"Çıraqqala" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

57 bayt əlavə edildi ,  9 il öncə
Bura həm də qala rolunu oynayırmış və təqribən [[Xəzər dənizi]]ndən Baba dağın ətəklərinə qədər uzanan səddin üç böyük qalasından biri imiş. İki qala və səddin böyük bir hissəsi tarixin zərbələrinə davam gətirməyərək uçub dağılmış, "Çıraqqala" isə öz əzəməti, vüqarı ilə hələ də insanları heyran etməkdədir.
 
Çıraqqalanın adının yaranması da çox maraqlıdır. Abbasqulu Ağa Bakixanov Gülüstani İrəm əsərində bu qalanın adını "Çıraqqala" kimi göstərmiş və o,bu adlada tanınmağa başlamışdır. Lakin yerli əhali həmişə və bu gündə belə qalanı "Çaraqqala" adlandırır və orada orta əsrlərdən qala şəhər olmasını göstərirlər. Qalanın bir neçə km-yindıkikmliyindəki kəndin ŞaraqÇaraq olması,qalanın yerləşdiyi dağ zirvəsinin adınında Çaraq qaya olmasınıolması deyilənləri bir daha təsdiqləyir. Qalanın sadəcə düşmənin gəlişini xəbər vermək üçün tikildiyi də inandırıcı deyildir. Belə ki, qalanın ərazisinin böyüklüyü və ərazinin 4 tərəfdən keçilməz olan təbii sıldırımlı qaya üzərində yerləşməsi,möhtəşəm qala divarları ilə əhatələnməsi və eləcədə 17 bürcünün olması buranın qala şəhər oldugunu göstərir. Eyni zamanda məlumdur ki, bu qlanınqalanın Sasanilər tərəfindən təyin edilmş ilk hakiminin də adı Çora və ya Çara olmuşdur. Onda bu qala şəhərcik ətraf əhali tərəfindən Çara yaşayan qala adlanması daha inandırıcıdır. Dilimizin xüsusiyyətlərinə əsasən Çara qala dönüb Çaraqqala olmuşdur. Lakin bu günə qədər tarixçi alimlər arasında yekdil rəy yoxdur və buna görədə biz A.A.Bakıxanovun yazdığı rəvayətə və bu günümüzdəgünki adınındeyimə yazılmasınauyğun uygun olaraq qalanı "Çıraqqala" kimi göstərəcəyikgöstəririk.
"Çıraqqala"nın yerləşdiyi möhtəşəm Gilgilçay səddi, bəzi mənbələrə görə, məşhur Çin səddindən sonra dünyada ikinci nəhəng müdafiə istehkamıdır. Bu sədd faktiki olaraq şimaldan cənuba keçilməsi mümkün olan bütün yolları bağlayır. Səddin üzərində hər 32,5 metrdən bir bürc və ya qüllə ucaldılıb. Səddə ən böyük bürcün hündürlüyü 14,7, eni isə 7,2 metrdir. Divarlar və bürclər əsasən bişmış və çiy kərpicdən hörülüb. Çıraqqala mərkəzi qala da daxil olmaqla 17 bürcdən ibarət düzbucaqlı formasındadır. İndi həmin bürclərin ancaq üçü salamat qalıb.
1952-ci ilə qədər bürclərin bir hissəsi,narınqala və baş bürc salamat idi. Qala altı deyilən yerdə naftusiya suyunun kəşfi və burada sanotoriyanın tikilməsi, qalanın isə mühavizə olunmaması onun sürətlə dağılmasına təkan oldu. Azərbaycan prezidenti [[Heydər Əliyev]]in 23 iyun 2003- cü il tarixli sərəncamı ilə Çıraqqala tarixi abidə kompleksi - qoruq elan edilmiş və onun qorunması və bərpası üçün əlaqədar təşkilatlara mühüm tapşırıqlar verilmişdir.
 
== Şəkilləri==
 
158

edits