"Roma legionu" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

28 bayt əlavə edildi ,  9 il öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
kRedaktənin izahı yoxdur
kRedaktənin izahı yoxdur
'''Roma legionu''' — (legio, legionis, lego - yığmaq, toplamaq) - Qədim Roma ordusunun əsas taktiki və təşkilati vahidi. E.ə VIII-ci əsrə qədər - bütün Roma ordusunun adı. E.ə IV-cü əsrə qədər legion 4200 piyadadan(3 min [[hoplit|ağır]] və 1200 [[peltast|yüngül]])və 300 süvaridən təşkil olunurdu. Lakin onun sayı dəyişirdi. Legion, döyüşdə taktiki müstəqilliyi olmayan senturilərdən, və hərəsində 30 süvari olan 10 turmadan ibarət idi. Legionun düzlüşü erkən çağlarında 8-12 cərgədən ibarət [[falanqa (hərb)|falanqa]] kimi idi və legionerlərin silahlanması və təcrübəsindən asılı idi.
E.ə IV-cü əsrdən etibarən legion, silahların və döyüşün aparılmasının təkmilləşdirilməsi ilə əlaqədar, müəyyən dəyişikliklərə uğrayır. Təşkilati baxımdan legion 10 manipula və 10 turmadan ibarət olur. Manipula ən aşağı döyüş vahidi idi. Legionun döyüş qaydası, cinahlarında [[süvarilər]]və önündə yüngül silahlı piyadalar(''[[peltast|velitlər]]'')olan manipullar sırasından ibarət idi. Legion cənhədən(frontal) bölünürdü ki, bu da manevr etmək imkanını xeyli artırırdı. E.ə III-cü əsrin birinci yarısında, çoxsaylı müharibələr aparan Roma dövlətində, legion yenidən təşkil olunur. 10 manipula, 120 nəfərdən([[triari]]lər üçün 60) ibarət 30 manipula ilə əvəz olundu. Süvari tərkibi və təşkilatı dəyişmədi. Legionun döyüş qaydası hərəsində 10 manipul olan üç sıradan ibarət idi. Roma legionunun əsas üstünlüyü, onun bir neçə sıraya düzülməsindən və taktiki bölünməyə imkandan irəli gəlirdi. ''Roma qoşunlarının taktiki bölünməsi xeyli manevr imkanları açırdı.''<ref>Маркс К., Енгельс Ф. Соч. Изд. 2-е. Т.14, с.20</ref>
E.ə II-ci əsrdə, Roma yığma-milis ordusu daimi-peşəkar orduya çevrilir və yenə dəyişikliklərə uğrayır. Legionun cərgələrinin silahlanmasında olan fərqlərin aradan qalxması səbəbindən, legionun ''velitl''ərə və ağır silahlanmış([[qastat]], [[prinsip (dəqiqləşdirmə)|prinsip]], [[triari]])piyadalara bölünməsi ləğv edilir. Yüngül piyadalar ləğv edilir, süvarilər isə ayrıca qoşun növü kimi legiondan ayrılır. İndi legiona hərəsində 3 manipula olan 10 [[koqorta]] daxil idi. Döyüş düzülüşü hərəsində 5 koqorta olan iki sıradan ibarət idi. Koqorta taktiki vahidə çevrilir. Legionun təşkili qəlizləşir, ama onun döyüşdə idarəolunması asanlaşır. Lakin manipulların birləşdirilməsi kəsişən ərazidə manevr imkanını azaldırdı. Legionun döyüş qaydasının taktiki dərinliyi qısaldılır. Velitlərin ləğv edilməsi döyüşün başlanması və ondan yayınma imkanlarını azaldırdı. Döyüşün yeganə forması çevik və qəti hucum olur.
E.ə I-ci əsrdə [[Qay Yuli Sezar]] legionu yeni əsaslarla təşkil edir. İndi onun sayı 3000 - 4500 arasında tərəddüd edirdi. Legion 10 koqorta, divardələn, [[sapan silahlar]]dan və ehtiyat qatarından ibarət idi.
==Mənbə==
1.615

edits