"Daxili yanma mühərriki" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

1.084 bayt əlavə edildi ,  13 il öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k
k
'''Daxili yanma mühərriki'''- ardıcıl olaraq yanacağın yanmasından alınan [[enerji]]ni mexaniki enerjiyə çevirən qurğudur. Yanacaq xaricində baş verən mühərriklər (məsələn buxar maşını, stiril mühərrik və b.) buraya aid deyildirlər. Qaz [[turbin]]ləri isə daxili yanma [[mühərrik]]i sayılır. Daxili yanma mühərrikləri (DYM) [[avtomobil]]lərdə, [[qatar]]larda, hava [[nəqliyyat]]ında, [[gəmi]]lərdə və stasionar [[maşın]]larda tətbiq edilirlər.
 
====İşləmə prinsipi====
*1. Gediş:''Sorma'' (Qaz və ya yanacaqla hava qarışığı) və ya yanacaq kamerasının sərbəst doldurulması. Giriş ventil açılır və çıxış ventil isə bağlı saxlanır. Kolba aşağı ölü nöqtəsində yerləşir.
*2.Gediş: ''Sıxma'' (Yanacaq qarşığı sıxılır. Ventillərin ikisi də bağlı olur. Kolba aşağıya hərəkət edərək yanacaq-hava qarışığını sıxır.Kolba aşağı nöqtədən yuxarıya hərəkət edir. Bu nöqtəyə bir az qalmış yanacağa od vurulur. Bu [[Otto mühərriki|Otto mühərriklərində]] kənar alışqanın hesabına, [[Dizel mühərrikləri]]ndə isə öz-özünə avtomatik olaraq yerinə yetirilir.
*3.Gediş: ''İşləmə'' (Yanazaq qarşığı yanır və kolba itələnir). Ventillər bağlı qalır. Yanavcq baş verir. Temperaturun qalxması və qazın həcminin genişlənməsi nəticəsində kamerada təzyiq artır. Bu kolbanı aşağı ölü nöqtəsinə qədər itələyir. Bu zaman kolba ilə şatunla əlqədə olan dirsəkli val hərkətə gəlir və irəli-geri hərəkət fırlanma hərəkətinə çevrilir.
*4.Gediş:''İxracetmə'' (Yanmış qazın xaric edilməsi). Çıxış ventil açılır və yuxarıya (ölü nöqtəsinə)hərəkət edən kolba kamerada əmələ gəlmiş qazı xaricə itələyir. Qaz xüsusi borularda təmizlənərək ətraf mühitə ötürülür.
 
İki cür DYM mövcuddur. Onların iş tsiklləri bir-birindən fərqlənirlər. İki gedişli mühərriklərdə qazın sorulması və xarici və həmçinin sıxma və yanma prosesləri parallel baş verir.
 
====Təsnifatı====
 
''DYM-inin aşağıdakı növləri vardır'':
 
*1.Termodinamiki xüsussiyətinə görə
:-Otto mühərriki
:-Dizel mühərriki
*2. İş üsuluna görə
:-İki gedişli
:-Dörd gedişli
*3. Hərəkət formasına görə
:-Porşenli mühərrik (dirsəkli val, qol və porşenin kombinasiyası)
:-Fırlanan porşenli mühərrik (məs. Vankel və ya sferik mühərrik)
:-Xətti porşenli mühərrik
:-Dönən porşenli mühərrik (irəli-geri hərəkət)
:-Mederer-mühərriki (porşen qol ilə birlikdə hazırlanır).
*4.Silinrlərin sayına və quruluşuna görə
:- Bir silindrli(1)
:- Ardıcıl silindrli(2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 14, 16)
:-U formalı (4, 12, 16)
:-V formalı(2, 4, 6, 8, 10, 12, 16, 20, 24)
:-VR formalı(5, 6, 8, 12, 16)
:-W-mühərriki(3, 8, 12, 16, 18, 24)
:-Y-mühərriki(3, 6, 12, 18, 24)
:-H-mühərriki(16, 24, 40)
:-X-mühərriki(16, 24)
:-Boks formalı (2, 4, 6, 8, 12)
:-Ulduz formalı(3, 5, 7, 9, 11)
*5.Alovlanma üsuluna görə
:-xaricidən alışdırma,
:-daxildən alışdırma,
:- öz-özünə alışdırma.
 
 
[[Kateqoriya:Mühəndislik]]
5.450

edits