"Çerokilər" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

13 bayt əlavə edildi ,  8 il öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k
k
 
== Tarixi ==
[[ABŞ]]-ın [[Tsintsinnnati universitetindənuniversiteti]]ndən olan professor Kennet Tankersli [[Kentukki]] ştatının cənub-şərqində yerləşən mağaradan ilk qələm təcrübəsinin orijinal nümunələrini aşkarlayıb: kimsə mağaranın divarlarında qədim hindu çerokilərin əlifbasını qələmə alıb; bu ya əlifbanın əsasını qoyanın özü, ya da onun ilk şagirdlərindən biri olub. Olduqca zəkalı bir insan olan, əlifbanın yaradıcısı Sekvoyya öz xalqı üçün olduqca çox işlər görüb, lakin nə tarix, nə də insanlar onun irsini əldə saxlaya bilib və insanlar indi onun haqqında çox az şeylər bilir.
 
Sekvoyyanın uşaqlığı haqqında çox az bilgi var. Ehtimal olunur ki, o, [[1760]]-cı ildə dünyaya gəlib, anası hindu, atası isə ağ olub. Uşaqlıqdan axsaq olan Sekvoyya bununla belə ordudan da qalmayıb. Sekvoyya ağ insanlarla çoxlu ünsiyyətdə olmuş, onlardan bir çox peşələri mənimsəmiş, dəmirçilik və gümüş məmulatlar hazırlamaq üzrə peşəkara çevrilmişdir.
 
[[XIX-cu əsrinəsr]]in əvvəllərindən çeroki, müstəmləkəçilərə ən yaxşı uyğunlaşmış tayfalardan birinə çevrilmişdi. Onların bir çoxu ovçuluqdan əl çəkir və sənətkarlıq və kənd təsərrüfatı ilə məşğul olmağa başlayırdılar ki, bu da elə Tomas Cefferson kimi idealistlərin əsl istədiyi idi. 1820-ci illərdə Corciyada artıq təkcə öz sahələri deyil, hətta qulları da olan bir çox çeroki ailələri yaşayırdı.
 
Qayıdaq ağların yazı mədəniyyətindən güclü təsirlənən Sekvoyyaya. O, qəzet və məktubları “danışan kağızlar” adlandırırdı və [[1809]]-cu ildə Sekvoyya öz dostlarına söz verir ki, öz tayfasından olanlar üçün də belə bir “danışan kağızlar” yaradacaq. Onun heç bir savadı yox idi, dil quruluşundan anlayışsız idi, lakin elə bir uğurlu əlifba yaradır ki, indiyə qədər də çerokilər bu əlifbadan istifadə edir.
 
Sekvoyya iki istiqamətdə çalışırdı. Birincisi o, diqqətlə evində olanlar və qonşularına qulaq asır, uyğun olaraq təkrarlanan ən kiçik vahidləri – hecaları seçirdi. İkincisi isə, heç bir sözünü başa düşmədiyi və heç bir hərifini oxuya bilmədiyi qədim ingilis kitabına baxaraq gələcək yazının formasını düşünürdü. Təqribən on il ərzində fenomenal şəxsiyyət əsası – altı sait, qalanları isə hecalar olan 85 simvolluq əlifba üzərində işlərini yekunlaşdırır. İşarələrin bir neçəsi latın əlifbasındakı hərflərə oxşasa da, əksər simvollar heç nəyə bənzəmir.
44.494

edits