"40" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

2.949 bayt əlavə edildi ,  8 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k (r2.6.4) (Bot redaktəsi əlavə edilir: kk:40 жыл)
ya3=43|
}}
 
 
'''40 il''' ('''Qırxıncı il''') — [[Bazar]]dan başlayan [[uzun il]].
 
== Türk mədəniyyətində 40 rəqəmi ==
'''Qırx,''' türk, altay, orta Asiya və yaxın şərq mifologiyalarında və xalq mədəniyyətində ayrıca İslam inancında müqəddəs ədəddir. '''Kırk, Gırk, Kırh, Kırn''' olaraq da deyilər. İslamın təsiri əhəmiyyətini artmışdır. Qırx övliya tərəfindən və ya qırx şaman tərəfindən qorunan müqəddəs şəxslərə "qırxlı" adı verilər. [[Burla Xatun]]un döyüşçü Qırx Qız köməkçisi vardır. Yeni doğum etmiş bir qadının yanına bir-iki adam xaric qırx gün ərzində kimsə girib çıxmaz. Bundan başqa bu müddət uşağın "qırxının çıxması" mənasına da gəlir ki, bu anlayışa bağlı ənənələr vardır; dua oxunması, yemək verilməsi kimi. Ölünün qırxının çıxması da yenə bənzər şəkildə dualarla və halva edilərək həyata keçirilir. Bu anlayışın əsasında ruhun yaşadığı evi qırx gün sonra tərk etdiyi inancı vardır. Qırğız bayrağında günəşin ətrafında qırx qırğız boyunu işarələyən qırx şüa vardır. Dədə Qorqud Hikayeleri, Manas Dastanı, Qırğız Törəyiş Əfsanəsində Qırx Qız vardır. Oğuz Xanın verdiyi şölənlərdə diktirdiği direklərin boyu qırx qulac uzunluğundadır. Hekayə və nağıllarda "qırx gün, qırx gecə" toylar edilir. Cəza üçün "qırx qatır və ya qırx sətir" şəklində bir tətbiq bəhs edilir. Əjdahalar qırx gün (və ya qırx il) yatarlar. Əjdahalardan qırx qıl koparılır və atəşdə yandırılar, əjdaha ancaq o zaman ölür. İslamiyyətdə isə ölümün ardından qırx gün sonra mövlud və Quran oxunar. Musa Peyğəmbər, Tanrının buyruqlarını qırx gün-qırx gecədə almışdır.
 
'''[[ Qırxlar ]]''', türk xalq inancında Qırx Övliya deməkdir. Xristian türklərdə 40 Əziz anlayışı vardır. Onlar üçün 40 şam yandırılır. Qırxlar qarışan igidlər də bir daha görünməzlər. Xəstələrin şəfa üçün getdiyi "Çilten Ocağı" Asiyada fərqli bölgələrdə mövcuddur. '''Qırx Çilten''' və ya '''Qırx Eren''' adıyla da xatırlanarlar. Qışın ardından baharda yenidən dirilməyə hazırlıq prosesi kimi qışda təbiətdəki üç dəfə ölüb dirilməyi ifadə edən və ilki qırx gün davam edən üç dövrün adı Çilli şəklində keçər. Böyük Çilli 40 gün, Kiçik Çilli 20 gün, Boz Çilli isə Nevruz'a qədər gedər.
 
== Mənbə ==
* [http://tr.wikipedia.org/wiki/Dosya:TurkSoylenceSozlugu.pdf Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt] PDF
 
 
== Xarici keçidlər ==
* [Http://www.bilgiustam.com/turk-mitolojisi-ve-unsurlari/ Kırklar] {{tr}}
* [Http://www.kayipdunya.com/kayipdunya/turk-mitolojisi-sozlugu-kl Türk Mitolojisi Sözlüğü, Pınar Karaca] (Kırk Erenler) {{tr}}
* [Http://www.acikders.org.tr/pluginfile.php/2501/mod_resource/content/2/14.% 20HAFTA.pdf Türk mifologiyasında əhəmiyyətli Sayılar, Süheyla Sarıtaş] {{tr}}
 
== Hadisələr ==
344

edits