"Nikola Bualo" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

58 bayt əlavə edildi ,  6 il öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k
k
== Həyatı ==
 
Fransız klassisizminin[[klassisizm]]inin Lafontendən sonra ikinci böyük şairi Bualo olmuşdur. O da Lafonten kimi qeyri-dramatik janrlarda yazdığı əsərlərlə məşhurlaşmışdır. Əgər Lafonten təmsil və mənzum nağıl janrında məşhur-laşmışdısa, Bualo müraciətləri və satiraları ilə tanınmışdır. Onun şeirləri quruluğu, ayıqlığı və satirik təmayülü ilə seçilir. Bualo dünya ədəbiyyatında daha çox fransız klassisizminin qanunvericisi, tanınmış rəhbəri və nəzəriyyəçisi kimi şöhrət qazanmışdır. Puşkin haqlı olaraq onu "fransız şairlərinin sərt hakimi" adlandırmışdır. Doğrudan da, Bualo Fransada ədəbiyyat tarixinin ən şanlı dövrlərindən birində ədəbi fikrin rəhbəri olmuşdur.
 
Nikola Bualo-Depreo Parisdə[[1 noyabr]] [[1636]]-cı ildə [[Paris]]də burjua ailəsində doğulmuşdur. Atası parlamentin böyük palatasında qeydiyyatçı, bütün qohumları isə məhkəmə məmurları idilər. Atası onu ruhani rütbəsinə hazırlayırdı. Ona görə də Bualo kolleci qurtaran kimi ilahiyyatı öyrənməyə başlayır, lakin xoşuna gəlmədiyi üçün hüquq fakültəsinə keçir, oranı qurtardıqdan sonra vəkillər silkinə qəbul olunur, ancaq Bualonu vəkillik sənəti cəlb etmir, şeirlər yazmağa girişir.
1657-ci ildə atası vəfat edəndə ona kiçik bir irs qalır. Hesabcıl və qənaətcil bir adam olan Bualo bu irs hesabına heç kəsdən asılı olmayan bir ömür sürür. Onun şeir yaradıcılığı madam Rambulyenin salonunda rövnəq tapan ədalı, təmtəraqlı ədəbiyyata qarşı yazılmış satiralarla başlayır. Bualonun 1660-1667-ci illərdə yazdığı satiralar sərbəst və cəsarətli fikirləri ilə diqqəti cəlb edir. Kral XIV Lüdovikə həsr etdiyi şeirində isə Bualo başqa şairlərdən fərqli olaraq yaltaqlanmır, yaltaqlığı, cırtdanları Atlant, qorxaqları Qerkules kimi göstərməyi bacarmadığını söyləyib öz şəxsi ləyaqətini alçaltmır. 1666-cı ildə Bualo ilk dəfə öz satiralarını nəşr etdirir və hay-küylü bir müvəffəqiyyət qazanır. Bu hay-küy daha çox Bualonun satiralarındakı cəsarətli tənqidlərlə bağlı idi. Ədibin tənqidləri vaxtı keçmiş, həyatdan uzaq düşmüş cərəyanlara qarşı yönəlmişdi. Bualo fransız ədəbiyyatında ilk dəfə satiranı ədəbi tənqid silahına çevirmişdi. O, nəinki təkcə Fransada, bəlkə bütün Avropada ilk əsl ədəbi tənqidçi idi. Bualo əsərləri şəxsi zövqünə görə yox, ümumi estetik tələblərə görə qiymətləndirirdi, ən çox presiyoz /ədalı/ ədəbiyyatın nümayəndələrini tənqid edirdi.
 
[[1657]]-ci ildə atası vəfat edəndə ona kiçik bir irs qalır. Hesabcıl və qənaətcil bir adam olan Bualo bu irs hesabına heç kəsdən asılı olmayan bir ömür sürür. Onun şeir yaradıcılığı madam Rambulyenin salonunda rövnəq tapan ədalı, təmtəraqlı ədəbiyyata qarşı yazılmış satiralarla başlayır. Bualonun [[1660]]-[[1667]]-ci illərdə yazdığı satiralar sərbəst və cəsarətli fikirləri ilə diqqəti cəlb edir. Kral [[XIV LüdovikəLüdovik]]ə həsr etdiyi şeirində isə Bualo başqa şairlərdən fərqli olaraq yaltaqlanmır, yaltaqlığı, cırtdanları Atlant, qorxaqları Qerkules kimi göstərməyi bacarmadığını söyləyib öz şəxsi ləyaqətini alçaltmır. 1666-cı ildə Bualo ilk dəfə öz satiralarını nəşr etdirir və hay-küylü bir müvəffəqiyyət qazanır. Bu hay-küy daha çox Bualonun satiralarındakı cəsarətli tənqidlərlə bağlı idi. Ədibin tənqidləri vaxtı keçmiş, həyatdan uzaq düşmüş cərəyanlara qarşı yönəlmişdi. Bualo fransız ədəbiyyatında ilk dəfə satiranı ədəbi tənqid silahına çevirmişdi. O, nəinki təkcə Fransada, bəlkə bütün Avropada ilk əsl ədəbi tənqidçi idi. Bualo əsərləri şəxsi zövqünə görə yox, ümumi estetik tələblərə görə qiymətləndirirdi, ən çox presiyoz /ədalı/ ədəbiyyatın nümayəndələrini tənqid edirdi.
1669-1677-ci illər arasında Bualo "Müraciət" janrına keçir və bu müddətdə bu janrda 9 əsər yazır. Bu janrda Horatsini örnək götürən şair formanın imkanlarından istifadə edərək incə şəkildə müxtəlif mövzularda oxucu ilə söhbət edir. Bir növ, forma etibarilə Nizaminin məqalətlərini xatırladan bu müraciətlərdə şair öz əxlaqi düşüncələrini qələmə alır. "Poeziya sənəti" /1674/ kitabının meydana çıxmasından sonra Bualo rəsmi olaraq XVII əsr Fransasının ədəbi ideoloqu kimi tanınmışdır. 1677-ci ildən saray tarixçisi təyin edilən şair Rasinlə birlikdə XIV Lüdovik dövrünün tarixini yazmaqla məşğul olur. Yarımçıq qalmış bu əsər 1726-ci ildə yanğından məhv olur.
Bualo az qala XIV Lüdovikin hakimiyyətinin sonuna qədər yaşayır. 1709-cu ildən hərəkət etmək qabiliyyətini itirən ədib 1711-ci ildə Parisdə vəfat edir.
44.494

edits