"Nişapur" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

17 bayt əlavə edildi ,  7 il öncə
k
r2.7.3) (Bot redaktəsi əlavə edilir: sco:Nishapur; kosmetik dəyişmələr
k (r2.7.3) (Bot redaktəsi dəyişdirilir: ro:Nișapur)
k (r2.7.3) (Bot redaktəsi əlavə edilir: sco:Nishapur; kosmetik dəyişmələr)
{{Şəhər
|Şəhərin adı = Nişapur <br />{{lang-fa|نیشابور‎}}
|Şəhərin şəkil adı = Nishapur Night View.jpg
|Şəhərin bayrağı =
 
[[Məşhəd]] yaxınlarında [[Binalud dağı]]nın ətəklərində verimli və düz bir əraziyə yayılan şehər taxıl ve ticarət yoluyla İran iqtisadiyyatına böyük qatqısı var. Bişapurla bərabər Nişapurun da adı [[Sasani]] hökmdarı [[I Şapur]]dan gəlməkdədir.
[[Ömər Xəyyam]] və [[Fəridəddin Əttar|Fəridəddini-i Əttâr-i Neyşapuri]] iki önəmli şair ve arif bu şəhərdə yaşamışlardır.
 
 
Nişapur [[Səlcuqlular]]ın paytaxtı idi.
 
Səlcuqluların qələbəsini həzm edə bilməyən [[Sultan Məsud Qəznəvi]] [[Hindistan]]dan hərbi qüvvələrini geri çağıraraq, 50 min qoşun və 300 döyüş fili ilə onların üzərinə hücum etdi.1039-cu ildə baş verən döyüşdə səlcuqlular məğlub oldular. Sultan Məsud isə Nişapuru ələ keçirdi. Qüvvələrini yenidən toplayan [[səlcuqlular]] [[1040]]-cı ilin may ayının 20-də Dandanakan ətrafında Sultan Məsudla döyüşə girdilər. Bu döyüşdə qəznəli ordusu ağır məğlubiyyətə uğradı. Sultan Məsud Hindistana qaçdı, lakin yolda öz adamları tərəfindən öldürüldü. Dandanakan zəfəri oğuzların Anadoluya yürüşü və yeni bir zəfər üçün sanki siqnal oldu. Bu döyüşdən sonra paytaxtı Nişapur olan və sərhədləri [[İraq]]a, [[Amudərya]]ya, [[Sistan]]a ([[Herat]]) qədər uzanan böyük bir ərazidə Səlcuqlu imperiyası yarandı.
 
Səlcuqlular Nişapurdan da Anadoluya doğru hərəkət etməyə başladılar. Onların bir məqsədi vardı: [[Anadolu]] [[ Bizans]]dan alınacaq və buralar əbədi olaraq türk yurdu olacaqdı.
Artıq addım-addım Anadolunu türk torpağı edən Çağrı və [[ Toğrul bəy]] Bizansa ağır zərbələr vurmaqda davam edirdilər. 1046-cı ildə oğuzlar Gəncəni ələ keçirdilər. Toğrul bəy İbrahim Yınalı Azərbaycan valisi elan etdikdən sonra [[Ərzurum]]u, Qarazı ələ keçirdi. [[18 sentyabr]] [[1048]]-ci ildə Həsənqala ətrafında oğuzlar Bizans qoşunun darmadağın edərək, 18 min əsgəri əsir aldılar. Bu məğlubiyyətdən sonra Bizans imperatoru Monomax Toğrul bəyin yanına elçi göndərdi. Bizans Səlcuqlu dövlətinə vergi verməyə və İstanbuldakı dağıdılmış məscidi bərpa etməyə məcbur oldu. Bu qələbələrdən sonra Xəlifə Toğrul bəyi Bağdada dəvət etdi. O, [[17 yanvar]] [[1055]]-ci ildə Bağdada getdi və burada böyük təntənə ilə qarşılandı.
 
== Məşhur nişapurlular ==
* [[Ömər Xəyyam]]
* [[Fəridəddin Əttar]]
* [[Səncərşah Ay Aba]]
* [[İmadəddin Ay Aba]]
* [[Ədüdiddin Ay Aba]]
 
== Qalereya ==
[[ru:Нишапур]]
[[scn:Nīshāpūr]]
[[sco:Nishapur]]
[[sh:Nišapur]]
[[simple:Nishapur]]
58.810

edits