Vanatur göytikanı

<td_align="right"_width="40%">Cins:<td_align="left">Zımbırtikan&action=edit&preload=Şablon:RedTaxLink/preload&editintro=Şablon:RedTaxLink/intro&preloadparams%5B%5D=<td%20align="right"%20width="40%">Cins:<td%20align="left">Zımbırtikan}}, taksonun sistematikasını təsvir etməlidir [[]].
:
† 
(Zımbırtikan]])[1]
???:
Vanatur göytikanı

Vanatur görtikanı (lat. Eryngium wanaturii) — fəsiləsinin zımbırtikan cinsinə aid biki növü.

Vanatur göytikanı
Elmi təsnifat
XƏTA: taksonomik şablon yoxdur{{
Cins:Zımbırtikan
Cins:Zımbırtikan
Cins:Zımbırtikan
Cins:Zımbırtikan
Cins:Zımbırtikan
Beynəlxalq elmi adı
  • Eryngium wanaturi

ArealıRedaktə

Türkiyənin şərqindən İranın şimal-qərbinə qədər ərazilərdə yayılmışdır.[2]

SinonimRedaktə

  • Eryngium woronowii Bordz.[3]

Qısa morfoloji təsviriRedaktə

(Zımbırtikan) (Eryngium wanaturii Woronow) - kərəvüzkimilər fəsiləsinə aid bitki növüdür.[4]

IUCN Qırmızı Siyahısna göre növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar kateqoriyasına aiddir – EN B1b(i,ii,iii)+ 2ab (i,ii,iii). Azərbaycanın nadir növüdür. [4][5]

Qısa morfoloji təsviriRedaktə

Çoxillik ot bitkisidir, boyu 40-50 sm-dir. Kökətrafı yarpaqları çox uzundur, dərivaridir, xətlidir, kənarları bütövdür. Çətirlərinin diametri 10-12 mm-dir, təpədə olan çətirləri 2-3 ədəddir. Sarğı yarpaqcıqları çiçəkdən iki dəfə uzundur və sərtdir. Meyvələri tikanlıdır. [6]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləriRedaktə

Çiçəkləmə iyun, meyvəvermə iyul aylarına təsadüf edir. Mezokserofit bitkidir. 1500-1700 m dəniz səviyyəsi hündürlüyündə yayılmışdır, tək-tək halda müşahidə edilir. Çay kənarlarında, otlu yamaclarda və subalp çəmənlərdə rast gəlinir. [7]

YayılmasıRedaktə

Naxçıvanın dağlıq hissəsidir (Şahbuz rayonu- Küküdağ (Dərəboğaz), Culfa rayonu – Aracıq dağ (Xəzinədərə), Ordubad rayonu –Parağa kəndi ətrafı). [7] [8]

Sayı və tendensiyasıRedaktə

Populyasiyanın məhdud sahələrdə yayılması və mənfi təsirlərə məruz qalması azalma tendensiyasını sürətləndirir. [9]

Məhdudlaşdırıcı amillərRedaktə

Antropogen amillər və iqlim.

Mühafizə tədbirləriRedaktə

Populyasiya təhlükə altında olduğundan qorunması vacibdir. [9] [8]

İstinadlarRedaktə

  1. Cins:Zımbırtikan
  2. Vanatur göytikanı:Plants of the World Online saytında takson barədə məlumat. (ing.)
  3. Vanatur göytikanı:''The Plant List saytında takson barədə məlumat. (ing.)
  4. 1 2 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri. II nəşr. Bakı-2013.
  5. http://redbook.az/?options=project&id=Vanatur%20g%C3%B6rtikan%C4%B1%20(Z%C4%B1mb%C4%B1rtikan)[ölü keçid]
  6. İbadullayeva S.C., 2004
  7. 1 2 Красная Книга СССР, 1984
  8. 1 2 Naxçıvan MR-in Qırmızı Kitabı, 2010
  9. 1 2 İbadullayeva S.C. , 2013