"Lazer" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

432 bayt əlavə edildi ,  9 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k (r2.7.1) (Bot redaktəsi əlavə edilir: war:Laser)
'''Lazer''' [ˈleɪzɚ] – ([[İngilis dili|ing.]] '''''LASER''''' – "''Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation''" – "Məcburi şüalanma ilə işığın gücləndirilməsi"). Bu söz [[1957]]-ci ildə Qordon Quld (''Gordon Gould'') tərəfindən istifadəyə daxil edilmişdir. Fiziki mahiyyəti məcburi şüalanmanın kvant mexaniki effektindən istifadə etməklə koherent işıq axınının alınmasından ibarətdir.
 
Lazer şüaları sabit amplitudalı fasiləsiz və ya olduqca böyük gücə sahib olan impuls xarakterli ola bilər. Bir çox konstruksiyalarda lazer qurğusunun elementləri başqa mənbədən yayılan şüaları optik gücləndirmə vasitəsi kimi istifadə edilir. Gücləndirilmiş siqnal dalğa uzunluğuna (tezliyinə), fazasına və qütblərinəpolyarizasiyasına görə ilkin siqnalla üst-üstə düşür. Bu rabitə qurğuları üçün çox vacibdir. Adi işıq mənbələri, məsələn, közərmə lampası işığı müxtəlif istiqamətlərdə, böyük dalğa diapazonunda səpələyir. Onların çoxu koherent deyillər və bundan əlavə qeyri-lazer mənbələrdən buraxılan işıq şüaları dəqiq qütbləşməyəpolyarizasiyaya da malik deyil. Lazerdə isə bunların əksinə olaraq monoxronmonoxromatik dağılma bucağı kiçik olan çox dar koherent və güclü şüalanma baş verir.
 
== Quruluşu ==
Mənbədən [[enerji]] sistemə verilir. Mənbə kimi impuls [[lampa]]sı, qövs lampası, [[kimyəvi reaksiya]] ola bilər. Bunun seçilməsi lazerdə istifadə olunan qüvvənin xassələrindən birbaşa asılıdr. Məsələn, helium-neon lazerləri helium-neon qaz qarışığında elektrik zərrəciklərindən, neodimium örtüklü aluminium itrit qranatı (Nd:YAG lazerləri -''neodymium-doped yttrium aluminium garnet'' Nd:Y3Al5O12) ksenon lampasının fokuslanmış işığından, eksimer lazerləri isə kimyəvi reaksiya enerjisindən istifadə edirlər.
 
Lazer rezonatorlar gurğuya daxil olmuş şüanı gücləndirilmiş mediumda müxtəlif istiqamətlərdə hərəkət etdirərək onların öz-özünə həyəcanlanmasını təmin etmək üçün tətbiq edilirlər. Rezonatorsuz qurğudan yalnız vurulmuş şüanı gücləndirici kimi istifadə etmək olur. Lazer rezonatorunda əsasən iki güzgüdən istifadə edilir.'''Məcburi şüalanma'''-həyəcanlaşmış atomların onların üzərinə düşən işığın təsiri altında şüalanmasıdır.Məcburi şüalanma zamanı meydana çıxan işıq dalğası tezliyinə ,fazasına və polyarlaşmasına görə atomun üzərinı düşən dalğadan fərqlənmir. Bu güzgülər vurulan işıq şüasını yol boyu refleksiya etdirir və beləliklə şüanın yolu böyüyür. Bununla foton stimulyasiya olunmuş emmissiyaya uğradılır. Rezonatorda yalnız rezonans şərtlərini ödəyən müəyyən tezliklər gücləndirilir:
 
:<math>L = q \frac{\lambda}{2} \quad\Leftrightarrow\quad \nu = q \frac{c}{2L}</math>
== Xarici keçidlər ==
{{Commonscat|Lasers|Laser}}
Ədəbiyyat.Myakişev G.Y.və b.maarif nəşriyyatı 1992 səh.
 
[[Kateqoriya:Fizika]]
[[Kateqoriya:Elektrotexnika]]
195

edits