"Bəəs" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

966 bayt əlavə edildi ,  9 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
{{vikiləşdirmək}}
'''BƏƏS''' - "ərəb dirçəlişi" millətçi-sosialist partiyası.
 
Tarixən iki qanadı olub, İraq və Suriya. Səddam Hüsseyn devrildikdən sonra, Suriyada ki, qanadı yeganə mövcud olan qanadıdır. 1947-ci il aprelin 7 Dəməşqdə Mişel Əflək və Səlah-ad-din Bitar tərəfindən Ərəb dirçəlişi partiyası adı ilə yaradılmışdır. 1954-cü ildə Əkrəm Hauraninin sosialist partiyası ilə birləşmişdir və o vaxtdan indiki adını daşıyır.Əsas məqsədləri sosializmin qurulması və ərəblərin birləşdirilməsi, partiyanın ideoloqiyasının əsası "panərəb hərəkatı" ideyası. Partiyanın lozunqu '''"Birlik, Azadlıq, Sosializm"'''. İraqda 1963-cü il fevralın 8, Suriyada isə 1963-cü il 8 martda iqtidara gəlmişdir. Həmin ilin noyabrında İraqda iqtidardan uzaqlaşdırılıb, 1968-ci il iyulun 17-dən yenə iqtidarı ələ almış, 2003-cü ildə yenə iqtidardan uzaqlaşdırılıb. 1966-cı ildə Suriyada iqtidar Bəəs partiyasının sol qanadına keçir( Saleh-Cədid və Nür-əd-din əl Atası), İraq qanadı bu çevrilişlə razılaşmır və 1968-ci ildə hakimiyyətə gələndən sonra partiyanın yaradıcıları Mişel Əfləkə və Şibl əl Əysamiyə sığınacaq verir. Suriyada Mişel Əfləkə və onun yaxın silahdaşlarına 70-ci illərdə dövlət çevrilişi cəhdi ittihamı ilə qiyabi olaraq ölüm hökmü çıxarılır. 70-ci illərdə Bəəs-çilər kommunist partiyaları ilə müttəfiqlik əlaqələri yaratdılar. Hər iki qanad [[SİKP]] (Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası) ilə əlaqələrə malik idilər. 1979-cu ildə İraqda Səddam Hüseyn iqtidara gələndən sonra kommunistlər qeyri-leqal vəziyyətə keçdilər. Səddam Hüseyn onları ordunu daxildən dağıtmaqda ittiham etdi. 1978-79-cu illərdə İraq və Suriya qanadı arasında münasibətlərin normallaşdırılması cəhdləri oldu. Suriya prezidenti Hafiz Əsəd və İraq prezidenti Əhməd Həsən əl Bəkir arasında iki ölkənin birləşdirilməsi məsələsi qaldırılmışdır. 1979-cu ildə Bəkrin iqtidardan kənarlaşdırılmasından sonra Suriyanın İraqda bəzi yerli partiya fəallarına əsaslanaraq çevriliş cəhd etməsi ittihamı ilə bir sıra partiyadaşları həbs və edam olundu. Suriya versiyasına görə partiyanın Baş katibi 10 iyun 2000-ci ildə ölümünə qədər Hafiz Əsəd olmuşdu. 2000-ci ildən Suriya regional rəhbərliyin katibi Bəşər Əsəddir.
 
{{İraq-qaralama}}
{{Suriya-qaralama}}
 
[[Kateqoriya:İraq]] [[Kateqoriya:Suriya]]
[[Kateqoriya:İraq]]
[[Kateqoriya:İraq]] [[Kateqoriya:Suriya]]
 
[[ar:حزب البعث العربي الاشتراكي]]
[[arc:ܓܒܐ ܕܒܥܬ]]
[[ast:Partíu Árabe Socialista Baaz]]
[[bg:Баас]]
[[br:Strollad Baath]]
[[ca:Partit Baas]]
[[ckb:حیزبی بەعس]]
[[cs:Baas]]
[[da:Ba'ath-partiet]]
[[de:Baʿth-Partei]]
[[dv:ބަޢަޘް ޕާޓީ]]
[[en:Ba'ath Party]]
[[eo:Baazo]]
[[es:Partido Socialista Árabe Baath]]
[[et:Araabia Taassünni Sotsialistlik Partei]]
[[fa:حزب بعث عراق]]
[[fi:Baath]]
[[fr:Parti Baas]]
[[gl:Partido Árabe Socialista Baaz]]
[[he:בעת']]
[[id:Partai Ba'ath]]
[[it:Partito Ba'th]]
[[ja:バアス党]]
[[ko:바트당]]
[[mwl:Partido Baath]]
[[mzn:حزب بعث]]
[[nl:Ba'ath-partij]]
[[nn:Baathpartiet i Irak]]
[[no:Ba'athpartiet]]
[[pl:Partia Baas]]
[[pt:Partido Baath]]
[[ru:Баас]]
[[sco:Ba'ath Pairty]]
[[sk:Arabská socialistická strana obrody]]
[[sr:Баас]]
[[sv:Baathpartiet]]
[[te:బాత్ పార్టీ]]
[[uk:Баас]]
[[yi:באאט]]
[[zh:復興黨]]
175.987

edits