Alfred Jarri (fr. Alfred Jarry, 8 sentyabr 1873[1][2][…], Laval[8]1 noyabr 1907[3][4][…], Paris[9]) — fransız yazıçı, romançı, dramaturq, absurdizmin əsas sələfi , patafizika terminin yaradıcısı.

Alfred Jarri
Təxəllüsü Docteur Faustroll[5], Père Ubu[6], Alain Jans[7]
Doğum tarixi 8 sentyabr 1873(1873-09-08)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1 noyabr 1907(1907-11-01)[3][4][…] (34 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi vərəm
Dəfn yeri
  • Banyo qəbiristanlığı[d]
Təhsili
  • IV Henri Liseyi[d]
Fəaliyyəti dramaturq, şair, roman yazıçısı, yazıçı, rəssam-qravüraçı[d], tənqidçi, vizual incəsənət rəssamı
Əsərlərinin dili fransız dili
İmza
Vikimənbənin loqosu Alfred Jarri Vikimənbədə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Həyat və yaradıcılığı redaktə

 
A.Jarri. Ubünün otantik portreti, 1896

Bretanda tacir ailəsində anadan olmuşdur. 1879-cu ildə valideynlər ayrılarkən, uşaqlar anası ilə qaldı. Rennde təhsil aldı, sonra Parisdə IV Henri liseyində (müəllimlər arasında — Anri Berqson , sinif yoldaşları arasında — gələcək şair Leon-Pol-Farq və gələcək filoloq — Alber Tibode var idi). Ekol Normal məktəbində imtahanlar uğursuz keçdi,daha sonra Sorbonnada eyni nəticə aldı, heç bir zaman ali təhsil almadı.

Merkur de Frans metropoliten nəşriyyat evinə daxil olaraq Marsel ŞvobRemi de Qurmon ilə tanış olub, davamlı olaraq nüfuzlu yazar Raşildin evini ziyarət etmişdir. 1894-cü ildə burada "Kral Ubü" adlı kukla dramı ilk dəfə olaraq oxundu. 1896-cı ildə rejissor Orelyen Lünye-Po dramı səhnələşdirdikdən sonra mübahisə yaşanmışdır. Jarri Kolridjin və Stivensonun tərcümə etmişdir, K. D. Qrabbenin «Zarafat, satira, ironiya» komediyasını bərpa etmişdir.

Tanınma redaktə

 
Feliks Valloton əsəri, 1901

Jarrinin yaradıcılığı Apollinersürealistlər yenidən bərpa etmişdilər. 1926-cı ildə Antonen Arto Vitrak RojeAron Rober ilə birgə «Alfred Jarri teatrı» əsasını qoymuşdular. Laval şəhərində Osip Tsadkinin əsəri olan Jarriyə heykəl ucadılmışdır.

Əsas əsərləri redaktə

  • Minutes de sable mémorial (1894, şeir)
  • Ubu Roi (1894, nəş. 1896)
  • Les Jours et les Nuits (1897, roman)
  • Ubu enchaîné (1900)
  • Le Surmâle (1902, roman)
  • Ubu sur la Butte (1906)
  • Gestes et opinions du docteur Faustroll, pataphysicien (nəş.1911)

Rus dilində nəşrlər redaktə

  • [Стихотворения. Драма. Проза] // Бретон А. Антология чёрного юмора. М.: Carte Blanche, 1999. С. 289—307.
  • [Стихи] // Семь веков французской поэзии в русских переводах. СПб.: Евразия, 1999. С. 519.
  • [Стихи] // Вадим Козовой. Французская поэзия: Антология. М.: Дом интеллектуальной книги, 2001. С. 153—155.
  • Убю король и другие произведения. М.: Б. С. Г.-Пресс, 2002.
  • Любовь преходящая. Любовь абсолютная. М.: Астрель, 2010. 224 с. ISBN 978-5-17-064471-1, ISBN 978-5-271-26441-2

Film redaktə

  • 1997 - Papaşa Ubyü / Père Ubu (rej. Xynrix Zabl / Heinrich Sabl)

Yazıçı haqqında ədəbiyyat redaktə

  • Arnaud N. Alfred Jarry, d’Ubu roi au Docteur Faustroll. Paris: La Table Ronde, 1974
  • Beaumont K. Alfred Jarry: a critical and biographical study. New York: St. Martin’s Press, 1984
  • Béhar H. La dramaturgie d’Alfred Jarry. Paris: Champion, 2003.
  • David S.-C. Alfred Jarry, le secret des origines. Paris: PUF, 2003
  • Besnier P. Alfred Jarry. Paris: Fayard, 2005
  • Fell J. Alfred Jarry: an imagination in revolt. Madison: Fairleigh Dickinson University Press, 2005
  • Рашильд. Альфред Жарри, или Сверхмужчина изящной словесности// Французский символизм. Драматургия и театр. СПб: Гуманитарная академия; Гиперион, 2000, с.229—231
  • Делёз Ж. Один неведомый предшественник Хайдеггера: Альфред Жарри// Он же. Критика и клиника. СПб: Machina, 2002, с.125-136
  • Таганов А. Н. Буффонное слово в творчестве Альфреда Жарри (Оперетта-буфф «Леда») // Художественное слово в пространстве культуры. Функции и трансформации. Иваново: ИвГУ, 2006. С. 85-92.
  • Таганов А. Н. Жанр альманаха в творчестве Альфреда Жарри // Малые жанры: Теория и история: Сб. науч. тр. Иваново: Иван. гос. ун-т, 2006.
  • Хьюгилл Э. ’Патафизика: Бесполезный путеводитель / Пер. с англ. В. Садовского; общ. ред. С. Дубина. М.: Гилея, 2017. С. 321–376.==

İstinadlar redaktə

  1. 1 2 Alfred Jarry // Internet Speculative Fiction Database (ing.). 1995.
  2. 1 2 Alfred Jarry // BD Gest' (fr.).
  3. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  4. 1 2 Alfred Jarry // Encyclopædia Britannica (ing.).
  5. Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
  6. correspondence.
  7. L'Ymagier (fr.). 1894. ISSN 1149-8374; 2400-1260
  8. 1 2 Жарри Альфред // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  9. 1 2 RKDartists (nid.).

Xarici keçidlər redaktə