərtər)

Tərtər rayonunda kənd

TalışAzərbaycan Respublikasının Tərtər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Talış kəndi cəbhə xəttinə çox yaxın ərazidə yerləşir.

Kənd
Talış kənd
40°22′53″ şm. e. 46°44′27″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Rayon Tərtər rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi 0 nəfər (2016)
Milli tərkibi Azərbaycan türkləri
Rəsmi dili Azərbaycan Türkcəsi
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +994
Poçt indeksi AZ5900
Nəqliyyat kodu 59
Xəritəni göstər/gizlə
Talış kənd xəritədə
Talış kənd
Talış kənd

TarixiRedaktə

Talış kəndi XVIII-XIX əsrlərdə mövcud olmuş Gülüstan məlikliyinin mərkəzi olub.[1] Talış kəndi əvvəllər Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində Ağdərə rayonu inzibati ərazisinə aid idi, lakin 1992-ci ildə Ağdərə rayonu ləğv edilərək ərazisi qonşu Ağdam, Tərtər və Kəlbəcər rayonları arasında bölüşdürüldü. Talış kəndi də Tərtər rayonuna birləşdirilən kəndlərdən biridir.

Talış kəndi Qarabağ müharibəsinin əvvəlində Ermənistan ordusu tərəfindən işğal olunub, lakin 1992-ci ilin Ağdərə əməliyyatı zamanı iyunun 16-ı Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Məhəmməd Həsənovun 1-ci Goranboy batalyonu və komandir Nazim Bayramovun tank batalyonu (ümumilikdə 8 tank) tərəfindən Tapqaraqoyunlu istiqamətindən birgə sürətli hücum nəticəsində kənd erməni işğalçılarından azad edilib. Hücum zamanı Azərbaycan Ordusunun cəmi 1 əsgəri yaralanmışdı. Lakin 1994-cü ilin aprel ayında hücum edən erməni qüvvələri kəndi yenidən nəzarət altına alıblar.[2]

2 aprel 2016-cı il tarixdə Talış kəndinin ətrafındakı strateji yüksəkliklər Azərbaycan Ordusunun erməni işğalçılarına qarşı keçirdiyi əməliyyat zamanı ermənilərdən tam geri alınıb.[3][4][5][6] Sonrakı günlərdə Talış kəndində yaşayan 90 erməni ailəsi kəndi tərk edərək Ermənistana qaçıb. Məlumata görə, atəşkəs elan olunandan sonra 370 erməni Talış kəndindən gedib.[7].

2017-ci il fevralın 24-25-nə keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri Talış kəndinin ətrafındakı strateji yüksəklikləri ələ keçirmək məqsədilə təxribat törədiblər. Lakin Azərbaycan silahlı qüvvələri keçirdiyi əməliyyat zamanı onların qarşısını alaraq pilotsuz uçuş aparatı olan PUA-nı məhv ediblər. Talış kəndində qalan 10-15 ailə isə oranı tərk edib.[8]

3 oktyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.[9]

ƏhalisiRedaktə

Erməni mənbələrinin verdiyi məlumata görə kənddə 2005-ci ildə 581 nəfər yaşayırdı.[10] 2016-cı il aprel döyüşlərindən sonra kənddə əhali yaşamır.[11] 2016-cı ilin sonunda erməni rəhbərliyi kənddən qaçaraq Dağlıq Qarabağın və Ermənistanın müxtəlif yerlərində məskunlaşmış erməni ailələrinin kəndə qaytarılması üçün tədbirlər görməyə başlayıb. Talış kəndinin Azərbaycan ordusu ilə təmas xətti istiqamətində atəşdən qorunmaq üçün sədlər çəkilməyə başlanıb.[12]

Görməli yerlərRedaktə

Talış kəndi ərazisində iki tarix-memarlıq abidəsi qeydiyyata alınmışdır:

İstinadlarRedaktə

  1. Azərbaycanın Tarixi-Siyasi Coğrafiyası səh. 44, Vaqif Piriyev
  2. “Ağdərənin Talış kəndinə 8 tankla girmişdik…” - MÜSAHİBƏ
  3. ARMN (2016-04-02). "Cəbhədə vəziyyətlə bağlı son məlumat, 2 aprel 2016 il" (azərb.). www.mod.gov.az. 2016-04-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-07.
  4. ARMN (2016-04-06). "Məlumat, 6 aprel 2016 il" (azərb.). www.mod.gov.az. 2016-04-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-06.
  5. "Nagorno-Karabakh: Talysh residents flee despite ceasefire deal"YouTube
  6. MN: Talış kəndi ətrafındakı yüksəkliklər və Seysulan məntəqəsi düşməndən tam təmizlənib
  7. "Talış kəndində yaşayan 90 erməni ailəsi Ermənistana qaçıb" (azərb.). 2016-05-03 tarixində arxivləşdirilib.
  8. http://news.milli.az/politics/521188.html
  9. twitter.com (3 oktyabr 2020). "Bu gün #Azərbaycan #Ordusu Tərtər rayon Talış kəndini, Cəbrayıl rayon Mehdili, Çaxırlı, Aşağı Maralyan, Şəybəy və Quycaq kəndlərini, Füzuli rayonu Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndini azad etmişdir" (azərb.). İlham Əliyev.
  10. Dağlıq Qarabağın əhalisi
  11. "Mövqeləri itirdiyimiz üçün əhali Talış kəndinə qayıda bilmir"
  12. Ermənilər Talış kəndinə qaytarılır

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə