"Roma legionu" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

4 bayt əlavə edildi ,  9 il öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
kRedaktənin izahı yoxdur
kRedaktənin izahı yoxdur
E.ə IV-cü əsrdən etibarən legion, silahların və döyüşün aparılmasının təkmilləşdirilməsi ilə əlaqədar, müəyyən dəyişikliklərə uğrayır. Təşkilati baxımdan legion 10 manipula və 10 turmadan ibarət olur. [[Manipula]] ən aşağı döyüş vahidi idi. Legionun döyüş qaydası, cinahlarında [[süvarilər]] önündə isə yüngül silahlanmış piyadalar(''[[peltast|velitlər]]'')olan manipullar sırasından ibarət idi. Legion cəbhədən(frontal) bölünürdü ki, bu da manevr etmək imkanını xeyli artırırdı. E.ə III-cü əsrin birinci yarısında, çoxsaylı müharibələr aparan Roma dövlətində, legion yenidən təşkil olunur. 10 manipula, 120 nəfərdən([[triari]]lər üçün 60) ibarət 30 manipula ilə əvəz olundu. Süvari tərkibi və təşkilatı dəyişmədi. Legionun döyüş qaydası hərəsində 10 manipul olan üç sıradan ibarət idi. Roma legionunun əsas üstünlüyü, onun bir neçə sıraya düzülməsindən və taktiki bölünməyə imkandan irəli gəlirdi. ''Roma qoşunlarının taktiki bölünməsi xeyli manevr imkanları açırdı.''<ref>Маркс К., Енгельс Ф. Соч. Изд. 2-е. Т.14, с.20</ref>
E.ə II-ci əsrdə, Roma yığma-milis ordusu daimi-peşəkar orduya çevrilir və yenə dəyişikliklərə uğrayır. Legionun cərgələrinin silahlanmasında olan fərqlərin aradan qalxması səbəbindən, legionun ''velitl''ərə və ağır silahlanmış([[qastat]], [[prinsip (dəqiqləşdirmə)|prinsip]], [[triari]])piyadalara bölünməsi ləğv edilir. Yüngül piyadalar ləğv edilir, süvarilər isə ayrıca qoşun növü kimi legiondan ayrılır. İndi legiona hərəsində 3 manipula olan 10 [[koqorta]] daxil idi. Döyüş düzülüşü hərəsində 5 koqorta olan iki sıradan ibarət idi. Koqorta taktiki vahidə çevrilir. Legionun təşkili qəlizləşir, ama onun döyüşdə idarəolunması asanlaşır. Lakin manipulların birləşdirilməsi kəsişən ərazidə manevr imkanını azaldırdı. Legionun döyüş qaydasının taktiki dərinliyi qısaldılır. Velitlərin ləğv edilməsi döyüşün başlanması və ondan yayınma imkanlarını azaldırdı. Döyüşün yeganə forması çevik və qəti hucum olur.
E.ə I-ci əsrdə [[Qay Yuli Sezar]] legionu yeni əsaslarla təşkil edir. İndi onun sayı 3000 - 4500 arasında tərəddüd edirdi. Legion 10 koqorta, [[divardələn silah|divardələn]], [[sapan silahlar]]dan və ehtiyat qatarından ibarət idi. Legionun hərəkətində yardımçı qoşunlar, oxçular və yüngül sapan silahlılar, böyük rol oynamağa başlayırlar. Legionun döyüş qaydası iki-üç sıradan ibarət idi. II-I-ci əsrlərdə romalı ordusu daimi olur, və müharibədən sonra legionlar buraxılmır. Legionun sayı 6100 piyada və 730 süvari, yardımçı qoşunları nəzərə almaqla 10 minə çatır. Respublika dövründə legiona [[tribun]]lar başçılıq edirdi(hər legiona 4-6, hər cərgəyə 2 tribun), [[Roma İmperiyası|imperya dövründə]] isə leqatlar[[leqat]]lar. Legionun öz sayları və adları vardı. Hər legionun dirəyin üstündə "gümüşdən qartal" olan nişanı vardı. Roma imperiyasının bölünməsi zamanı [[Şərqi Roma imperiyası]]nda 70, [[Qərbi Roma imperiyası]]nda isə 63 legion vardı.
==Mənbə==
*Советская военная энциклопедия Москва 1980 Военное издательство министерства обороны СССР T.4 səh.585-586
1.615

edits