"Oktavian Avqust" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

1 bayt əlavə edildi ,  8 il öncə
k (r2.6.4) (Bot redaktəsi dəyişdirilir: bn:আউগুস্তুস)
 
Avqust Sezar tarixə Roma İmperiyasının əsasını qoymuş imperator kimi düşmüşdür. Məhz o, e.ə. birinci yüzillikdə Romanı dağıdan vətəndaş müharibələrinə son qoyaraq, 200 il əarzində ölkənin sabitliyinə və çiçəklənməsinə səbəb olmuş yeni Roma hökuməti təşkil etmişdir.
 
Qay Oktavi(us) (əsasən Oktavian kimi tanınan; 35 yaşında ikən [[Avqust (titul)]]u almışdır) e.ə. [[63]] cü ildə anadan olmuşdur. O, gənc yaşında ikən Romanın məhşurməşhur siyasətçisi olmuşdur. [[Yuli Sezar|Yuli Sezarın]]ın öz evladı olmadığından bacarıqlı gənc Oktavianı oğulluğa götürərək, siyasi kariyerasında ona köməklik göstərmişdir. Belə ki e.ə. [[44]] cü ildə Yuli Sezar öldürüldükdə gənc tələbə Oktavianın 18 yaşı var idi. Yuli Sezarın ölümü Romanın müxtəlif hərbi və siyasi qurupları arasında çəkişmələrə səbəb olmuşdur. Oktavian tezliklə Sezarın bir neçə legiyonunun dəstəyini qazana bilmişdir. Lakin ordunun əksəriyyəti [[Mark Antoni]]yə
üstünlük verirdilər. Nəticə etibarilə Qərbi Roma Oktavianın, Şərqi Roma isə Antoninin təsir dairəsində qalmaqda davam edirdi. Bu vəziyyət bir müddət sürdükdən sonra Antoninin Kleopatra ilə sevgi romanına başının qarışmasından istifadə edən Oktavian öz mövqelərini bir daha möhkəmləndirdikdən sonra Antoniyə müharibə elan edir. Aksium burnu yaxınlığındakı məhşur dəniz döyüşündə Oktavian qələbə çalır. Antoni və Kleopatr ozlərinə qəsd edərək ölürlər.
 
Qəddarlıqla hakimiyyətə gələn Oktavian sülhsevərlik göstərərək senatorları sakitləşdirmək üçün e.ə. [[27]] ci ildə respublikanın bərpa olunduğunu elan edir və bir çox səlahiyyətlərini yerə qoyur. Lakin əsas ordunun yerləşdiyi İspaniya, Qaliya, Suriya üzərindəki hıkumranlığı öz əlində saxlamaqla faktiki hakimiyyəti öz əlində saxlamış olur. Senat onun [[Avqust (titul)]]u almasına səs versə də o, monarxlığı qəbul etmir. Roma respublika olaraq qalır. Avqust sadəcə [[Prinseps]] (ilk və ya birinci vətəndaş) statusuna malik olmuş olur. Gulaqasımlı senat onun bütün qərarlarını təsdiqləməyə hazır idi. Faktiki o diktatora çevrilmiş olur. e.ə. 14 cü ildə onun ölümündən sonra vərəsəliklə Avqust titulu öğulluğuna keçməklə Roma respublikadan monarxiyaya keçmiş olur. Oktavian Romanı 40 il idarə etmişdir. Onun apardığı siyasət uzun müddət Avropada iz butaxmışdır. Onun vaxtında Roma ordusu İspaniyanı, İsveçrəni, Qalatiyanı (Kiçik Asiyanı) fəht etmiş olur. Romanın şimal sərhədləri Reyn və Dunaya qədər çatmış olur.
 
Avqust çox bacarıqlı inzibatçı olmuşdur. O vergi və maliyə sistemində təftəş və islahatlar keçirmişdir. O, ordunu yenidən quraraq daimi donanma yaratmışdır. O, eyni zamanda şəxsi mühafizə dəstəsini – pretorian qvardiyasını yaratmışdır. Onun yamanında Romada çoxlu yollar salınmış, ictimayi binalar, məbədlər tikilmiş, şəhərin yeni strukturu qurulmuşdur, nigah və uşaqların tərbiyəsi haqqında qanunlar qəbul edilmişdir. Bu dövr Roma ədəbiyyatının qızıl dövrü sayılır. Bu illər məhşur böyük şair Verqili, yazıçılat Qorasi, Tit Liviy yaşamışlar. Onun öz övladı olmadığından Tiberi oğulluğa götürmüş və varisi elan etmişdir.
 
== Yuli-Klavdi sülaləsinin zaman xətti ==
{{Yuli-Klavdi zaman xətti}}