Timotesubani monastırı

Timotesubani monastırı (gürc. ტიმოთესუბანი, translit. timotesubani) və ya rəsmi şəkildə Timotesubani Məryəm Ananın ölümü monastırı (gürc. ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის სახელობის მონასტერი, translit. timotesubnis ğvtismshoblis saxelobis monasteri) — Gürcüstan Respublikasının Samtsxe-Cavaxeti diyarındakı Borjomi vadisi üzərində yerləşən Timotesubani kəndində orta əsrlərə aid gürcü ortodoks monastır kompleksi.

Pravoslav ortodoks
Timotesubani monastırı
gürc. ტიმოთესუბანი
Timotesubani church 31.jpg
Ölkə Gürcüstan Gürcüstan
Bölgə Samtsxe-Cavaxeti
Kənd Timotesubani
İnşası XIII əsr
Dövrü orta əsrlər
Tikdirəni Böyük Tamara
Memarlığı Gürcüstan memarlığı
İlahi gücü gürcü ortodoks kiləsisi
Vəziyyəti Fəaliyyət göstərir
Timotesubani monastırı xəritədə
Timotesubani monastırı
Timotesubani monastırı
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

TarixiRedaktə

Kompleks XI–XVIII əsrlər aralığında inşa edilmişir bir sıra tikilidən təşkil olunmuşdur. Bu kompleksə Məryəmin ölümü kilsəsi, orta əsrlər Gürcüstan tarixinin "Qızıl dövrü" zamanına kraliça Tamara (hak. 1184–1213) dövründə inşa edilən, komplekdəki ən böyük və ən əhəmiyyətli memarlıq abisədir. Müasir bir yazıda Gürcüstan zadəganı "Ahalsıxlı Şalva"nın kilsənin qoruyucusu olduğu yazılır.

Kilsənin içərisində yerləşən freskalar 1970-ci illərdə E. Privalova və həmkarları tərəfindən təmizlənmiş, üstündə tədqiqat işləri aparılmışdır. Dünya Abidələr FonduSemyuel Henri Kress Fondunun yardımıyla 2000-ci illərdə freskalar üzərində sürətli bir şəkildə bərpa və konservasiya işləri aparılmışdır.[1]

Memarlıq xüsusiyyətləriRedaktə

Kilsə günbəzli bir tikiliyə və çəhrayı daşdan hazırlanmış yunan xaçı planı dizaynına malikdir, şərqə doğru istiqamətləndirilmiş üç apsida çıxıntısı var. Kilsənin günbəzi sərbəst şəkildə və qurbangah çıxıntısına əsaslanır. Daha sonra iki – biri cənubə, digəri isə qərbə istiqamətləndirilmiş portal əlavə edilmişdir.

Kilsənin daxili ən gec 1220-ci illərdə freskalarla ekstensiv şəkildə bəzədilmişir. Timotesubanidəki rəsmlər ikonoqrafik proqramının canlılığı və mürəkkəbliliyinə görə diqqət çəkir.[2]

QalereyaRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. "Preservation of Medieval Monuments: the Church of the Virgin in Timotesubani". gaccgeorgia.org (ingilis). The Georgian Arts & Culture Center. April 2007. July 3, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: July 4, 2019.
  2. Eastmond, Antony (1998). Royal Imagery in Medieval Georgia (ingilis). Penn State Press. səh. 211. ISBN 0-271-01628-0.

ƏdəbiyyatRedaktə

  • Привалова, Е.А. (1980). Роспись Тимотесубани (rus). Тбилиси: Мецниереба.

Xarici keçidlərRedaktə