"Giroskop" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

54 bayt əlavə edildi ,  14 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
Redaktənin izahı yoxdur
İşləmə prinsipinə görə olurlar:
 
*[[Bucaq sürətinisürəti]]ni ölçən vericilər,
*Istiqamət göstəriciləri.
 
== Xassələri ==
 
Hərəkətdə olan hiroskopa əgər xarici [[qüvvə]] təsir edərsə onda, o öz istiqamətini bu qüvvəyə uyğun deyil ona perpendikulyar istiqamətdə dəyişir. Nəticədə hiroskop təsir edən momentin[[moment]]in oxuna perpendikulyar olan, belə adlanan ölçü oxu istiqamətində
fırlanır. Bu xassə koriolis qüvvəsinin yaranması ilı bağlıdır.
 
Fırlanan hissələrin hiroskopik effekti materiyanın[[materiya]]nın ətalətliyinə əsaslanır.
 
Hiroskopun hərəkətinin sadə formada tənliyi belədir:
: <center><math>\vec{M}={{d \vec{L}}\over {dt}}={{d(I\vec{\omega})} \over {dt}}=I\vec{\varepsilon}</math>,</center>
 
burada <math>\vec{M}</math> və <math>\vec{L}</math> vektorları uyğun olaraq, hiroskopa təsir edən qüvvənin momenti və onun moment impulsudur[[impuls]]udur, '''I''' skalyar kəmiyyəti — onun ətalət momentidir, <math>\vec{\omega}</math> və <math>\vec{\varepsilon}</math> vektorları bucaq sürəti və bucaq təcilidir.
 
Buradan alınır ki, hiroskopun fırlanma oxuna və eyni zamanda <math>\vec{L}</math>ə perpendikulyar təsir edən moment qüvvəsi <math>\vec{M}</math> həm <math>\vec{M}</math>ə həm də <math>\vec{L}</math>ə perpendikulyar olaraq presesiyya halını yaradır. Bucaq sürəti <math>\vec{\Omega}_P</math> onun moment impulsu və təsir edən qüvvənin momenti ilə hesablanır:
Hiroskop avtomobillərdə və naviqasiya sistemlərində geniş tətbiq olunur.
 
Təyyarələrdə hiroskoplardan istifadə etməklə üfüqün vəziyyəti düzgün qiymətləndirmək üçün istifadə edilir. Bu təyyarənin[[təyyarə]]nin vəziyyətindən asılı olmayaraq həmişə düzgün vəziyyəti göstərir.
 
Ballistik raketlərdə[[raket]]lərdə hroskopunhiroskopun tətbiqi uçuş zamanı xarici təsirlərdən uçuş trayektoriyasından meyillənməsini ölçmək və onu korrektə etmək mümkün olur. İlk dəfə olaraq almanların düzəltdiyi[[Verner fon Braun]] trəfindən düzəltdilmiş V2 raketində tətbiq olunmuşdur.
 
Kosmosda aparatların vəziyyətini tənzim etmək üçün tətbiq olunur. Burada ətalət və reaktiv qüvvələrin təsirindən o özü tənzimlənir. Ən dəqiq hiroskipik cihaz 2004-cü ildə Gravity peyki üçün düzəldilmişdir.