"Çılpaq Maxa" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

28 bayt çıxarıldı ,  6 il öncə
→‎Model: orfoqrafiya, durğu işarələri
(→‎Geyimli Maxa: orfoqrafiya, durğu işarələri)
(→‎Model: orfoqrafiya, durğu işarələri)
 
=== Model ===
[[Şəkil:Maja y celestina en un balcón.jpg|180px|thumb|right| Gənc və gözəl Maxanın Selestinanın qarşısında dayanıb eyvandan baxdığı bu portretdə pozpoza verən model ilə “Çılpaq Maxa”dadaMaxa”da poza verən modelin eyni adam olduğu iddia edilir.<ref name="Symmons213">{{Harvnb | Symmons | 1998 | p = 213}}</ref><ref name="Hagen45"> {{Harvnb | Hagen | Hagen | 2003 | p = 45}}</ref>]]
Rəssamın portretdə istifadə etdiyi modelin kim olduğu bilinməsə də, ümumilikdə onun XIII Alba Düşes olduğu düşünülməkdədirdüşünülür.<ref name="Symmons213">{{Harvnb | Symmons | 1998 | p = 213}}</ref> XIII Alba Düşes olan [[Mariya del Pilar Tereza Cayetana de Silva Alvarez de Toledo]] ispan zadəganları arasında kraliçadan sonra ən əhəmiyyətli qadın idi.<ref name="Hagen41">{{Harvnb | Hagen | Hagen | 2003 | p = 41}}</ref> Düşes və Fransisko Qoya, [[1795]]-ci ildə böyük ehtimalla ortaq tanışları olan Fuentes Kontun vasitəsilə tanış olmuşdular.<ref name="Jiminez114">{{Harvnb | Jiminez | Banham | 2001 | p = 114}}</ref> Rəssam elə həmin il Hersoq və Düşesin portretlərini çəkmişdi.<ref name="Hagen41"> {{Harvnb | Hagen | Hagen | 2003 | p = 41}}</ref> [[1796]]-ci ildə hersoqun vəfatından sonra dul qalan Düşes, [[Əndəlus]]daki Sanlukarda yerlşənyerləşən bağ evinə köçdü. Qoyanın da Düşes ilə birlikdə Əndalusa getdiyi və bir müddət orada qaldığı düşünülür.<ref name="Jiminez114"> {{Harvnb | Jiminez | 2001 | p = 114}}</ref> Düşes, 1790-cı ilin sonlarında Qoyanın bir çox [[Commons:Category:Mar%C3%ADa_del_Pilar_Teresa_Cayetana_de_Silva_y_%C3%81lvarez_de_Toledo,_13th_Duchess_of_Alba|tablosu]] üçün pozpoza verdi. Düşes, [[1802]]-ci ildə qırx yaşındaykən vəfat etdi. Ölümündən sonra kraliça Mariya Luisa tərəfindən zəhərləndiyi şayələrişayiələri yayıldı.<ref name="Jiminez114"> {{Harvnb | Jiminez | Banham | 2001 | p = 114}}</ref>
 
Rəssam və Düşes arasındakı əlaqəninarasında nə kimi əlaqələrin olduğu bilinmir.<ref Name="Hagen41"> {{Harvnb | Hagen | Hagen | 2003 | p = 41}}</ref> Qoya XIII Alba Düşesinə heyran idi. İncəsənət tarixçisi və tənqidçi Robert Haqs bu əlaqəni belə izah edir:
{{cquote | Qoya, Düşesi ehtirasla və altmış yaşlarındakı bir adamın gənc bir qadını arzulamasındakı ümidsizliklə istəyirdi. İspaniyadakı ən məşhur rəssamın özünə olan marağı səbəbiylə Düşes də qürurlanırdı. Onlar yalnız dost idilər. Lakin bununla belə, hamımız Qoyanın Düşesə heyran olduğunu da bilirik.<ref>[Http://www.newyorker.com/archive/2003/11/03/031103crbo_books1 John Updike'ın An obstinate Survivor: Robert Hughes takes on the life of Goya] adlı məqaləsi. 12 Dekabr 2008 günü NGC. (ingilis dilində)</ref>}}
Qoya, qadının bir çox portretini çəkmişdi. Rəssamın portretlərində özünə onun qədər yer tapa bilən başqa biribirisi yox idi.<ref Name="Hagen41"> {{Harvnb | Hagen | Hagen | 2003 | p = 41}}</ref> Həm Düşesin, həm də modelin gur qara saçları olması səbəbiylə Düşesin bu portret üçün poza verdiyi iddia edilir. <ref name="Mahon43"> {{Harvnb | Mahon | 2005 | p = 43}}</ref> Lakin, həm “Çılpaq Maxa”da, həm də “Geyimli Maxa”da istifadə edilən modelin üzü ilə Düşesinki bir-birindən çox fərqlidirfərqlənir. <ref name="Symmons213"> {{Harvnb | Symmons | 1998 | p = 213}}</ref> Qoyanın bu portretdə istifadə etdiyi modelin 1790-cı illərdə ətəklərini qaldırmış bir şəkildə poza verərkən portretini çəkdiyi iti burunlu qadın olduğunu iddia edənlər vardırdə var.<ref name="Symmons213">{{Harvnb | Symmons | 1998 | p = 213}}</ref> Bu qadın rəssamın başqa bir portreti “Maxa və Selestina”da da Selestinaya yoldaşlıq etməkdədir.
 
Bir başqa iddia isə portretdə poza verən modelin İspaniya baş naziri olan [[Manuel de Qodoy]]un böyük eşqi Pepita Tudo adlı gənc bir qadın olduğu istiqamətindədir.<ref name = "Hughes241">Hughes, Robert. '' Goya''. Alfred A. Knopf, 2003. Səhifə 241. ISBN 0-394-58028-1</ref> [[Əndəlus | Əndəluslu]] Tudonun Qodoydan kömək istəmək üçün [[Madrid]]ə gəldikdən sonra baş nazirin sevgilisi olduğu deyilir.<ref name = "Boime292">{{Harvnb | Boime | 1993 | p = 292}}</ref> Qodoy, “Maxa”nın çəkilməsindən otuz il sonra, [[Madrid]]dənMadriddən uzaqda sürgündəykən Pepita ilə evlənmişdi.<ref>[http://www.newyorker.com/archive/2003/11/03/031103crbo_books1 John Updike'ın An obstinate Survivor: Robert Hughes takes on the life of Goya] adlı məqaləsi. 12 Dekabr 2008 günü NGC. {{en}}</ref> Pepitanın bu günlərə qədər qalmış şəkilləri də “Maxa” ya bənzəyir. Həmçinin Qodoyun sevgilisinin portretini divara asma arzusu iddianı daha da məntiqli edir.<ref Name="Boime292"> {{Harvnb | Boime | 1993 | p = 292}}</ref>
 
=== Sərgilənmə tarixi ===
6.201

edits