"Dərələyəz mahalı" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

12 bayt əlavə edildi ,  6 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
 
== Tarixi ==
Mahal şimalda Basarkeçər yaylası, şərqdə [[Zəngəzur silsiləsi]], cənubda [[Ələyəz dağları]], qərbdə isə [[Səlim aşırımı]] yerləşən hündür dağlarla əhatə olunmuşdur. Ümumi sahəsi 2304 kv.km-dir. Ən qədim dövrlərdən azərbaycanlıların[[azərbaycanlılar]]ın məskunlaşdığı Dərələyəz-Ələyəz dərəsi toponimi orta əsrlərdə inzibati-ərazi bölgüsü mənasında işlənməklə, geniş ərazini əhatə emişdir. XVIII əsrin əvvəlində [[Osmanlı dövləti]]nin idarəsi altında olmuş Naxçıvan sancağının 14 nahiyəsindən biri də Dərələyəz idi. Bu dövrdə Dərələyəz nahiyəsi 102 kəndi əhatə edirdi. Xalq bölgüsünə görə, 3 hissəyə ayrılırdı: Şərqi Dərələyəz, Qərbi Dərələyəz və [[Şərur]]un dağlıq hissəsi.
 
[[Türkmənçay müqaviləsi]]ndən ([[1828]]) sonra [[Rusiya]]nın tərkibinə daxil edilən Dərələyəz bölgəsi İran və [[Türkiyə]]dən buraya köçürülən ermənilərin hesabına etnodemoqrafik dəyşikliklərə məruz qalmışdır. Köçürmələrə qədər bölgədəki ailələrin 94,1%-ni azərbaycanlılar, 5,8%-ni ermənilər təşkil edirdisə, köçürmələrdən sonra erməni ailələri 25,8%-ə çatmışdır. [[1870]]-ci ildə Dərələyəz İrəvan quberniyasının tərkibndə yaradılan Şərur-Dərələyəz qəzasına daxil edilmişdir. [[1897]]-ci il məlumatına görə, Dərələyəzin sahəsi 2972,3 kv.km, əhalisi 76551 nəfər idi. Əhalinin 70,5%-i azərbaycanlı, 27,5%-i erməni olmuşdur. 1918-1920-ci illərdə Dərələyəzin azərbaycanlı əhalisi dəhşətli soyqırıma məruz qalmış, sağ qalanlar isə öz doğma yerlərini tərk etməyə məcbur edilmişlər. Sovet hakimiyyəti illərində Dərələyəz bölgəsi heç bir əsas olmadan, Azərbaycandan qoparılıb Ermənistana verilmişdir. Bütün 20 əsr boyu azərbaycanlılara qarşı aparılan soyqırım siyasəti nəticəsində onlar [[Qərbi Azərbaycan]]dan (indki Ermənistan), o cümlədən Dərələyəzdən zorla deportasiya olunmuşlar.
20.876

edits