Tsiklopropan (trimetilen) — kimyəvi formulu C3H6, tsikloalkanlar sırasına aiddir.

Tsiklopropan
Tsiklopropan:kimyəvi formul
Tsiklopropan: molekulların görünüşü
Ümumi
Molyar kütlə42,0797 ± 0,0028 q/mol
Fiziki xassələri
Sıxlıq1,879 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi-127,62 °S
Qaynama nöqtəsi-32,86 °S
Təsnifatı
CAS -da qeyd. nöm.75-19-4
SMILESC1CC1

Fiziki xassələriRedaktə

Rəngsiz -32,9oS-də qaynayan qazdır. Özünəməxsus petroleyin efiri iyli qazdır. Permanqanatla adi temperaturda oksidləşmir, bununla da tsiklopropan propilendən fərqlənir.

TibbdəRedaktə

Tsiklopropan, narkotik təsiri olduğu üçün cərrahiyyə əməliyyatında işlədilir. Tsiklopropan, qüvvətli anesteziyaedici qaz olub, hətta çox az miqdarı belə öz təsirini göstərir. Başqa narkotik maddələrdən fərqli olaraq onun təsirindən insan huşunu itirmir.

TörəmələriRedaktə

Tsiklopropan və onun törəmələri təbiətdə tapılmamışdır. Tsiklopropen - 36oS-də mayeləşən iyli qazdır, asan polimerləşir, bromla birləşdikdə yanır. Tsiklopropen, tərkibində ikiqat rabitə olan polimetilen karbohidrogenlərdəndir. Bu cür birləşmələrə tsikloolefinlər deyilir.

MənbəRedaktə

  • M.Mövsümzadə "Üzvi kimya", Maarif-1966.
  • Плехоткина С. И., ГоловчинскийВ. Б. Бюлл экспер. биол. и мед., 1971, т. 72, № 8, с. 68-62.
  • Жданов Г. П. и д р. Фармакол. и токсикол., 1969, т. 32. № 1. с- 88—92.